بیعت غدیر: تفاوت میان نسخه‌ها

۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲
جز
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷: خط ۷:
}}
}}
== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[رسول اکرم]]{{صل}} در بازگشت از آخرین [[حج]] خود در محلی به نام [[غدیر خم]] توقف کرد و فرمود: "کسانی که به جلو رفته‌اند، برگردند و کسانی که عقب مانده‌اند، برسند." وقتی جمعیت در آن محل جمع شدند، [[رسول خدا]]{{صل}} به طوری که همه حاضران صدای آن [[حضرت]] را می‌شنیدند، خطبه‌ای بیان فرمود و ضمن آن از پایان [[عمر]] [[شریف]] خویش خبر داد و پس از بیان [[حدیث ثقلین]]، [[ دست]] [[حضرت علی]]{{ع}} را بالا برد و فرمود: "هر که من مولای اویم، این [[علی]] مولای اوست. خدایا! [[دوست]] بدار کسی را که او را [[دوست]] می‌دارد و [[دشمن]] بدار کسی را که با او [[دشمن]] است!" سپس آن [[حضرت]] [[دستور]] داد تا حاضران با [[حضرت علی]]{{ع}} [[بیعت]] کنند و به آن [[حضرت]] تبریک بگویند. وقتی [[رسول خدا]]{{صل}} به [[ابوبکر]] و [[عمر]] فرمود: "با [[علی]] به [[ولایت]] بعد از من [[بیعت]] کنید؟" آنها پرسیدند: "آیا این امر [[خدا]] و [[رسول]] است؟" [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: "آیا امری به این [[عظمت]] [[امر]] غیر [[خداوند]] است؟ بله، امری به امر [[خدا]] و [[رسول خدا]]{{صل}} است و سپس آنها [[بیعت]] کردند<ref>عیاشی، تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۳۲۹ و با اندکی اختلاف در: شیخ مفید، الارشاد، ج ۱، ص ۱۷۶ - ۱۷۷ و اعلام الوری، ج ۱، ص ۲۶۲.</ref>. در این [[بیعت]]، علاوه بر تأکید بر ابراز [[وفاداری]] به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و دستورهای آن [[حضرت]]، اعطای [[حکومت]] و [[ولایت]] نیز دیده می‌شود؛ به ویژه در آنجا که [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مردم]] [[دستور]] می‌دهد که با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[ولایت]] بعد از ایشان [[بیعت]] کنند<ref>[[محمد رضا فرخی|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۹-۲۵۰.</ref>.
[[رسول اکرم]]{{صل}} در بازگشت از آخرین [[حج]] خود در محلی به نام [[غدیر خم]] توقف کرد و فرمود: "کسانی که به جلو رفته‌اند، برگردند و کسانی که عقب مانده‌اند، برسند." وقتی جمعیت در آن محل جمع شدند، [[رسول خدا]]{{صل}} به طوری که همه حاضران صدای آن [[حضرت]] را می‌شنیدند، خطبه‌ای بیان فرمود و ضمن آن از پایان [[عمر]] [[شریف]] خویش خبر داد و پس از بیان [[حدیث ثقلین]]، [[دست]] [[حضرت علی]]{{ع}} را بالا برد و فرمود: "هر که من مولای اویم، این [[علی]] مولای اوست. خدایا! [[دوست]] بدار کسی را که او را [[دوست]] می‌دارد و [[دشمن]] بدار کسی را که با او [[دشمن]] است!" سپس آن [[حضرت]] [[دستور]] داد تا حاضران با [[حضرت علی]]{{ع}} [[بیعت]] کنند و به آن [[حضرت]] تبریک بگویند. وقتی [[رسول خدا]]{{صل}} به [[ابوبکر]] و [[عمر]] فرمود: "با [[علی]] به [[ولایت]] بعد از من [[بیعت]] کنید؟" آنها پرسیدند: "آیا این امر [[خدا]] و [[رسول]] است؟" [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: "آیا امری به این [[عظمت]] [[امر]] غیر [[خداوند]] است؟ بله، امری به امر [[خدا]] و [[رسول خدا]]{{صل}} است و سپس آنها [[بیعت]] کردند<ref>عیاشی، تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۳۲۹ و با اندکی اختلاف در: شیخ مفید، الارشاد، ج ۱، ص ۱۷۶ - ۱۷۷ و اعلام الوری، ج ۱، ص ۲۶۲.</ref>. در این [[بیعت]]، علاوه بر تأکید بر ابراز [[وفاداری]] به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و دستورهای آن [[حضرت]]، اعطای [[حکومت]] و [[ولایت]] نیز دیده می‌شود؛ به ویژه در آنجا که [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مردم]] [[دستور]] می‌دهد که با [[حضرت علی]]{{ع}} به [[ولایت]] بعد از ایشان [[بیعت]] کنند<ref>[[محمد رضا فرخی|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۴۹-۲۵۰.</ref>.


