تشبه به کفار: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۶۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== مهم‌ترین مبحث فقهی که به مسئله تهاجم فرهنگی می‌پردازد، «تشبه به کفار» است. تشبه به این معناست که شخصی در نحوه رفتار یا پوششی که - به لحاظ جنسیت، دین یا غیر آن - نشانه و مشخصه طایفه‌ای از انسان‌ها به شمار می‌رود، همانند آنان...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = تهاجم فرهنگی
| عنوان مدخل  =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  =
}}
==مقدمه==
==مقدمه==
مهم‌ترین مبحث [[فقهی]] که به مسئله تهاجم فرهنگی می‌پردازد، «[[تشبه به کفار]]» است. تشبه به این معناست که شخصی در نحوه [[رفتار]] یا پوششی که - به لحاظ جنسیت، [[دین]] یا غیر آن - نشانه و مشخصه طایفه‌ای از [[انسان‌ها]] به شمار می‌رود، همانند آنان شود، مانند [[پوشیدن لباس]] [[زن]] توسط مرد و عکس آن و آویختن [[صلیب]] به گردن توسط [[مسلمان]]. از این عنوان در باب‌های گوناگون همچون [[صلات]]، [[حج]]، [[جهاد]]، [[تجارت]] و [[اطعمه]] و [[اشر]] به سخن رفته است.
مهم‌ترین مبحث [[فقهی]] که به مسئله تهاجم فرهنگی می‌پردازد، «تشبه به کفار» است. تشبه به این معناست که شخصی در نحوه [[رفتار]] یا پوششی که - به لحاظ جنسیت، [[دین]] یا غیر آن - نشانه و مشخصه طایفه‌ای از [[انسان‌ها]] به شمار می‌رود، همانند آنان شود، مانند [[پوشیدن لباس]] [[زن]] توسط مرد و عکس آن و آویختن [[صلیب]] به گردن توسط [[مسلمان]]. از این عنوان در باب‌های گوناگون همچون [[صلات]]، [[حج]]، [[جهاد]]، [[تجارت]] و [[اطعمه]] و [[اشر]] به سخن رفته است.


برخی از انواع تشبه [[حرام]] است و برخی [[مکروه]] و برخی دیگر مستحب‌اند. از مصادیق تشبه حرام، تشبه مسلمان به [[کافران]] در استفاده از نشانه‌های ویژه مذهبی آنان همچون صلیب است که از شعائرشان شمرده می‌شود<ref>محقق حلی، شرائع الاسلام، ج۲ ص۲۶۳؛ علامه حلی، تذکره الفقهاء، ج۲، ص۳۷۹.</ref>. اما تشبه مکروه، تشبه مسلمان به کافران در [[لباس]] است؛ از جمله مصادیق این نوع تشبه که در [[فقه]] از آن یاد شده، بر سر گذاشتن برطله (نوعی کلاه ویژه [[یهودیان]]) و به کمر بستن چیزی شبیه زنار است<ref>علامه حلی، منتهی المطلب، ج۴، ص۲۴۸.</ref>. برخی از [[فقها]] [[احتیاط]] را در ترک این نوع تشبه دانسته‌اند<ref>سید محسن حکیم، دلیل الناسک، ص۴۸۸؛ زین الدین بصری بحرانی، کلمه التقوی، ج۳، ص۴۹۷.</ref> و برخی قایل به [[حرمت]] آن شده‌اند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۵، ص۲۶.</ref>. [[تشبه به کافران]] در [[رفتار]] که در ظاهر به آنان شباهت می‌یابد، هر چند انگیزه فاعل، این تشابه نباشد، [[مکروه]] است<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۸، ص۳۶۷.</ref>. در [[حدیثی قدسی]] آمده است: {{متن حدیث|قل لعبادي لا تلبسوا ملابس اعدائي و لا تطعموا مطاعم اعدائي و لا تشبهوا بأعدائي فتكونوا اعدائي كما هم اعدائي}}<ref>سید عبد الحسین لاری، مجموعه مقالات، ص۲۱۶.</ref>: «ای [[پیامبر]]، به [[بندگان]] من بگو لباس‌های [[دشمنان]] مرا نپوشند، خوراکی‌های دشمنان مرا نخورند و خود را به دشمنان من شبیه نکنند که در این صورت [[دشمن]] من خواهند بود؛ چنان که آنان دشمن من هستند».
