مقدمه

سالمه خدمتگزار امام صادق(ع) بود وی از بانوان راوی و محدث و دانشمند عصر خود بود او معارف الهی و علوم اسلامی را از محضر امام صادق(ع) اخذ کرد. در کتب معتبر رجالی شیعه او را در شمار اصحاب امام صادق(ع) ضبط کرده و روایات وی را نقل کرده‌اند. شیخ طوسی او را از اصحاب و راویان احادیث آن حضرت می‌داند. تمامی کتب رجالی سالمه را توثیق کرده‌اند. ابراهیم بن عبدالحمید و هشام بن احمر از این بانو حدیث روایت کرده‌اند[۱].

از سالمه روایت کرده‌اند که هنگام رحلت امام در کنار بسترش حاضر بودم. آن حضرت به حالت اغما فرورفتند، سپس چشمان خود را باز کردند و فرمودند: به حسن بن علی بن حسین افطح مبلغ هفتاد دینار بدهید و به فلان شخص و فلانی هم این مقدار پول پرداخت کنید. بدین ترتیب آن حضرت می‌خواست از دیگران و قوم و خویشان خود طلب حلالیت کند، اما این کار مورد تعجب من واقع شد و با لحن اعتراض‌آمیزی عرض کردم: شما به مردی مساعدت می‌کنید که با خنجر خود به شما حمله کرد و قصد جان شما را داشت. امام با لحن ملامت‌آمیزی فرمودند: وای بر تو! مگر قرآن نخوانده‌ای که درباره صله‌رحم و پیوند برقرار کردن با قوم و خویشان چه توصیه‌ای دارد؟ مگر قول خداوند تعالی را نشنیدی: ﴿وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ[۲]. سپس فرمود: «يَا سَالِمَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْجَنَّةَ وَ طَيَّبَهَا وَ طَيَّبَ رِيحَهَا وَ إِنَّ رِيحَهَا لَتُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ أَلْفَيْ عَامٍ وَ لَا يَجِدُ رِيحَهَا عَاقٌّ وَ لَا قَاطِعُ رَحِمٍ» ای سالمه! خدا بهشت و بوی خوش آن را خلق نموده و باد خوش بوی بهشت از مسافت هزار سال به مشام می‌رسد و دو نفر از آن محروم هستند: عاق والدین و شخصی که قاطع رحم باشد[۳]. حدیث سالمه از جنبه اخلاقی و حقوقی و در زمینه روابط خویشاوندی برای همه درس بزرگی است.[۴]

منابع

پانویس

  1. رجال طوسی، ص۳۲۷؛ رجال برقی، ص۶۲؛ تنقیح المقال، ج۳، ص٨٠.
  2. «و کسانی که آنچه را خداوند فرمان به پیوند آن داده است می‌پیوندند و از پروردگار خویش می‌ترسند و از سختی حساب هراس دارند» سوره رعد، آیه ۲۱.
  3. برای تفصیل بیشتر ر.ک: من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۱۷۲؛ الکافی، ج۷، ص۵۵؛ رجال ابن داوود، ص۲۲۴؛ رجال برقی، ص۶۲؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۴۷۹-۴۸۱؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۱؛ مجمع الرجال، ج۷، ص۱۷۵؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۳، ص۱۹۱؛ نقد الرجال، ص۴۱۳؛ أعیان الشیعه، ج۷، ص۱۸۲.
  4. محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۲۹۵.