شیعه در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

*در لغت به معنای [[پیروان]] است و در اصطلاح، کسانی را گویند که به [[خلافت بلافصل]] [[حضرت]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} معتقدند. برای نخستین بار، [[پیامبر اسلام]]{{صل}} بود که پس از [[نزول]] [[آیه]] ۷ سوره [[بینه]]، [[پیروان]] [[علی بن ابی‌طالب]] را "[[شیعه]]" خواند و فرمود: "تو و شیعیانت، [[روز قیامت]] [[رستگار]] خواهید بود"<ref>البرهان فی تفسیر القرآن‌، ۴/ ۴۹۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 317.</ref>.

*[[شیعیان]] به فرقه‌هایی انشعاب یافته‌اند که از آن میان، [[شیعه امامیه]] یا [[اثنی عشریه]]- [[شیعه]] [[جعفری]]- پر شمارتر است. [[شیعیان]] [[امامیه]] معتقدند که [[پیامبر]]{{صل}} به صراحت، [[علی ابن ابی طالب]]{{ع}} و یازده [[فرزند]] او را خلفای خویش خوانده است. بنابر آموزه‌های [[شیعی]]، [[امامان دوازده‌گانه]] بر [[مسلمانان]] به [[نیابت]] از [[پیامبر]]{{صل}} در امور [[دین]] و [[دنیا]] [[ولایت]] دارند. [[امامان معصوم]]{{عم}} به [[الهام الهی]] و [[علم لدنی]] و منزلتی آسمانی از دیگر [[انسانها]] تمایز یافته‌اند و دوازدهمین تن از آنان زنده است و در [[غیبت]] به سر می‌برد و روزی [[ظهور]] می‌کند و [[جهان]] را سرشار از [[عدالت]] می‌سازد.

*[[ولایت]] [[علی]]{{ع}} و [[امامان معصوم]] پس از او، [[عصمت]]، [[بداء]] و [[رجعت]] از باورهای بنیادی‌ [[شیعه امامیه]] است. [[فقه]] [[شیعه امامیه]]، بر چهار منبع [[استوار]] است: [[قرآن]]، [[سنت]]، [[عقل]] و [[اجماع]]. [[شیعه امامیه]] نیز در طول [[تاریخ]] فرقه‌هایی به خود یافته؛ اما این فرقه‌ها نتوانسته‌اند [[پیروان]] پرشماری برای خود بیابند و بدین روی، دوام و قوام نیافته و مورد توجه قرار نگرفته‌اند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 318.</ref>.

*در قرون اخیر دو گروه اخباری و اصولی میان علمای [[امامیه]] پدید آمدند. اخباریان- یا [[اهل حدیث]]- [[اجتهاد]] را برنمی‌تافتند و [[معتقد]] بودند که برای [[استنباط]] [[احکام]] و [[آموزه‌های دینی]] باید تابع بی‌چون و چرای ظاهر [[روایات معصومین]]{{ع}} بود. در برابر، اصولیان بر آن بودند که در این راه لازم است از [[اجتهاد]] [[بهره]] جست و بر [[قرآن]]، [[سنت]]، [[عقل]] و [[اجماع]] تکیه کرد. سرانجام علمای اصولی در روزگار [[مرجعیت]] [[سید]] محمدباقر [[وحید]] بهبهانی بر اخباریان [[غلبه]] کردند و [[اندیشه]] [[اخباری‌گری]] [[سلطه]] خویش را بر مجامع [[علمی]] [[شیعه]] از دست داد<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی‌، ۴/ ۲۷۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 318.</ref>.