برخی از انواع تشبه [[حرام]] است و برخی [[مکروه]] و برخی دیگر مستحب‌اند. از مصادیق تشبه حرام، تشبه مسلمان به [[کافران]] در استفاده از نشانه‌های ویژه مذهبی آنان همچون صلیب است که از شعائرشان شمرده می‌شود<ref>محقق حلی، شرائع الاسلام، ج۲ ص۲۶۳؛ علامه حلی، تذکره الفقهاء، ج۲، ص۳۷۹.</ref>. اما تشبه مکروه، تشبه مسلمان به کافران در [[لباس]] است؛ از جمله مصادیق این نوع تشبه که در [[فقه]] از آن یاد شده، بر سر گذاشتن برطله (نوعی کلاه ویژه [[یهودیان]]) و به کمر بستن چیزی شبیه زنار است<ref>علامه حلی، منتهی المطلب، ج۴، ص۲۴۸.</ref>. برخی از [[فقها]] [[احتیاط]] را در ترک این نوع تشبه دانسته‌اند<ref>سید محسن حکیم، دلیل الناسک، ص۴۸۸؛ زین الدین بصری بحرانی، کلمه التقوی، ج۳، ص۴۹۷.</ref> و برخی قایل به [[حرمت]] آن شده‌اند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۵، ص۲۶.</ref>. [[تشبه به کافران]] در [[رفتار]] که در ظاهر به آنان شباهت می‌یابد، هر چند انگیزه فاعل، این تشابه نباشد، [[مکروه]] است<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۸، ص۳۶۷.</ref>. در [[حدیثی قدسی]] آمده است: {{متن حدیث|قل لعبادي لا تلبسوا ملابس اعدائي و لا تطعموا مطاعم اعدائي و لا تشبهوا بأعدائي فتكونوا اعدائي كما هم اعدائي}}<ref>سید عبد الحسین لاری، مجموعه مقالات، ص۲۱۶.</ref>: «ای [[پیامبر]]، به [[بندگان]] من بگو لباس‌های [[دشمنان]] مرا نپوشند، خوراکی‌های دشمنان مرا نخورند و خود را به دشمنان من شبیه نکنند که در این صورت [[دشمن]] من خواهند بود؛ چنان که آنان دشمن من هستند».


[[تشبه به کفار]] به‌ویژه از اواخر دوره قاجار و در قالب [[تقلید]] از [[فرهنگ غربی]] در [[ایران]] به شکل جدی مطرح بوده و به همین دلیل فقهای معاصر توجه زیادی به این مسئله داشته‌اند. از جمله فقهایی که به این مسئله [[عنایت]] داشته و [[حکم]] شدیدی بر آن قایل شده، [[فقیه]] [[عارف]]، [[میرزا جواد آقا ملکی تبریزی]] است: «به [[گمان]] من شباهت به [[کفار]] در [[لباس]] از بقیه موارد زشت‌تر و قبیح‌تر است؛ زیرا [[تشبیه]] به [[دشمنان خدا]] و به لباس آنها در آمدن، پس از [[نهی]] صریح از این عمل، به [[حکم عقل]]، چیزی جز [[مبارزه]] و [[دشمنی]] با [[خدای متعال]] نیست... بنابراین در آمدن به لباس کفار در بلاد [[مسلمانان]] با توجه به اینکه این عمل نزد آنها از جمله [[منکرات]] است و شرایط [[جامعه]] خلاف عمل آنها را اقتضا می‌کند، جز اینکه مناسبتی ذاتی بین او و آنها را برساند، چیزی دیگری نیست؛ مثل بعضی از [[اهل]] [[زمان]] ما که با اینکه تشبه به فرنگیان به ضرر دنیایشان هم هست، باز تا حد امکان خود را شبیه به آنها می‌سازند و دیده شده که بعضی به خاطر [[تشبه به کفار]]، موی سیاه خود را زرد می‌کنند تا شبیه فرنگیان گردند»<ref>جواد آقا ملکی تبریزی، اسرار الصلوه، ص۱۱۵-۱۱۶.</ref>.
