اصنام
متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
- این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل اصنام (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
واژهشناسی لغوی
- اصنام، جمع صنم، در لغت به معنای مجسمه و تندیس است که اصل آن از واژه عبری یا آرامیِ صلم گرفته شده است و یا معرب شمن فارسی (به معنای بتپرست) است[۱]. صلم و صلمن از واژههایی هستند که در متون مسند به معنای تندیس آمدهاند[۲]. صنم در مفهوم اصطلاحی به الهههای جاهلی گفته میشود که از چوب یا طلا و نقره ساخته شده و صورتی انسانی داشته است[۳][۴].
مقدمه
- اصنام، برای تقرب به خدایان در معابد به آنها تقدیم میشد. این الههها وظیفه اجابت دعا و برآوردن آرزوها و شفای بیماران را بر عهده داشتهاند و برای نذر به الهههای معبد تقدیم میشدند. نخست بر روی سنگها قربانی میشدند (مذبح) که به مرور زمان، مقدس و جانشین خدایان شدند. در قرآن کریم، کلمه صنم نیامده است؛ ولی جمع آن، اصنام، در پنج آیه به چشم میخورد و به معنای بتهاست. قرآن کریم انصاب را رجس و قربانی بر آنها را عملی شیطانی معرفی میکند[۵][۶].
- درباره علت رواج بتپرستی در عربستان دو قول عمده به چشم میخورد. برخی معتقدند، نخستین پرستشکنندگان بتان در میان اعراب، فرزندان اسماعیل(ع) بودهاند. زمانی که تنگی معیشت ایشان را به کوچ اجباری از مکه کشاند، هر خانواده، سنگی را از حرم برای احترام با خود بردند و در هر منزلی مانند کعبه دور آن میچرخیدند. این عمل در نسلهای بعد، جای خود را به پرستش سنگهای حرم داد[۷]. برخی نیز گفتهاند: عمرو بن ربیعه لحی پس از مسافرت به بلقای شام با خود بتانی را آورد و مردم را به پرستش آنها وادار کرد[۸]. پرستش بتها طوری شایع شده بود که تا ۳۶۰ بت با اشکال و اندازههای مختلف را در کعبه نگهداری میکردند. برخی از این بتها احترام و اهمیت بیشتری داشتند[۹].
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ دایرة المعارف تشیع، ج۱۰، ص۳۸۹.
- ↑ ابن الکلبی، الاصنام، ص۳۳.
- ↑ عبد العزیز سالم، تاریخ عرب قبل از اسلام، ص۳۶۸.
- ↑ کرمپور، فاطمه، اصنام، فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۱، ص:۱۲۸.
- ↑ سوره مائده، آیات ۳-۹۰.
- ↑ کرمپور، فاطمه، اصنام، فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۱، ص:۱۲۹.
- ↑ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۸۳؛ ابن الکلبی، الأصنام، ص۶.
- ↑ ابن الکلبی، الاصنام، ص۸؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۷۷.
- ↑ کرمپور، فاطمه، اصنام، فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۱، ص:۱۲۸-۱۲۹.