جز
جایگزینی متن - 'روزی' به 'روزی'
جز (جایگزینی متن - '، ص:' به '، ص') |
جز (جایگزینی متن - 'روزی' به 'روزی') |
||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
== مبنای سوم: [[میل به جاودانگی]]== | == مبنای سوم: [[میل به جاودانگی]]== | ||
*[[انسان]] در شرایط طبیعی میخواهد جاودانه باشد و تا ابد [[باقی]] بماند. [[گرایش]] به [[جاودانگی]]، گرایشی [[فطری]] و طبیعی است که در نهاد و [[سرشت]] [[انسان]] قرار داده شده است و در [[اختیار انسان]] نیست<ref>علی اصغر ابراهیمیفر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، دعای ۲۵، ص۵۱.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۵.</ref> | *[[انسان]] در شرایط طبیعی میخواهد جاودانه باشد و تا ابد [[باقی]] بماند. [[گرایش]] به [[جاودانگی]]، گرایشی [[فطری]] و طبیعی است که در نهاد و [[سرشت]] [[انسان]] قرار داده شده است و در [[اختیار انسان]] نیست<ref>علی اصغر ابراهیمیفر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، دعای ۲۵، ص۵۱.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۵.</ref> | ||
*[[امام سجاد]]{{ع}} در [[دعا]] برای [[فرزندان]] و هنگامی که | *[[امام سجاد]]{{ع}} در [[دعا]] برای [[فرزندان]] و هنگامی که روزی بر آن [[حضرت]] تنگ میشد به این ویژگی [[انسان]] اشاره دارد: "بارخدایا به ماندن فرزندانم به من [[نعمت]] عطا فرما، و به [[شایسته]] گردانیدن ایشان برای ([[اطاعت]] و [[پیروی]] از) من، و به [[بهره]] بردن من از ایشان. بارخدایا عمرشان را برای من دراز گردان، و مدت زندگانیشان را بسیار نما، و کوچکشان را برای من پرورش ده، و ناتوانشان را نیرومند ساز، و تنها و [[کیشها]] و خوهاشان را برای من سالم بدار، و در [[جانها]] و اندامشان ودر هرچه از [[کار]] ایشان به آن میکوشم تندرستی ده (از دردها و پیشامدهای ناروا نگاهداریشان فرما) و روزیهایشان را برای من و به دست من فراوان گردان"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ وَ مُنَّ عَلَيَّ بِبَقَاءِ وُلْدِي وَ بِإِصْلَاحِهِمْ لِي و بِإِمْتَاعِي بِهِمْ إِلَهِي امْدُدْ لِي فِي أَعْمَارِهِمْ، وَ زِدْ لِي فِي آجَالِهِمْ، وَ رَبِّ لِي صَغِيرَهُمْ، وَ قَوِّ لِي ضَعِيفَهُمْ، وَ أَصِحَّ لِي أَبْدَانَهُمْ وَ أَدْيَانَهُمْ وَ أَخْلَاقَهُمْ، وَ عَافِهِمْ فِي أَنْفُسِهِمْ وَ فِي جَوَارِحِهِمْ وَ فِي كُلِّ مَا عُنِيتُ بِهِ مِنْ أَمْرِهِمْ، وَ أَدْرِرْ لِي وَ عَلَى يَدِي أَرْزَاقَهُمْ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۶.</ref> | ||
== مبنای چهارم: [[خوف و رجا]]== | == مبنای چهارم: [[خوف و رجا]]== | ||
*[[انسان]] از همان اوان [[کودکی]]، [[ترس]] و [[امید]] را تجربه میکند و این دو ویژگی با [[فطرت]] او عجین شده است و به تعبیری همراه [[کودک]]، زاده میشوند. | *[[انسان]] از همان اوان [[کودکی]]، [[ترس]] و [[امید]] را تجربه میکند و این دو ویژگی با [[فطرت]] او عجین شده است و به تعبیری همراه [[کودک]]، زاده میشوند. | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