تشبه به کفار به‌ویژه از اواخر دوره قاجار و در قالب [[تقلید]] از [[فرهنگ غربی]] در [[ایران]] به شکل جدی مطرح بوده و به همین دلیل فقهای معاصر توجه زیادی به این مسئله داشته‌اند. از جمله فقهایی که به این مسئله [[عنایت]] داشته و [[حکم]] شدیدی بر آن قایل شده، [[فقیه]] [[عارف]]، [[میرزا جواد آقا ملکی تبریزی]] است: «به [[گمان]] من شباهت به [[کفار]] در [[لباس]] از بقیه موارد زشت‌تر و قبیح‌تر است؛ زیرا [[تشبیه]] به [[دشمنان خدا]] و به لباس آنها در آمدن، پس از [[نهی]] صریح از این عمل، به [[حکم عقل]]، چیزی جز [[مبارزه]] و [[دشمنی]] با [[خدای متعال]] نیست... بنابراین در آمدن به لباس کفار در بلاد [[مسلمانان]] با توجه به اینکه این عمل نزد آنها از جمله [[منکرات]] است و شرایط [[جامعه]] خلاف عمل آنها را اقتضا می‌کند، جز اینکه مناسبتی ذاتی بین او و آنها را برساند، چیزی دیگری نیست؛ مثل بعضی از [[اهل]] [[زمان]] ما که با اینکه تشبه به فرنگیان به ضرر دنیایشان هم هست، باز تا حد امکان خود را شبیه به آنها می‌سازند و دیده شده که بعضی به خاطر تشبه به کفار، موی سیاه خود را زرد می‌کنند تا شبیه فرنگیان گردند»<ref>جواد آقا ملکی تبریزی، اسرار الصلوه، ص۱۱۵-۱۱۶.</ref>.
[[آیت الله]] لاری از فقهای برجسته عصر [[مشروطه]]، حتی تشبه به کفار در تراشیدن ریش را نیز [[نفی]] می‌کند<ref>سید عبدالحسین لاری، مجموعه مقالات، ص۲۱۵.</ref> و [[معتقد]] است: «تمامی این لباس‌های شما چون شبیه به [[لباس]] [[کفار]] و مهیج [[شهوت]] [[اشرار]] و اراذل و [[فجار]] است، تغییرش لازم و تبدیلش فوراً [[واجب]]»<ref>رسول جعفریان، رسائل حجابیه، ج۲، ص۷۹۶.</ref>. [[حرمت]] تشبه به کفار در لباس و [[آرایش]] و [[رفتار]] که عمدتاً متأثر از [[فرهنگ غربی]] است، از آرایی است که فقهای معاصر غالباً به آن معتقدند: «به طور کلی تشبه به کفار [[حرام]] است و [[جوانان]] [[مسلمان]] باید از آرایش به نحو مذکور، [[پوشیدن]] این گونه البسه اجتناب نمایند»<ref>لطف الله صافی گلپایگانی، جامع الاحکام، ج۲، ص۱۸۰.</ref>.
[[آیت الله]] لاری از فقهای برجسته عصر [[مشروطه]]، حتی تشبه به کفار در تراشیدن ریش را نیز [[نفی]] می‌کند<ref>سید عبدالحسین لاری، مجموعه مقالات، ص۲۱۵.</ref> و [[معتقد]] است: «تمامی این لباس‌های شما چون شبیه به [[لباس]] [[کفار]] و مهیج [[شهوت]] [[اشرار]] و اراذل و [[فجار]] است، تغییرش لازم و تبدیلش فوراً [[واجب]]»<ref>رسول جعفریان، رسائل حجابیه، ج۲، ص۷۹۶.</ref>. [[حرمت]] تشبه به کفار در لباس و [[آرایش]] و [[رفتار]] که عمدتاً متأثر از [[فرهنگ غربی]] است، از آرایی است که فقهای معاصر غالباً به آن معتقدند: «به طور کلی تشبه به کفار [[حرام]] است و [[جوانان]] [[مسلمان]] باید از آرایش به نحو مذکور، [[پوشیدن]] این گونه البسه اجتناب نمایند»<ref>لطف الله صافی گلپایگانی، جامع الاحکام، ج۲، ص۱۸۰.</ref>.


