حسن بن حماد طائی

آشنایی اجمالی

حسن بن حماد طائی در زمره راویان شیعه جای دارد. شیخ طوسی وی را از اصحاب امام صادق(ع) به شمار آورده است، با این حال در اسناد روایات، موردی یافت نشده که بی‌واسطه از آن حضرت روایت کرده باشد و تنها دوران آن بزرگوار را درک کرده است. حسن بن حماد افزون بر پدرش حماد، از محدثانی همچون ابوالجارود زیاد بن منذر و فطر بن خلیفه حدیث آموخته و روایت کرده است^[۱]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان عباد بن یعقوب، یوسف بن کلیب مسعودی و یونس بن موسی دمشقی می‌باشند^[۲]. ناگفته نماند که در پاره‌ای از اسناد، نام وی با حسین بن حماد خلط شده است که بررسی قرائن روایی بر وحدت این دو و وقوع تصحیف دلالت دارد^[۳].

در کتب رجالی متقدم شیعه مانند رجال کشی، رجال نجاشی و فهرست شیخ طوسی نامی از وی به میان نیامده است و هیچ‌گونه جرح و تعدیل صریحی درباره او وجود ندارد؛ از این‌رو وی در زمره راویان مجهول یا مهمل قلمداد می‌شود. با وجود این خلأ اطلاعاتی، مامقانی به اعتبار ذکر نام او در رجال طوسی، وی را امامیِ مجهول دانسته^[۴] و شوشتری نیز به احتمال عامی بودن او اشاره کرده است؛ با این حال، مضامین روایات نقل شده توسط وی به روشنی بر تشیع او دلالت دارد^[۵].

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶

پانویس

↑ الأمالی (مفید)، ص۱۵۳، ح۵؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۸، (ح ۱۶) و ۲۴، (ح ۱۷)؛ إثبات الوصیه، ص۲۶۶؛ ضعفاء العقیلی، ج۳، ص۴۶۵، ش۱۵۲۱؛ الغارات، ج۱، ص۴۰.
↑ تأویل الآیات الظاهرة، ص۳۹۱؛ الخصال، ج۱، ص۱۷۱، ح۲۲۶؛ إکمال الکمال، ج۴، ص۴۲۸.
↑ الکافئة فی إبطال توبة الخاطئه، ص۳۴، ح۳۵.
↑ تنقیح المقال، ج۱۹، ص۱۳۲، ش۵۱۲۲.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۴۶۲-۴۷۱.

[1] الأمالی (مفید)، ص۱۵۳، ح۵؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۸، (ح ۱۶) و ۲۴، (ح ۱۷)؛ إثبات الوصیه، ص۲۶۶؛ ضعفاء العقیلی، ج۳، ص۴۶۵، ش۱۵۲۱؛ الغارات، ج۱، ص۴۰.

[2] تأویل الآیات الظاهرة، ص۳۹۱؛ الخصال، ج۱، ص۱۷۱، ح۲۲۶؛ إکمال الکمال، ج۴، ص۴۲۸.

[3] الکافئة فی إبطال توبة الخاطئه، ص۳۴، ح۳۵.

[4] تنقیح المقال، ج۱۹، ص۱۳۲، ش۵۱۲۲.

[5] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۴۶۲-۴۷۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]