*در دعای شانزدهم عبارت نوزدهم میفرمایند: "ای خدای من، روان شدن اشکم را از ترست، [[نگرانی]] دلم را از [[بیم]] عظمتت، و لرزیدن اندامم را از [[شکوه]] و بزرگیت میبینی"<ref>{{متن حدیث| قَدْ تَرَى يَا إِلَهِي، فَيْضَ دَمْعِي مِنْ خِيفَتِكَ، وَ وَجِيبَ قَلْبِي مِنْ خَشْيَتِكَ، وَ انْتِقَاضَ جَوَارِحِي مِنْ هَيْبَتِكَ}}</ref>؛ | *در دعای شانزدهم عبارت نوزدهم میفرمایند: "ای خدای من، روان شدن اشکم را از ترست، [[نگرانی]] دلم را از [[بیم]] عظمتت، و لرزیدن اندامم را از [[شکوه]] و بزرگیت میبینی"<ref>{{متن حدیث| قَدْ تَرَى يَا إِلَهِي، فَيْضَ دَمْعِي مِنْ خِيفَتِكَ، وَ وَجِيبَ قَلْبِي مِنْ خَشْيَتِكَ، وَ انْتِقَاضَ جَوَارِحِي مِنْ هَيْبَتِكَ}}</ref>؛ | ||
*در دعای چهل و هفتم عبارت یکصد و بیست و ششم میفرمایند: "و [[تجارت]] و بازرگانیم را (برای به دست آوردن [[ثواب]]) سودمند؛ و بازگشتنم را (در [[قیامت]]) بیزیان (بیعذاب) گردان؛ و مرا از مقامت (جای حساب و بازپرسی) بترسان (آسوده و ایمن مگذار)؛ و برای دیدارت (پاداشت) مشتاق و [[دل]] [[کنده]] ساز؛ و به [[توبه]] [[خالص]] و پاکیزهای (از روی [[دل]]) که [[گناهان]] کوچک و بزرگ را با آن [[باقی]] نگذاری؛ و [[گناهان]] [[آشکار]] و [[نهان]] را با آن وا مگذاری، توفیقم ده"<ref>{{متن حدیث|وَ اجْعَلْ تِجَارَتِي رَابِحَةً، وَ كَرَّتِي غَيْرَ خَاسِرَةٍ، وَ أَخِفْنِي مَقَامَكَ، وَ شَوِّقْنِي لِقَاءَكَ، وَ تُبْ عَلَيَّ تَوْبَةً نَصُوحاً لَا تُبْقِ مَعَهَا ذُنُوباً صَغِيرَةً وَ لَا كَبِيرَةً، وَ لَا تَذَرْ مَعَهَا عَلَانِيَةً وَ لَا سَرِيرَةً}}</ref>؛ | *در دعای چهل و هفتم عبارت یکصد و بیست و ششم میفرمایند: "و [[تجارت]] و بازرگانیم را (برای به دست آوردن [[ثواب]]) سودمند؛ و بازگشتنم را (در [[قیامت]]) بیزیان (بیعذاب) گردان؛ و مرا از مقامت (جای حساب و بازپرسی) بترسان (آسوده و ایمن مگذار)؛ و برای دیدارت (پاداشت) مشتاق و [[دل]] [[کنده]] ساز؛ و به [[توبه]] [[خالص]] و پاکیزهای (از روی [[دل]]) که [[گناهان]] کوچک و بزرگ را با آن [[باقی]] نگذاری؛ و [[گناهان]] [[آشکار]] و [[نهان]] را با آن وا مگذاری، توفیقم ده"<ref>{{متن حدیث|وَ اجْعَلْ تِجَارَتِي رَابِحَةً، وَ كَرَّتِي غَيْرَ خَاسِرَةٍ، وَ أَخِفْنِي مَقَامَكَ، وَ شَوِّقْنِي لِقَاءَكَ، وَ تُبْ عَلَيَّ تَوْبَةً نَصُوحاً لَا تُبْقِ مَعَهَا ذُنُوباً صَغِيرَةً وَ لَا كَبِيرَةً، وَ لَا تَذَرْ مَعَهَا عَلَانِيَةً وَ لَا سَرِيرَةً}}</ref>؛ | ||
