بلعام قین
بلعام قین از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: بلعام قین در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد| بلعام قین | |
|---|---|
 تصویر قدیمی مکه | |
| نام کامل | بلعام قین |
| جنسیت | مرد |
| محل زندگی | مکه |
| دین | اسلام |
| از اصحاب | پیامبر اکرم(ص) |
| نقشهای برجسته | آهنگر |
مقدمه
وی همان رومی نصرانی است که در مکه آهنگری میکرد و تورات را خوانده بود. بنا بر برخی از روایات، رسول خدا(ص) او را آموزش میداد، ولی قریش مدعی شد قرآن وحی الهی نیست، بلکه آموختههای بشری است و به رسول خدا(ص) تهمت میزدند که نزد بلعام رومی رفت و آمد داشته و شخص یادشده قرآن را به آن حضرت یاد داده است. آیه﴿وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِسَانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِيٌّ وَهَذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُبِينٌ﴾[۱] در رد این تهمت نازل شده است.
شأن نزول این آیه را برای افراد دیگری چون بجیر بن عبد بن حضرمی، جبر مولای عامر بن حضرمی، جبر مولای بنی عبدالدار، سلمان فارسی، یسار، یعیش غلام بنو مغیره و عداس غلام عتبة بن ربیعه گفتهاند[۲].
ابن حجر[۳] گوید: گزارش یادشده تنها بر مسلمان بودن بلعام دلالت دارد و دیگر گزارشها، مسلمان بودن افراد پیش گفته را ثابت نمیکند. علامه طباطبایی[۴] ذیل آیه مذکور پس از نقل روایات گوناگون میگوید: آنچه از مضمون همه این نقلها متقن است اینکه این شخص، مردی رومی و غلام بنوحضرمی بوده است؛ یعنی همه این اسامی جز سلمان، یک نفر بیش نیست. این سخن در مورد سه نفر نخست که به دلیل تصحیف اسامی بوده، صحیح است، ولی همه آنها را یکی دانستن، مشکل مینماید و مورد قبول صحابهنگاران و مورخان نیست[۵].[۶]
منابع
پانویس
- ↑ «و خوب میدانیم که آنان میگویند: جز این نیست که بشری به او آموزش میدهد؛ (چنین نیست، زیرا) زبان آن کس که (قرآن را) به او میبندند غیر عربی است و این (قرآن به) زبان عربی روشنی است» سوره نحل، آیه ۱۰۳. ر. ک: طبری، ج۱۴، ص۲۳۲؛ طوسی، ج۶، ص۴۲۷؛ ابن جوزی، ج۴، ص۳۶۰؛ قرطبی، ج۱۰، ص۱۷۸؛ ابن شهرآشوب، ج۱، ص۴۶؛ ابن حجر، ج۱، ص۴۵۷.
- ↑ ر.ک: مدخلهای یاد شده. البته به دلیل مکی بودن آیه، سلمان فارسی را استثناء کردهاند، ر. ک: ابن جوزی، ج۴، ص۳۶۰.
- ↑ ابن حجر، ج۱، ص۴۵۱.
- ↑ طباطبایی، ج۱۲، ص۳۵۲.
- ↑ ر. ک: ابن حجر، ج۱، ص۵۶۲ به وجبر مولای عامربن حضرمی.
- ↑ هدایتپناه، محمد رضا، مقاله «بلعام قین»، دانشنامه سیره نبوی ج۲، ص۲۷۳.