آشنایی اجمالی

صلاح الدین محمد بن شاکر بن احمد کتبی (۶٨۶-٧۶۴) از مورخان صوفی مسلک قرن هشتم هجری است که آثاری تاریخی با ارزشی تألیف کرده است. وی از روی نیاز مالی به وراقی و خرید و فروش کتاب پرداخته و دانش خویش را نیز از همین زمینه به دست آورده است. دو اثر وی در تاریخ و تراجم، یکی کتاب عیون التواریخ و دیگری فوات الوفیات است. کتاب عیون التواریخ وی که یک دوره تاریخی عمومی جهان اسلام از ابتدای بعثت تا زمان مؤلف است. نخستین مجلد مربوط به سیره نبوی است که با تحقیق حسام الدین القدسی به سال ۱۹۸۰ توسط مکتبة النهضة المصریه چاپ شده است. جزء دوازده، جزء بیست، بیست ویکم و بیست و سوم کتاب را نیز مؤلف این سطور رؤیت کرده است[۱]. حوادث مجلد بیست مربوط به سال‌های ۶۴۵ تا ۶٧٠ است. این کتاب همانند موارد مشابه ابتدا حوادث هر سال و پس از آن درگذشتگان آن سال را می‌شناساند. کتاب شباهت خاصی به البدایة والنهایة دارد و سخن بر اینکه یکی از دیگری گرفته مطرح گویا تألیف عیون پیش از البدایة است. این قبیل اقتباس در منابع تاریخی سالشمار فراوان است. کتاب دیگر او با عنوان قوات الوفیات والذیل علیها در تکمیل وفیات الاعیان ابن خلکان و البته با استفاده از کتاب مفصل معاصر خود صفدی با عنوان الوافی بالوفیات نوشته شده است[۲]. این اثر پنج جلدی توسط احسان عباس تصحیح و نشر شده است[۳].[۴]

منابع

پانویس

  1. این اجزاء در بغداد (۱۹۸۰، ۱۹۸۴، ۱۹۹۰) چاپ شده است.
  2. نگاه کنید مقدمه احسان عباس بر فوات.
  3. بیروت، دار صادر، ۱۹۷۳.
  4. جعفریان، رسول، منابع تاریخ اسلام، ص ۳۲۰.