فلسفه دین در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۹: خط ۲۹:


== جایگاه فلسفه دین در عرصه دین‌پژوهی ==
== جایگاه فلسفه دین در عرصه دین‌پژوهی ==
حوزه گسترده دین‌پژوهی دو عرصه متفاوت دارد: گستره نخست، شامل علومی می‌شود که ناظر به [[صدق]] و [[کذب]] گزاره‌های مختلف [[ادیان]] نیستند و در آنها از حیث دیگری دین بررسی می‌شود. نگاه این [[علوم]] یا ناظر به [[کارکرد دین]] است؛ مثل [[روان‌شناسی دین]]، [[جامعه‌شناسی دین]] و غیره و یا اینکه در آنها دین با روش دیگری مانند روش تاریخی و یا پدیدارشناسی، مورد بررسی قرار می‌دهند؛ مثل [[تاریخ]] ادیان و یا مطالعه تطبیقی ادیان و پدیدارشناسی دین.
حوزه گسترده دین‌پژوهی دو عرصه متفاوت دارد: گستره نخست، شامل علومی می‌شود که ناظر به [[صدق]] و [[کذب]] گزاره‌های مختلف [[ادیان]] نیستند و در آنها از حیث دیگری دین بررسی می‌شود. نگاه این [[علوم]] یا ناظر به کارکرد دین است؛ مثل [[روان‌شناسی دین]]، [[جامعه‌شناسی دین]] و غیره و یا اینکه در آنها دین با روش دیگری مانند روش تاریخی و یا پدیدارشناسی، مورد بررسی قرار می‌دهند؛ مثل [[تاریخ]] ادیان و یا مطالعه تطبیقی ادیان و پدیدارشناسی دین.


اما در سوی دیگر، علومی هستند که نگاهشان به دین ناظر به حیث صدق و کذب گزاره‌ها و [[آموزه‌های دینی]] است و فلسفه دین از این گروه به حساب می‌آید<ref>خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۱۹.</ref>. اهمیت فلسفه دین را از همین جا می‌توان دریافت؛ زیرا تمامی [[مناسک]] و [[اعمال]] [[دینی]]، زمانی معنی دارند که مبتنی بر مجموعه‌ای از [[اعتقادات]] و [[آموزه‌های دینی]] باشند. در نتیجه، پایه‌ای‌ترین بخش [[دین]] اعتقادات است که در [[فلسفه دین]] تحلیل و بررسی [[انتقادی]] آنها صورت می‌گیرد<ref>پترسون، مایکل، و دیگران، عقل و اعتقاد دینی: درآمدی بر فلسفه دین، ترجمه احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، ص۲۷.</ref>.<ref>[[محمد کاشی‌زاده|کاشی‌زاده، محمد]]، [[فلسفه دین (مقاله)|مقاله «فلسفه دین»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۵۱۶.</ref>
اما در سوی دیگر، علومی هستند که نگاهشان به دین ناظر به حیث صدق و کذب گزاره‌ها و [[آموزه‌های دینی]] است و فلسفه دین از این گروه به حساب می‌آید<ref>خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۱۹.</ref>. اهمیت فلسفه دین را از همین جا می‌توان دریافت؛ زیرا تمامی [[مناسک]] و [[اعمال]] [[دینی]]، زمانی معنی دارند که مبتنی بر مجموعه‌ای از [[اعتقادات]] و [[آموزه‌های دینی]] باشند. در نتیجه، پایه‌ای‌ترین بخش [[دین]] اعتقادات است که در [[فلسفه دین]] تحلیل و بررسی [[انتقادی]] آنها صورت می‌گیرد<ref>پترسون، مایکل، و دیگران، عقل و اعتقاد دینی: درآمدی بر فلسفه دین، ترجمه احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، ص۲۷.</ref>.<ref>[[محمد کاشی‌زاده|کاشی‌زاده، محمد]]، [[فلسفه دین (مقاله)|مقاله «فلسفه دین»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۵۱۶.</ref>
۱۳۳٬۹۶۰

ویرایش