سوره جمعه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۷۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ مارس ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره جمعه در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = سوره | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره جمعه در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
چون در [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون روز آدینه گلبانگ نماز در دهند به یادکرد خدا بشتابید و خرید و فروش را وانهید! این برای شما اگر بدانید، بهتر است» سوره جمعه، آیه ۹.</ref> به [[برپایی نماز]] [[جمعه]] امر شده و [[مؤمنان]] به حضور در آن [[تشویق]] شده‌اند، و از سویی متضمن واژه «جمعه» است، این نام را برای [[سوره]] برگزیده‌اند. جمعه [[روز]] بزرگ و [[عید]] هفتگی [[اسلامی]]، روز گردهم آمدن [[مردم]] در [[مساجد]] و مجالس [[دینی]] و روز برپایی نماز پرشکوه جمعه است. جمعه و [[نماز جمعه]] در [[فرهنگ]] [[اسلام]] نقش بسزایی در [[تربیت]] و [[تهذیب]] و [[تعلیم]] و [[تحکیم]] پایه‌های [[جامعه اسلامی]] دارد.
چون در [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون روز آدینه گلبانگ نماز در دهند به یادکرد خدا بشتابید و خرید و فروش را وانهید! این برای شما اگر بدانید، بهتر است» سوره جمعه، آیه ۹.</ref> به برپایی نماز [[جمعه]] امر شده و [[مؤمنان]] به حضور در آن [[تشویق]] شده‌اند، و از سویی متضمن واژه «جمعه» است، این نام را برای [[سوره]] برگزیده‌اند. جمعه [[روز]] بزرگ و [[عید]] هفتگی [[اسلامی]]، روز گردهم آمدن [[مردم]] در [[مساجد]] و مجالس [[دینی]] و روز برپایی نماز پرشکوه جمعه است. جمعه و [[نماز جمعه]] در [[فرهنگ]] [[اسلام]] نقش بسزایی در [[تربیت]] و [[تهذیب]] و [[تعلیم]] و [[تحکیم]] پایه‌های [[جامعه اسلامی]] دارد.


در سوره جمعه پس از [[وصف]] [[خدا]] و بیان [[فلسفه بعثت]] و [[رسالت]] و اشاره به [[صفات ناپسند]] [[قوم یهود]] و نگرش آنها به [[دین]]، به نماز جمعه [[دعوت]] می‌کند. در رکعت اول نماز جمعه، این سوره خوانده می‌شود.
در سوره جمعه پس از وصف [[خدا]] و بیان [[فلسفه بعثت]] و [[رسالت]] و اشاره به [[صفات ناپسند]] [[قوم یهود]] و نگرش آنها به [[دین]]، به نماز جمعه [[دعوت]] می‌کند. در رکعت اول نماز جمعه، این سوره خوانده می‌شود.


از این روی، این سوره به بیانی کاملاً انگیزنده، [[مسلمین]] را وادار می‌کند که نسبت به نماز جمعه اهتمام بورزند، و آنچه در به پاداشتنش لازم است فراهم سازند، چون همانگونه که گذشت، نماز جمعه از [[شعائر]] بزرگ خدا است که [[تعظیم]] و اهتمام به امر آن، هم دنیای مردم را [[اصلاح]] می‌کند، و هم آخرتشان را، و [[خدای تعالی]] بیان این مطلب را با [[تسبیح]] و ثنای بر خود آغاز کرد که در میان قومی [[امی]] رسولی از خود آنان [[مبعوث]] کرد تا [[آیات]] او را بر آنان بخواند، و با [[اعمال صالح]] و [[اخلاق]] [[پاک]] [[تزکیه]] شان کند، و کتاب و حکمتشان بیاموزد و به همین منظور [[کتاب خدا]] و [[معارف]] دینش را به [[بهترین]] وجهی بر آنان و افرادی که به آنان ملحق می‌شوند، و نسل‌های بعد از آنان [[تحمیل]] کرد، و زنهارشان داد از اینکه مثل [[یهود]] نباشند که [[خدای تعالی]] [[تورات]] را بر آنان [[تحمیل]] کرد، ولی آنان آن را حمل نکردند، و به [[معارف]] آن [[معتقد]] نشدند، و به احکامش عمل نکردند، در نتیجه مانند الاغی شدند که بارش کتاب باشد.
از این روی، این سوره به بیانی کاملاً انگیزنده، [[مسلمین]] را وادار می‌کند که نسبت به نماز جمعه اهتمام بورزند، و آنچه در به پاداشتنش لازم است فراهم سازند، چون همانگونه که گذشت، نماز جمعه از [[شعائر]] بزرگ خدا است که [[تعظیم]] و اهتمام به امر آن، هم دنیای مردم را [[اصلاح]] می‌کند، و هم آخرتشان را، و [[خدای تعالی]] بیان این مطلب را با [[تسبیح]] و ثنای بر خود آغاز کرد که در میان قومی [[امی]] رسولی از خود آنان [[مبعوث]] کرد تا [[آیات]] او را بر آنان بخواند، و با [[اعمال صالح]] و [[اخلاق]] [[پاک]] [[تزکیه]] شان کند، و کتاب و حکمتشان بیاموزد و به همین منظور [[کتاب خدا]] و [[معارف]] دینش را به [[بهترین]] وجهی بر آنان و افرادی که به آنان ملحق می‌شوند، و نسل‌های بعد از آنان [[تحمیل]] کرد، و زنهارشان داد از اینکه مثل [[یهود]] نباشند که [[خدای تعالی]] [[تورات]] را بر آنان [[تحمیل]] کرد، ولی آنان آن را حمل نکردند، و به [[معارف]] آن [[معتقد]] نشدند، و به احکامش عمل نکردند، در نتیجه مانند الاغی شدند که بارش کتاب باشد.
خط ۲۸: خط ۲۸:
[[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون روز آدینه گلبانگ نماز در دهند به یادکرد خدا بشتابید و خرید و فروش را وانهید! این برای شما اگر بدانید، بهتر است» سوره جمعه، آیه ۹.</ref> را [[آیه جمعه]] می‌گویند.
[[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون روز آدینه گلبانگ نماز در دهند به یادکرد خدا بشتابید و خرید و فروش را وانهید! این برای شما اگر بدانید، بهتر است» سوره جمعه، آیه ۹.</ref> را [[آیه جمعه]] می‌گویند.