برخی از [[فقها]] تشبه به کفار را تحت شرایطی موجب [[ارتداد]] می‌دانند: «بدون [[شک]] تشبه به کفار و [[پیروی]] از آنان، در صورتی که انگیزه آن داخل شدن در هیئت کفار و خارج شدن از هیئت [[مسلمین]] باشد، حرام است؛ زیرا اگر شخص توجه داشته باشد که این عمل به معنای [[عدول]] از [[اسلام]] است، ارتکاب آن موجب ارتداد است»<ref>جمعی از مؤلفان، مجله فقه اهل بیت{{عم}}، ج۱۵، ص۲۶.</ref>. همچنین [[آیات]] دیگری دلالت دارند که پیروی از کفار موجب [[گمراهی]] و [[تباهی]] است<ref>جمعی از مؤلفان، مجله فقه اهل بیت{{عم}}، ج۱۵، ص۲۶.</ref>.
برخی از [[فقها]] تشبه به کفار را تحت شرایطی موجب [[ارتداد]] می‌دانند: «بدون [[شک]] تشبه به کفار و [[پیروی]] از آنان، در صورتی که انگیزه آن داخل شدن در هیئت کفار و خارج شدن از هیئت [[مسلمین]] باشد، حرام است؛ زیرا اگر شخص توجه داشته باشد که این عمل به معنای [[عدول]] از [[اسلام]] است، ارتکاب آن موجب ارتداد است»<ref>جمعی از مؤلفان، مجله فقه اهل بیت{{عم}}، ج۱۵، ص۲۶.</ref>. همچنین [[آیات]] دیگری دلالت دارند که پیروی از کفار موجب [[گمراهی]] و [[تباهی]] است<ref>جمعی از مؤلفان، مجله فقه اهل بیت{{عم}}، ج۱۵، ص۲۶.</ref>.
[[امام خمینی]] حتی [[خرید و فروش]] اقلامی که [[تهاجم فرهنگی]] را در پی دارد نیز حرام می‌داند: «آنچه که پوشیدن آن با [[عفت]] و [[اخلاق اسلامی]] منافات داشته باشد و یا [[ترویج فرهنگ غربی]] که [[دشمن]] [[فرهنگ اسلامی]] است، محسوب می‌شود، [[واردات]] و خرید و فروش و پوشیدن آن جایز نیست و در این مورد باید به مسئولین مربوطه مراجعه شود تا از آن جلوگیری کنند»<ref>سیدروح الله موسوی خمینی، توضیح المسائل، ج۲، ص۱۰۱۳.</ref>.<ref>[[محمد اسماعیل نباتیان|نباتیان، محمد اسماعیل]]، [[فقه و امنیت (کتاب)|فقه و امنیت]] ص ۲۹۵.</ref>
[[امام خمینی]] حتی [[خرید و فروش]] اقلامی که [[تهاجم فرهنگی]] را در پی دارد نیز حرام می‌داند: «آنچه که پوشیدن آن با [[عفت]] و [[اخلاق اسلامی]] منافات داشته باشد و یا [[ترویج فرهنگ غربی]] که [[دشمن]] [[فرهنگ اسلامی]] است، محسوب می‌شود، [[واردات]] و خرید و فروش و پوشیدن آن جایز نیست و در این مورد باید به مسئولین مربوطه مراجعه شود تا از آن جلوگیری کنند»<ref>سیدروح الله موسوی خمینی، توضیح المسائل، ج۲، ص۱۰۱۳.</ref>.<ref>[[محمد اسماعیل نباتیان|نباتیان، محمد اسماعیل]]، [[فقه و امنیت (کتاب)|فقه و امنیت]] ص ۲۹۵.</ref>
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010643.jpg|22px]] [[محمد اسماعیل نباتیان|نباتیان، محمد اسماعیل]]، [[فقه و امنیت (کتاب)|'''فقه و امنیت''']]
{{پایان منابع}}
== پانویس ==
{{پانویس}}
[[رده:تهاجم فرهنگی]]
۸۰٬۴۴۹

ویرایش