قطام

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

نسخه‌ای که می‌بینید، نسخهٔ فعلی این صفحه است که توسط Jaafari (بحث | مشارکت‌ها) در تاریخ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۹ ویرایش شده است. آدرس فعلی این صفحه، پیوند دائمی این نسخه را نشان می‌دهد.

(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

موضوع مرتبط ندارد - مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

این زن با اینکه در یکی از بزرگ‌ترین جنایات تاریخ نقش داشته است، چهره‌ای ناشناخته دارد و در منابع تاریخی جز چند سطر درباره عشق ابن ملجم به او و کینه قطام نسبت به امیرالمؤمنین(ع) به دلیل قتل پدر و برادرش در نهروان، چیزی ذکر نشده است و از سوابق خود و پدر و کسان و سرانجامش پس از شهادت امیرالمؤمنین(ع) هیچ اطلاعی در دست نیست. حتی نام پدر و قبیله‌اش نیز اختلافی است؛ در حالی که شیخ مفید در ارشاد او را قطام دختر «اخضر» از قبیله تیم الرباب می‌داند[۱]، طبری نام پدرش را «الشجنه» و از همان قبیله ذکر کرده است[۲]، و ابن اعثم کوفی پدرش را اضبع و از قبیله تمیم دانسته است[۳]. محقق کتاب فتوح ابن اعثم در پاورقی همان صفحه آورده است که در مروج الذهب مسعودی قطام دختر عموی ابن‌ملجم و در کامل مبرد دختر علقمة بن تیم الرباب است. ابوحنیفه دینوری قطام را مادر دختری به نام «رباب» دانسته است که حضرت علی(ع) پدر و برادر و عمویش را در روز نهر (جنگ نهروان) کشت.[۴].[۵]

قطام دختر علقمه

او همان زنی است که وقتی ابن ملجم به کوفه آمد تا امیر المؤمنین(ع) را ترور کند با او تماس گرفت و او را برای انجام این کار تشویق کرد و به او وعدۀ ازدواج داد و مهریه خود را کشتن آن حضرت قرار داد و دو نفر از خوارج را نیز برای کمک به ابن ملجم تعیین کرد. پدر و برادر قطام در جنگ نهروان کشته شده بودند.[۶]

منابع

پانویس

  1. ارشاد ج ۱، ص۱۷.
  2. ارشاد ج۵، ص۱۴۴ چاپ دارالتراث.
  3. فتوح، ج۴، ص۲۷۵.
  4. الاخبار الطوال متن عربی، ص۲۱۳.
  5. رجبی دوانی، محمد حسین، کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی ص ۲۸۲.
  6. جعفری، یعقوب، خوارج در تاریخ، ص ۲۳۰.