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای [[چهل]] و پنجم و عبارت پنجاه و سوم میفرمایند: "بارخدایا [[ترس]] [[کیفر]] ترسیده شده ([[دوزخ]]) و [[شوق]] و [[دوستی]] [[پاداش]] [[وعده]] داده شده ([[بهشت]]) را | *[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای [[چهل]] و پنجم و عبارت پنجاه و سوم میفرمایند: "بارخدایا [[ترس]] [[کیفر]] ترسیده شده ([[دوزخ]]) و [[شوق]] و [[دوستی]] [[پاداش]] [[وعده]] داده شده ([[بهشت]]) را روزی ما گردان؛ تا اینکه [[لذت]] و [[خوشی]] آنچه (آمرزشی که) از تو میخواهیم؛ و [[اندوه]] آنچه ([[کیفر]] بر گناهانی که) از آن به تو [[پناه]] میبریم دریابیم"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا خَوْفَ عِقَابِ الْوَعِيدِ، وَ شَوْقَ ثَوَابِ الْمَوْعُودِ حَتَّى نَجِدَ لَذَّةَ مَا نَدْعُوكَ بِهِ، وَ كَأْبَةَ مَا نَسْتَجِيرُكَ مِنْهُ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۷.</ref> | ||
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای پنجاه و یکم عبارت یازدهم میفرمایند: "ای خدای من (پیش از این) به سبب ([[بدی]]) [[نیت]] و قصدم مرا (میان [[مردم]]) رسوا نکردی؛ و به وسیله گناهانم هلاک و تباه ننمودی، تو را میخوانم پس (درخواست) مرا [[اجابت]] کرده میپذیری، و اگرچه هنگامی که تو مرا میخوانی ([[امر]] میفرمایی) من (در [[فرمانبری]]) کندم؛ و هر [[حاجت]] و خواستهای که میخواهم از تو درخواست مینمایم؛ و هر کجا که [[راز]] خود را (که [[دوست]] ندارم دیگری بر آن [[آگاه]] شود) پیش تو میگذارم ([[آشکار]] میسازم)، از این رو جز تو را نمیخوانم، و به جز تو [[امید]] ندارم"<ref>{{متن حدیث|إِلَهِي لَمْ تَفْضَحْنِي بِسَرِيرَتِي، وَ لَمْ تُهْلِكْنِي بِجَرِيرَتِي، أَدْعُوكَ فَتُجِيبُنِي وَ إِنْ كُنْتُ بَطِيئاً حِينَ تَدْعُونِي، وَ أَسْأَلُكَ كُلَّمَا شِئْتُ مِنْ حَوَائِجِي، وَ حَيْثُ مَا كُنْتُ وَضَعْتُ عِنْدَكَ سِرِّي، فَلَا أَدْعُو سِوَاكَ، وَ لَا أَرْجُو غَيْرَكَ}}</ref>؛ | *[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای پنجاه و یکم عبارت یازدهم میفرمایند: "ای خدای من (پیش از این) به سبب ([[بدی]]) [[نیت]] و قصدم مرا (میان [[مردم]]) رسوا نکردی؛ و به وسیله گناهانم هلاک و تباه ننمودی، تو را میخوانم پس (درخواست) مرا [[اجابت]] کرده میپذیری، و اگرچه هنگامی که تو مرا میخوانی ([[امر]] میفرمایی) من (در [[فرمانبری]]) کندم؛ و هر [[حاجت]] و خواستهای که میخواهم از تو درخواست مینمایم؛ و هر کجا که [[راز]] خود را (که [[دوست]] ندارم دیگری بر آن [[آگاه]] شود) پیش تو میگذارم ([[آشکار]] میسازم)، از این رو جز تو را نمیخوانم، و به جز تو [[امید]] ندارم"<ref>{{متن حدیث|إِلَهِي لَمْ تَفْضَحْنِي بِسَرِيرَتِي، وَ لَمْ تُهْلِكْنِي بِجَرِيرَتِي، أَدْعُوكَ فَتُجِيبُنِي وَ إِنْ كُنْتُ بَطِيئاً حِينَ تَدْعُونِي، وَ أَسْأَلُكَ كُلَّمَا شِئْتُ مِنْ حَوَائِجِي، وَ حَيْثُ مَا كُنْتُ وَضَعْتُ عِنْدَكَ سِرِّي، فَلَا أَدْعُو سِوَاكَ، وَ لَا أَرْجُو غَيْرَكَ}}</ref>؛ | ||