طبق برخی [[روایات]]، [[مسلمانان]] [[مدینه]]، پیش از [[هجرت پیامبر]] {{صل}} با یکدیگر گفتند [[یهود]] در یک [[روز]] هفته [[اجتماع]] می‌کنند (روز [[شنبه]]) و [[نصارا]] نیز روزی برای اجتماع دارند (یکشنبه)؛ خوب است ما هم روزی قرار دهیم و در آن روز جمع شویم و [[ذکر خدا]] گوییم. آنان روز پیش از شنبه را که در آن [[زمان]] [[یوم]] العروبه نامیده می‌شد، برای این [[هدف]] برگزیدند و [[نماز]] را به صورت [[جماعت]] در آن روز به جا آوردند؛ آن [[روز جمعه]] نامیده شد؛ زیرا روز اجتماع مسلمانان بود. این نخستین جمعه‌ای بود که در [[اسلام]] تشکیل شد.
طبق برخی [[روایات]]، [[مسلمانان]] [[مدینه]]، پیش از [[هجرت پیامبر]] {{صل}} با یکدیگر گفتند [[یهود]] در یک [[روز]] هفته [[اجتماع]] می‌کنند (روز [[شنبه]]) و [[نصارا]] نیز روزی برای اجتماع دارند (یکشنبه)؛ خوب است ما هم روزی قرار دهیم و در آن روز جمع شویم و [[ذکر خدا]] گوییم. آنان روز پیش از شنبه را که در آن [[زمان]] [[یوم]] العروبه نامیده می‌شد، برای این [[هدف]] برگزیدند و [[نماز]] را به صورت [[جماعت]] در آن روز به جا آوردند؛ آن [[روز جمعه]] نامیده شد؛ زیرا روز اجتماع مسلمانان بود. این نخستین جمعه‌ای بود که در [[اسلام]] تشکیل شد.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۳۶۷.</ref>


اما اولین نماز جمعه‌ای که [[رسول خدا]] {{صل}} با [[اصحاب]] تشکیل دادند زمان [[هجرت به مدینه]] بود. آن [[حضرت]] روز [[دوشنبه]] دوازدهم [[ربیع‌الاول]] هنگام ظهر به منطقه [[قبا]] در حوالی مدینه وارد شدند. و چهار روز در آنجا ماندند و [[مسجد قبا]] را بنیان نهادند. سپس روز جمعه به محله [[بنی‌سالم]] آمدند و [[مراسم]] نماز جمعه را در آنجا برپا کردند. این نخستین نماز جمعه‌ای بود که [[رسول‌خدا]] {{صل}} در اسلام به جا آورد. خطبه‌ای هم در این نماز خواندند که نخستین [[خطبه]] حضرت در مدینه بود.
==نماز جمعه==
{{اصلی|نماز جمعه}}
اولین نماز جمعه‌ای که [[رسول خدا]] {{صل}} با [[اصحاب]] تشکیل دادند زمان [[هجرت به مدینه]] بود. آن [[حضرت]] روز [[دوشنبه]] دوازدهم [[ربیع‌الاول]] هنگام ظهر به منطقه [[قبا]] در حوالی مدینه وارد شدند. و چهار روز در آنجا ماندند و [[مسجد قبا]] را بنیان نهادند. سپس روز جمعه به محله [[بنی‌سالم]] آمدند و [[مراسم]] نماز جمعه را در آنجا برپا کردند. این نخستین نماز جمعه‌ای بود که [[رسول‌خدا]] {{صل}} در اسلام به جا آورد. خطبه‌ای هم در این نماز خواندند که نخستین [[خطبه]] حضرت در مدینه بود.


میان [[فقهای امامیه]] درباره [[حکم]] اقامه نماز جمعه در زمان [[غیبت امام زمان]] {{ع}} [[اختلاف]] است؛ برخی آن را [[واجب عینی]]، برخی [[واجب]] تخییری، برخی [[مستحب]] و برخی نیز [[حرام]] دانسته‌اند. آن‌چه مسلم است [[وجوب]] عینی [[نماز جمعه]] با [[حضور امام زمان]] {{ع}} است.
میان [[فقهای امامیه]] درباره [[حکم]] اقامه نماز جمعه در زمان [[غیبت امام زمان]] {{ع}} [[اختلاف]] است؛ برخی آن را [[واجب عینی]]، برخی [[واجب]] تخییری، برخی [[مستحب]] و برخی نیز [[حرام]] دانسته‌اند. آن‌چه مسلم است [[وجوب]] عینی [[نماز جمعه]] با [[حضور امام زمان]] {{ع}} است.
خط ۴۴: خط ۴۶:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:سوره جمعه]]
[[رده:سوره‌های قرآن]]
۱۳۰٬۰۵۳

ویرایش