خطبه ۱۲۲ نهج البلاغه
مقدمه
این خطبه، بخشی از سخنان امام(ع) قبل از «جنگ نهروان» را بازگو میکند که امام(ع) به عنوان اتمام حجت برای آنها ایراد فرمود، و سخنان امام(ع) بسیار مؤثر واقع شد به گونهای که اکثریت قاطع خوارج توبه کردند و از جنگ کنارهگیری نمودند. امام(ع) در این سخنان حساب شده، نخست آنان را به دو گروه، تقسیم نموده و صفوفشان را از هم جدا میکند: کسانی که در «صفین» حضور داشتند و کسانی که حضور نداشتند.
در بخش دوّم، روی سخن را به صفینیان کرده و به آنها یادآور میشود: «شما بودید که مسأله حکمیّت را بر من تحمیل کردید، در حالی که من به شدت با آن مخالف بودم و شما را دستور به ادامه جهاد، تا پیروزی دادم». در بخش سوّم، به این نکته اشاره میفرماید که: ما در آغاز اسلام برای پیشرفت این آیین مقدّس، حتّی با نزدیکترین بستگان خود که در صف کفر، قرار داشتند جهاد کردیم، ولی اکنون در برابر ما برادران مسلمان ما هستند که به راه خطا رفتهاند و شرایط به گونه دیگری است؛ لذا نخست باید از آنها رفع شبهه کنیم، امید است مشکل حل شود[۱].
