ابراهیم حذاء

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

ابراهیم حذاء[۱] از راویان و محدثان شیعه است. وی از محدثانی همچون محمد بن صغیر[۲]، احمد بن عبدالله اسدی[۳] و فضیل بن عثمان[۴]حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان احمد بن محمد بن عیسی اشعری[۵] و محمد بن علی ابوسمینه[۶] می‌باشند. همچنین به گفته آیت‌الله بروجردی، احتمال دارد که وی از طبقه هفتم راویان باشد[۷].

درباره شخصیت ابراهیم حذاء، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است: در کتب رجالی قدما نامی از وی نیست و حال آنان مجهول یا مهمل است. برخی وی را محدثی ضعیف دانسته و مدعی شده‌اند که به دلیل نقل روایت توسط محمد بن علی ابوسمینه که از قم اخراج گردید[۸]، قابل اعتماد نیست. در مقابل، بزرگانی بر حُسن حال وی تأکید کرده‌اند؛ زیرا احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی که از بزرگان دوران خود[۹] و در امر حدیث بسیار سخت‌گیر بوده[۱۰]، از ایشان روایت کرده است. شیخ طوسی نیز در ترجمه محمد بن علی صیرفی به جداسازی روایات صحیح از روایات دارای تخلیط و غلو اشاره کرده است[۱۱]. بعضی از محققان نوشته‌اند: روایات او استوار است[۱۲]. طبق روایاتی که از کتاب کافی نقل شده، احادیث وی از قوت متن برخوردار است[۱۳]. همچنین به دلیل وجود نام داوود حذاء در اسناد مشابه، احتمال اتحاد دو عنوان و تصحیف یکی از آن دو وجود دارد[۱۴].

تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست و از آثار و تاریخ ولادت او نیز اطلاعی در دسترس نیست. او دارای تألیفاتی مستقلی در منابع گزارش نشده و تنها روایات او در کتب حدیثی بازتاب یافته است.[۱۵]

منابع

پانویس

  1. ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۲۶، ش۳۵۰؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۳۳، ش۱۵۸.
  2. تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.
  3. الکافی، ج۶، ص۳۷۶، ح۴.
  4. تهذیب الأحکام، ج۵، ص۲۲۵، ح۷۶۲؛ الإستبصار، ج۲، ص۲۷۴، ح۹۷۱.
  5. تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.
  6. الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷.
  7. ر. ک: الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال الکافی، ص۲۸.
  8. ر. ک: خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۵۳، ش۲۹.
  9. «... و أبوجعفر، شیخ القمیین، و وجههم و فقیههم، غیر مدافع. و کان أیضاً الرئیس الذی یلقی السلطان بها، و لقی الرضا(ع) و له کتب و لقی أباجعفر الثانی(ع) و أبا الحسن العسکری(ع)»؛ رجال النجاشی، ص۸۲-۸۳، ش۱۹۸؛ نیز ر. ک: طوسی، الفهرست، ص۶۰، ش۷۵؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۳-۱۴، ش۲.
  10. ر. ک: ابن الغضائری، الرجال، ص۳۹، ش۱۰، ابن داوود، الرجال، ص۴۰، ش۱۱۹؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۴-۱۵، ش۷.
  11. محمد بن علی الصیرفی الکوفی، یکنی أباسمینة، له کتب، و قیل إنها مثل کتب الحسین بن سعید. أخبرنا جماعة، عن محمد بن علی بن الحسین، عن أبیه و محمد بن الحسن و محمد بن علی ماجیلویه، عن محمد بن أبی القاسم، عن محمد بن علی الصیرفی، إلا ما کان فیها من تخلیط أو غلو أو تدلیس أو ینفرد به و لا یعرف من غیر طریقه؛ طوسی، الفهرست، ص۴۱۲، ش۶۲۵.
  12. تنقیح المقال، ج۳، پانوشت ص۳۴۲، ش۱۸۹؛ روایاته سدیدة.
  13. تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸ به گزارش از الکافی، ج۲، ص۲۶۴، ح۱۶؛ الکافی، ج۲، ص۲۶۱، ح۵؛ الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷؛ الکافی، ج۲، ص۲۶۱، ح۴.
  14. ر. ک: مدخل داوود الحذاء؛ الکافی، ج۶، ص۴۶۶، ح۷؛ نیز مدخل ابراهیم الحذاء؛ الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷؛ ج۶، ص۳۷۶، ح۴.
  15. جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۱ ص ۲۵۹-۲۶۳.