جعفر بن محمد ریانی
جعفر بن محمد ریانی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: جعفر بن محمد ریانی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
جعفر بن محمد بن حسین زهری رمانی[۱] معروف به جعفر الریانی[۲] و جعفر الرمانی[۳] از راویان قرن سوم هجری است که آیتالله بروجردی احتمال داده ایشان از راویان طبقه ششم باشد[۴]. وی از محدثانی همچون یحیی بن عبدالحمید الحمانی، الحسن بن الحسین العابد و الحسن بن الحسین[۵] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن الحسین الأشنانی، علی بن العباس البجلی و عثمان بن محمد الألثغ[۶] میباشند.
نام وی در کتب رجالی شیعه و سنی ذکر نشده و از این رو مقتضای قاعده آن است که در زمره راویان مهمل به شمار رود؛ چنانکه یکی از محققان نوشته است راوی مهمل بوده ولی روایاتش بسیار استوار است[۷]. با این حال، از راههای غیرمستقیم به حسن حال، عقیده نیکو و تشیع وی استظهار شده است. نمازی شاهرودی با اشاره به احادیث نقل شده توسط وی، این روایات را قرینهای بر حسن عقیده و شیعه بودن او دانسته است[۸]. از جمله این احادیث، روایتی از امام باقر(ع) درباره حشر شیعیان در روز قیامت با چهرههایی درخشان و در اوج امنیت است[۹]؛ و نیز حدیثی درباره فضایل اختصاصی امام علی(ع) و مقام شفاعت شیعیان آن حضرت[۱۰]. افزون بر این، به دو قرینه دیگر برای اثبات حسن حال وی استناد شده است: نخست، روایتهای متعدد علی بن العباس[۱۱] از او که خود در منابع رجالی فردی صدوق و موثق توصیف شده است[۱۲]؛ و دوم، قرار گرفتن نام وی در سلسله اسناد تفسیر القمی[۱۳].[۱۴]
منابع
پانویس
- ↑ مقاتل الطالبیین، ص۴۵: حدثنی علی بن العباس المقانعی قال: أخبرنا جعفر بن محمد بن الحسین الزهری قال: حدثنا حسن بن الحسین، عن عمرو بن ثابت، عن أبی إسحاق قال: سمعت معاویة بالنخیلة یقول: ألا إن کل شیء أعطیته الحسن بن علی تحت قدمی هاتین لا أفی به قال أبو إسحاق: و کان و الله غدارا.
- ↑ ر.ک: تنقیح المقال، ج۱۵، ص۳۷۸، ش۴۰۲۶؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۹۷، ش۲۳۰۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۹۹، ش۲۷۶۹.
- ↑ الرمانی بضم الراء و تشدید المیم و فی آخرها نون بعد الألف، هذه النسبة إلی الرمان و بیعه. سمعانی، الأنساب، ج۶، ص۱۶۵، ش۱۸۱۵.
- ↑ الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال التهذیب، ص۱۹۰.
- ↑ ر.ک: تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۳، ح۱۰؛ شرح الأخبار، ج۳، ص۵۴۸، (ح ۲) و ص۵۷۰، (ح ۱۲۹۳)؛ ریاض العلماء، ج۲، ص۴۱۷؛ مناقب الإمام أمیرالمؤمنین(ع)، ج۱، ص۲۳۸، ح۱۵۲.
- ↑ ر.ک: تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۳، ح۱۰؛ شرح الأخبار، ج۳، ص۵۴۸، ح۱ و ۲؛ ریاض العلماء، ج۲، ص۴۱۷؛ مناقب الإمام أمیرالمؤمنین(ع)، ج۱، ص۲۳۸، ح۱۵۲.
- ↑ "المعنون مهمل، و روایاته سدیدة جدا" تنقیح المقال، ج۱۵، ص۳۷۸، ش۴۰۲۶.
- ↑ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۹۹، ش۲۷۶۹.
- ↑ بشاره المصطفی، ص۴۶-۴۷.
- ↑ الشیعة فی أحادیث الفریقین، ص۵۲، ح۳۷.
- ↑ مقصود، «علی بن العباس بن الولید البجلی الکوفی» معروف به «المقانعی» است. (نک: شرح حالش را در موسوعة طبقات الفقهاء، ج۴، ص۲۸۹، ش۱۴۹۲).
- ↑ سیر أعلام النبلاء، ج۱۴، ص۴۳۰؛ تاریخ الإسلام، ج۲۳، ص۲۷۳.
- ↑ تفسیر القمی، ج۲، ص۳۶۰: حدثنا محمد بن أبی عبدالله قال: حدثنا محمد بن إسماعیل، عن علی بن العباس، عن جعفر بن محمد، عن الحسن بن أسد [راشد]، عن یعقوب بن جعفر قال: سمعت موسی بن جعفر(ع) یقول: إن الله - تبارک و تعالی - أنزل علی عبده محمد(ص) أنه لا إله إلا هو الحی القیوم و سمی بهذه الأسماء الرحمن الرحیم - العزیز الجبار العلی العظیم، فتاهت هنالک عقولهم و استخفت حلومهم - فضربوا له الأمثال و جعلوا له أندادا و شبهوه بالأمثال و مثلوه أشباها - و جعلوه یزول و یحول - فتاهوا فی بحر عمیق لا یدرون ما غوره - و لا یدرکون کنه بعده.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۴۴۳-۴۴۷.