جعفر بن محمد بن سعید احمسی

آشنایی اجمالی

جعفر بن محمد بن سعید الأحمسی، معروف به «جعفر بن محمد الأحمسی» و «جعفر بن محمد بن سعید البجلی»^[۱] از راویان و محدثان امامی‌مذهب^[۲] در طبقه هفتم است. وی روایتی به صورت مستقیم از امامان معصوم(ع) نقل نکرده است، اما از محدثانی همچون الحسن بن الحسین العرنی، نصر بن مزاحم و محمد بن مروان حدیث آموخته و روایت کرده است^[۳]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان فرات بن ابراهیم الکوفی و احمد بن محمد بن سعید (معروف به ابن عقده) می‌باشند^[۴].

نام این راوی در کتب رجال شیعه و سنی قدما ذکر نشده و گزارشی از حال وی در این منابع به ثبت نرسیده است؛ بنابراین شناخت وضعیت او تنها از راه‌های غیرمستقیم امکان‌پذیر است^[۵]. با وجود این خلأ اطلاعاتی، شواهدی بر حسن حال وی وجود دارد؛ از جمله اعتماد فرات بن ابراهیم کوفی به وی در نقل روایات فراوان (حدود ۲۵ روایت) در تفسیرش، روایت ابن عقده از او^[۶] و قرار گرفتن نامش در طریق نجاشی به کتب نصر بن مزاحم که شامل کتاب‌های صفین، النهروان، الغارات، المناقب، مقتل الحسین(ع) و أخبار محمد بن إبراهیم و أبی السرایا می‌گردد^[۷]. در تأیید این جایگاه حدیثی، شیخ موسی زنجانی نوشته است: «وقع فی سند النجاشی إلی عدة أصول،...، و ظاهره الإعتماد علیه،...، و الرجل کثیر الحدیث،....، أعتمد علی ما یرویه»^[۸]. کتابی حدیثی از آثار اوست^[۹].

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵

پانویس

↑ ر.ک: تنقیح المقال، ج۱۵، ص۳۸۰، ش۴۰۲۹؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۰۰، ش۲۷۷۴؛ الجامع فی الرجال، ج۲، ص۴۱۶، ش۲۶۴۸. بفتح الألف و سکون الحاء المهملة و فتح المیم و فی آخرها السین المهملة. سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۹۱. أخبرنی جعفر بن محمد بن سعید البجلی فی کتابه أن حسن بن حسین العرنی حدثهم.... أخبار القضاه، ج۱، ص۸۵.
↑ رجال النجاشی، ص۴۲۷، ش۱۱۴۸.
↑ تفسیر فرات الکوفی، ص۱۰۶، (ح ۹۹)، ص۲۵۲، (ح ۳۴۴)، ص۳۸۲، (ح ۵۱۱)، ص۴۱۷، (ح ۵۵۳) و ص۶۲۱، (ح ۷۷۵).
↑ تفسیر فرات، الکوفی، ص۶۲، ح۲۷، رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸، ش۱۱۴۸.
↑ أخبار القضاه، ج۱، ص۸۵: أخبرنی جعفر بن محمد بن سعید البجلی فی کتابه أن حسن بن حسین العرنی حدثهم....
↑ نجاشی: هذا رجل جلیل فی أصحاب الحدیث، مشهور بالحفظ، و الحکایات تختلف عنه فی الحفظ و عظمه، و کان کوفیا زیدیا جارودیا علی ذلک حتی مات، و ذکره أصحابنا لاختلاطه بهم و مداخلته إیاهم و عظم محله و ثقته و أمانته. رجال النجاشی، ص۹۴، ش۲۳۳.
شیخ طوسی: و أمره فی الثقة و الجلالة و عظم الحفظ أشهر من أن یذکر. طوسی، الفهرست، ص۶۸، ش۸۶.
↑ رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸، ش۱۱۴۸.
↑ الجامع فی الرجال، ج۲، ص۴۱۶، ش۲۶۴۸.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۵۱۱-۵۲۱.

[1] ر.ک: تنقیح المقال، ج۱۵، ص۳۸۰، ش۴۰۲۹؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۰۰، ش۲۷۷۴؛ الجامع فی الرجال، ج۲، ص۴۱۶، ش۲۶۴۸. بفتح الألف و سکون الحاء المهملة و فتح المیم و فی آخرها السین المهملة. سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۹۱. أخبرنی جعفر بن محمد بن سعید البجلی فی کتابه أن حسن بن حسین العرنی حدثهم.... أخبار القضاه، ج۱، ص۸۵.

[2] رجال النجاشی، ص۴۲۷، ش۱۱۴۸.

[3] تفسیر فرات الکوفی، ص۱۰۶، (ح ۹۹)، ص۲۵۲، (ح ۳۴۴)، ص۳۸۲، (ح ۵۱۱)، ص۴۱۷، (ح ۵۵۳) و ص۶۲۱، (ح ۷۷۵).

[4] تفسیر فرات، الکوفی، ص۶۲، ح۲۷، رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸، ش۱۱۴۸.

[5] أخبار القضاه، ج۱، ص۸۵: أخبرنی جعفر بن محمد بن سعید البجلی فی کتابه أن حسن بن حسین العرنی حدثهم....

[6] نجاشی: هذا رجل جلیل فی أصحاب الحدیث، مشهور بالحفظ، و الحکایات تختلف عنه فی الحفظ و عظمه، و کان کوفیا زیدیا جارودیا علی ذلک حتی مات، و ذکره أصحابنا لاختلاطه بهم و مداخلته إیاهم و عظم محله و ثقته و أمانته. رجال النجاشی، ص۹۴، ش۲۳۳.
شیخ طوسی: و أمره فی الثقة و الجلالة و عظم الحفظ أشهر من أن یذکر. طوسی، الفهرست، ص۶۸، ش۸۶.

[7] رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸، ش۱۱۴۸.

[8] الجامع فی الرجال، ج۲، ص۴۱۶، ش۲۶۴۸.

[9] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۵۱۱-۵۲۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]