[[بیعت]]، نوعی اعلام [[وفاداری]] و مشارکت [[مردم]] با [[حکومت]] و [[پشتیبانی]] [[مردم]] از [[حکومت]] است که اگر چنین [[پشتیبانی]] وجود نداشته نباشد، [[حکومت]] در خطر قرار می‌گیرد. پس، مشارکت [[مردم]] در [[پاسداری]] از [[حکومت]]، نقشی [[سرنوشت]] ساز دارد و ماهیت آن، [[تعهد]]، [[اطاعت]] و [[یاری]] است که در [[مقام]] [[اجرا]] و نه [[انتخاب]]، نقش اصلی را دارد و ما در [[سیره رسول اکرم]]{{صل}} چند نوع [[بیعت]] می‌بینیم؛ مانند:
[[بیعت]]، نوعی اعلام [[وفاداری]] و مشارکت [[مردم]] با [[حکومت]] و [[پشتیبانی]] [[مردم]] از [[حکومت]] است که اگر چنین [[پشتیبانی]] وجود نداشته نباشد، [[حکومت]] در خطر قرار می‌گیرد. پس، مشارکت [[مردم]] در [[پاسداری]] از [[حکومت]]، نقشی [[سرنوشت]] ساز دارد و ماهیت آن، [[تعهد]]، [[اطاعت]] و [[یاری]] است که در [[مقام]] [[اجرا]] و نه [[انتخاب]]، نقش اصلی را دارد و ما در [[سیره رسول اکرم]]{{صل}} چند نوع [[بیعت]] می‌بینیم؛ مانند:


#[[بیعت]] [[دعوت]]؛
# [[بیعت]] [[دعوت]]؛
#[[بیعت]] [[جهاد]]؛  
# [[بیعت]] [[جهاد]]؛  
#[[بیعت]] [[امارت]] و [[ولایت]].
# [[بیعت]] [[امارت]] و [[ولایت]].


همه این بیعت‌ها به معنای [[اطاعت از خدا]] و [[رسول اکرم]]{{صل}} است؛ ولی هر یک ماهیتی جداگانه دارد.[[بیعت]]، [[دعوت]]، به معنای [[تعهد]] به [[پاسداری]] از [[دعوت]] و [[پایداری]] در مقابل تهاجم‌ها و مبارزه‌طلبی‌های [[جاهلیت]] است. [[بیعت]] [[جهاد]]، [[تعهد]] به [[اطاعت]] از امر نظامی و [[تحمل]] [[تلخی‌ها]] و [[مشکلات]] [[نبرد]] است. و [[بیعت]] [[امارت]]، به معنای [[تعهد]] به قبول [[امارت]] و [[ولایت]] و اعتراف به [[حق اطاعت]] برای [[حاکم]] است<ref>محمد مهدی آصفی، «بیعت از منظر فقه تطبیقی»، کیهان اندیشه، مهر و آبان ۱۳۷۴، شماره ۶۲، ص ۷۵.</ref>.<ref>[[محمد رضا فرخی|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۵۰.</ref>
همه این بیعت‌ها به معنای [[اطاعت از خدا]] و [[رسول اکرم]]{{صل}} است؛ ولی هر یک ماهیتی جداگانه دارد.[[بیعت]]، [[دعوت]]، به معنای [[تعهد]] به [[پاسداری]] از [[دعوت]] و [[پایداری]] در مقابل تهاجم‌ها و مبارزه‌طلبی‌های [[جاهلیت]] است. [[بیعت]] [[جهاد]]، [[تعهد]] به [[اطاعت]] از امر نظامی و [[تحمل]] [[تلخی‌ها]] و [[مشکلات]] [[نبرد]] است. و [[بیعت]] [[امارت]]، به معنای [[تعهد]] به قبول [[امارت]] و [[ولایت]] و اعتراف به [[حق اطاعت]] برای [[حاکم]] است<ref>محمد مهدی آصفی، «بیعت از منظر فقه تطبیقی»، کیهان اندیشه، مهر و آبان ۱۳۷۴، شماره ۶۲، ص ۷۵.</ref><ref>[[محمد رضا فرخی|فرخی، محمد رضا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۲۵۰.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش