خوارج در تاریخ (کتاب)

خوارج در تاریخ، کتابی است با زبان فارسی که به بررسی تاریخ پیدایش، گسترش، عقاید، فرقه‌ها و شخصیت‌های برجسته خوارج در جهان اسلام می‌پردازد. این مجموعه اثر یعقوب جعفری می‌باشد و انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی انتشار آن را به عهده داشته است[۱].

خوارج در تاریخ
زبانفارسی
نویسندهیعقوب جعفری
موضوع
مذهبشیعه
ناشرانتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی
محل نشرتهران، ایران
سال نشر۱۳۷۳ ش
تعداد صفحه۳۲۷
شابک‏‏۹۶۴۴۳۰۳۷۷۶
شماره ملی۵۳۸۳۱۲

دربارهٔ کتاب

در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب حاضر با تکیه بر منابع فراوان، به تحلیل تاریخ خوارج و چگونگی پیدایش و نشو و نما و انتشار آنها در بلاد اسلامی می‌نشیند. همچنین به بررسی عقاید و اندیشه‌ها و بیان فرقه‌های گوناگون و معرفی شخصیت‌های نظامی و سیاسی و فکری و ادبی آنان می‌پردازد. کتاب، مشتمل بر ده فصل است. در فصل اول، پس از ذکر شواهد و قراین و اسناد تاریخی این نکته اثبات می‌شود سران خوارج انگیزه دینی نداشتند، بلکه عوامل سیاسی و تعصبات نژادی دست‌مایه کار آنها بود.

قیام‌های خوارج، خوارج در ایران، عماد و بلاد مغرب، فرقه‌های خوارج، بررسی آراء و عقاید خوارج، احتجاجات با خوارج و ادبیات خوارج، از مباحث خواندنی در فصول دیگر کتاب است. در فصل آخر کتاب نیز خطبه‌ها و سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره خوارج که در نهج‌البلاغه آمده، به‌عنوان منبعی مطمئن و بی‌نظیر در جهت شناخت خوارج، با تبویب خاصی آورده شده است».

فهرست کتاب

  • مقدمه

آغاز پیدایش خوارج

  1. ریشه‌یابی پرخاشگری خوارج
  2. داستان تحکیم و پیامدهای آن
  3. بررسی یک نظریه درباره خوارج

امام علی و خوارج

  1. از انشعاب خوارج تا جنگ نهروان
  2. خوارج پس از جنگ نهروان
    1. توطئه بزرگ خوارج
    2. توطئه قتل امام یک اقدام شخصی نبود
    3. ابن ملجم که بود
    4. چرا ابوموسی در لیست ترور قرار نگرفت؟
    5. آیا اشعث بن قیس در توطئه قتل امام شرکت داشت؟
  3. خوارج پس از شهادت امام علی(ع)
    1. مغیرة بن شعبه و خوارج
    2. ابن زیاد و خوارج
    3. عبدالله بن زبیر و خوارج

قیام‌های خوارج

  1. قیام مستورد بن علفه
  2. قیام نافع بن ازرق
  3. قیام عبدالله بن ماحوز
  4. قیام زبیر بن علی بن ماحوز
  5. قیام قطری بن فجائه
  6. قیام نجدة بن عامر
  7. قیام ابوفدیک خارجی
  8. قیام صالح بن مسرح
  9. قیام شبیب بن یزید
  10. قیام شوذب یشکری
  11. قیام ضحاک بن قیس شیبانی
  12. قیام طالب الحق و ابوحمزه خارجی
  13. قیام شیبان بن سلمه
  14. قیام ملبد بن حرمله شیبانی
  15. قیام‌های دیگر خوارج در عصر عباسی

خوارج در شهرهای اسلامی

  1. خوارج در ایران
    1. خوارج در طبرستان
    2. قیام حمزه سیستانی
    3. آیا یعقوب لیث صفاری به خوارج تمایل داشت؟
    4. بقایای خوارج در ایران
  2. خوارج در عمان
  3. خوارج در بلاد مغرب
    1. انتشار خوارج در بلاد مغرب
    2. خوارج صفریه در مغرب اسلامی
    3. خوارج اباضیه در مغرب اسلامی

نام‌ها و فرقه‌های خوارج

  1. نام‌های خوارج
    1. محکمه
    2. خوارج
    3. حروریه
    4. شراة
    5. مارقین
  2. فرقه‌های خوارج
    1. ازارقه
    2. نجدات
    3. صفریه
    4. اباضیه
    5. گروه‌های دیگر خوارج

چهره‌های سرشناس خوارج

  1. ابوحمزه شاری
  2. ابوطالوت خارجی
  3. ابوفدیکعبدالله بن ثور
  4. ابوالقاسم سمکو مدرار
  5. اشرس بن عوف شیبانی
  6. اشعث بن قیس
  7. اشهب بن بشر
  8. برک بن عبیدالله تمیمی
  9. بلجاء بنت یربوع
  10. جابر بن زید ازدی
  11. حرقوص بن زهیر (ذوالخویصره)
  12. حمزة بن آذرک (حمزه سیستانی)
  13. حوثره اسدی
  14. حیان بن ظبیان
  15. خریت بن راشد
  16. راشد بن نضر
  17. زبیر بن علی بن ماحوز
  18. زحاف طائی
  19. زرعة بن برج طائی
  20. زید بن حصین
  21. سعدی تمیمی (ابومریم)
  22. سعید بن قفل تمیمی
  23. سلمة بن سعید
  24. سهم بن غالب تمیمی
  25. شبث بن ربعی
  26. شبیب بن بجره
  27. شبیب بن یزید
  28. شوذب یشکری
  29. شیبان بن سلمه
  30. شیبان بن عبدالعزیز یشکری
  31. صاحب زنج
  32. صالح بن مخراق
  33. صالح بن مسرح تمیمی
  34. صحصح خارجی
  35. صلت بن مالک خروصی
  36. ضحاک بن قیس شیبانی
  37. عبدالاعلی معافری ابوالخطاب
  38. عبدربة صغیر
  39. عبدربة کبیر
  40. عبدالرحمان بن رستم
  41. عبدالرحمان بن ملجم مرادی
  42. عبدالسلام بن هاشم یشکری
  43. عبدالله بن اباض
  44. عبدالله بن صفار
  45. عبدالله بن کواء یشکری
  46. عبدالله بن وهب راسبی
  47. عبدالله بن یحیی طالب الحق
  48. عبدالله بن ماحوز
  49. عبیدة بن هلال یشکری
  50. عروة بن ادیه
  51. عزان بن تمیم
  52. عطیة بن اسود حنفی
  53. عکرمه مولی ابن عباس
  54. عمار خارجی
  55. عمران بن حطان شیبانی
  56. عمرو بن بکر تمیمی
  57. عمر بن حصین
  58. عیسی بن فاتک
  59. فروة بن نوفل
  60. قریب ازدی
  61. قطام دختر علقمه
  62. قطری بن فجائه
  63. مرداس بن ادیه (ابوبلال)
  64. مساور بن عبدالحمید
  65. مستورد بن علفه تمیمی
  66. مسعر بن فدکی
  67. مسلم بن ابی‌کریمه (ابوعبیده)
  68. مصقلة بن عتبه شیبانی
  69. معاذ بن جوین
  70. ملبد بن حرمله شیبانی
  71. نافع بن ازرق
  72. نجدة بن عامر
  73. هلال بن علفه
  74. وارث بن کعب خروصی
  75. وردان بن مجالد
  76. ولید بن طریف تغلبی
  77. یعقوب بن حبیب ابوحاتم

بررسی آراء و عقاید خوارج

  1. عقیده خوارج درباره تحکیم
  2. عقیده خوارج درباره مرتکبان گناه کبیره
  3. امامت از دیدگاه خوارج

احتجاجات با خوارج

  1. احتجاج امام
  2. احتجاج ابن عباس
  3. احتجاج امام حسن(ع) و ابن عباس و عبدالله بن جعفر
  4. احتجاج صعصعة بن صوحان
  5. احتجاج امام حسین(ع)
  6. احتجاج امام محمد باقر(ع)
  7. احتجاج هشام بن حکم

ادبیات خوارج

  1. فقر ادبی خوارج
  2. شعر خوارج
  3. خطبه‌ها و نامه‌های خوارج

خوارج در نهج البلاغه

  1. داستان حکمیت
  2. نامه به ابوموسی
  3. احتجاجات امام با خوارج
  4. بیان انحرافات خوارج
  5. درد دلها و شکوه‌های امام
  6. جنگ نهروان
  7. پس از جنگ نهروان
  8. آینده خوارج

کتابنامه

دربارهٔ پدیدآورنده

 
یعقوب جعفری
حجت الاسلام و المسلمین یعقوب جعفری (متولد ۱۳۲۵ ش، مراغه)، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: حسین وحید خراسانی، ناصر مکارم شیرازی و جواد تبریزی پیگیری کرد. مدیر داخلی مجله مکتب اسلام، سردبیری مجله کلام اسلامى مؤسسه امام صادق (ع) و محقق و مؤلف و عضو هیئت تحریریه مرکز ترجمه قرآن مجید ازجمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس، به راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌ها با عناوین فقهی و حقوقی در مقطع تحصیلات تكمیلی مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشتهٔ تحریر درآورده است. «سیمای امام علی در قرآن»، «تاریخ اسلام از منظر قرآن»، «بینش تاریخی نهج البلاغه»، «تاریخ در نهج البلاغه»، «هدایت جبری و هدایت اختیاری»، «رسم الخط قرآن»، «چگونه از مکتب اهل بیت دور افتادند»، «بحثى در باره لوح محفوظ و لوح محو و اثبات» و «ذوالقرنین در قرآن کریم و عهد عتیق» برخی از این آثار است[۲]

پانویس

دریافت متن

دریافت متن کتاب از