علم عادی معصوم
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث علم عادی معصوم است. "علم عادی معصوم" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم عادی معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
چیستی علم عادی معصوم
- امامان(علیهم السلام) دارای دو گونه علم هستند:[۱]
- الف) علم عادی و اکتسابی که از طریق حواس ظاهری و راههای اکتسابی برایشان حاصل میشود. پیامبر و امام، بشری هستند مانند سایر افراد:[۲] «قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكمُْ»[۳] و اعمالی که در مسیر زندگی انجام میدهد، مانند سایر افراد بشر در مجرای اختیار و بر اساس علم عادی است؛[۴] امام مانند دیگران خیر و شر و نفع و ضرر کارها را از روی علم عادی تشخیص داده و آنچه را شایسته اقدام میبیند اراده کرده، در انجام آن به تلاش و کوشش میپردازد.[۵] بنابراین سیرۀ اهل بیت(علیهم السلام) در گفتار و رفتار معمولاً مبتنی بر علم عادی ایشان بوده است. البته این بدان معنا نیست که ایشان از علم غیبی استفاده نمی کردند، بلکه موارد بسیاری گزارش شده است که بر طبق علوم غیبی عمل می کردند.[۶] حتی امیرالمؤمنین(علیه السلام) نحوۀ دریافت علم از پیامبر(صلی الله علیه و آله) را به دو صورت می داند، عادی و غیر عادی. فراگیری علم به صورت عادی، امری است همگانی که هرکس به اندازۀ استعداد، تلاش و کوشش خود میتواند از علم و معلّم بهره برد و امیرالمؤمنین(علیه السلام) در این مسیر نیز از ممتازترین اصحاب پیامبر بوده اند.[۷]
روایات و نمونه هایی از علم عادی معصوم
- دربارۀ علم عادی، حسن بن جهم می گوید به امام رضا(علیه السلام) عرض کردم:[۸] «همانا امیرالمؤمنین(علیه السلام) قاتل خود را شناخته بود و میدانست در چه شبی و در چه مکانی کشته میشود، و چون نعرۀ مرغابیها را در خانه شنید، فرمود: "اینها نعره زنانی هستند که نوحهگرانی پشت سر دارند". و وقتی ام کلثوم به او عرض کرد: کاش امشب در خانه نماز بخوانی و برای نماز جماعت، دیگری را بفرستی، آن حضرت قبول نکرد و بدون اسلحه در رفت و آمد بود، در صورتی که میدانست ابن ملجم او را با شمشیر میکشد و اقدام به چنین کاری جایز نیست. امام رضا(علیه السلام) فرمود: "آنچه گفتی، درست است، ولی خود آن حضرت اختیار فرمود که در آن شب مقدرات خدای عزوجل اجرا شود.»[۹]
چیستی علم غیر عادی معصوم
- ب) علوم ویژه و آگاهی هایی که از طرق خاصی برای اهل بیت(علیهم السلام) حاصل می شود، یعنی جزء علوم موهبتی و غیبی هستند.[۱۰] مثلاً امیرالمؤمنین(علیه السلام) در این رابطه علوم فراوانی را دریافت نموده است.[۱۱]
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منبعشناسی جامع علم عادی معصوم
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص 23 ـ 25؛ نادم، محمدحسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟
- ↑ سورۀ کهف، آیۀ 110
- ↑ ر.ک. موسوی، سیدعلی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبائی و امام خمینی، ص 69
- ↑ ر.ک. طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر، ص 204 . 207؛ افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص 23 ـ 25
- ↑ ر.ک. طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر، ص 204 . 207؛ موسوی، سیدعلی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبائی و امام خمینی، ص 69
- ↑ ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص 23 ـ 25
- ↑ ر.ک. نادم، محمدحسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ترجمۀ مصطفوی، ج 1، ص 384
- ↑ ر.ک. اسدعلی زاده، اکبر، علم امام و استقبال از مرگ، ماهنامۀ مبلغان، ش 63، ص 112
- ↑ ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص 23 ـ 25
- ↑ ر.ک. نادم، محمدحسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