*در دعای شانزدهم عبارت بیست و هشتم میفرمایند: "و اینکه خود را به این سخنان [[سرزنش]] مینمایم برای [[طمع]] در [[مهربانی]] تو است که [[اصلاح]] [[کار]] [[گناهکاران]] به آنست؛ و برای [[امید به رحمت]] تو است که رهایی گردن [[خطاکاران]] به آنست"<ref>{{متن حدیث| وَ إِنَّمَا أُوَبِّخُ بِهَذَا نَفْسِي طَمَعاً فِي رَأْفَتِكَ الَّتِي بِهَا صَلَاحُ أَمْرِ الْمُذْنِبِينَ، وَ رَجَاءً لِرَحْمَتِكَ الَّتِي بِهَا فَكَاكُ رِقَابِ الْخَاطِئِينَ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۸.</ref> | *در دعای شانزدهم عبارت بیست و هشتم میفرمایند: "و اینکه خود را به این سخنان [[سرزنش]] مینمایم برای [[طمع]] در [[مهربانی]] تو است که [[اصلاح]] [[کار]] [[گناهکاران]] به آنست؛ و برای [[امید به رحمت]] تو است که رهایی گردن [[خطاکاران]] به آنست"<ref>{{متن حدیث| وَ إِنَّمَا أُوَبِّخُ بِهَذَا نَفْسِي طَمَعاً فِي رَأْفَتِكَ الَّتِي بِهَا صَلَاحُ أَمْرِ الْمُذْنِبِينَ، وَ رَجَاءً لِرَحْمَتِكَ الَّتِي بِهَا فَكَاكُ رِقَابِ الْخَاطِئِينَ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۸.</ref> | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
== مبنای هشتم: [[دنیاخواهی برای عبادت]]== | == مبنای هشتم: [[دنیاخواهی برای عبادت]]== | ||
*[[امام سجاد]]{{ع}} برای [[عبادت]] و [[بندگی خدا]] درخواست [[دنیا]] میکند. | *[[امام سجاد]]{{ع}} برای [[عبادت]] و [[بندگی خدا]] درخواست [[دنیا]] میکند. | ||
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای بیستم عبارت بیست و چهارم میفرمایند: "بارخدایا برمحمد و آل او [[درود]] فرست؛ و مرا از کسب و | *[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای بیستم عبارت بیست و چهارم میفرمایند: "بارخدایا برمحمد و آل او [[درود]] فرست؛ و مرا از کسب و روزی به دست آوردن با [[رنج]] بینیاز کن؛ و بیحساب (فراوان یا بیرنج یا بیحساب و بازپرسی در [[آخرت]]) روزی ده، تا از [[عبادت]] و [[بندگی]] تو برای به دست آوردن روزی بازنمانم، و زیر بار سنگینی زیانها و [[بدی]] عواقب کسب (غیر [[مشروع]]) نروم"<ref>{{متن حدیث| اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اكْفِنِي مَئُونَةَ الِاكْتِسَابِ، وَ ارْزُقْنِي مِنْ غَيْرِ احْتِسَابٍ، فَلَا أَشْتَغِلَ عَنْ عِبَادَتِكَ بِالطَّلَبِ، وَ لَا أَحْتَمِلَ إِصْرَ تَبِعَاتِ الْمَكْسَبِ}}</ref>؛ | ||
*[[امام سجاد]]{{ع}} در این فراز درخواست | *[[امام سجاد]]{{ع}} در این فراز درخواست روزی بدون زحمت از [[خداوند]] نمینماید، بلکه منظور این است که [[خداوند]] بصیرتی به ایشان دهد تا در مسیری قرار گیرد که چنانچه زحمتی میکشد روزی هم نصیبش گردد. | ||
*یکی از ویژگیهای [[انسان]]، [[دوستی]] دنیاست، چرا که [[انسان]]، [[زندگی]] [[دنیا]] را [[دوست]] دارد، و نیز [[علت]] دیگر علاقه به [[جاودانگی]]، نقد بودن و مشهود بودن کارآییهای [[دنیا]] در گستره [[زندگی]] [[انسان]] و برآوردن نیازهای او است<ref>ر.ک: علی اصغر ابراهیمیفر، مبانی، اصول، روشها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه، معرفت، ۵۷ (شهریور ۸۱) ص۳۱.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۹۳.</ref> | *یکی از ویژگیهای [[انسان]]، [[دوستی]] دنیاست، چرا که [[انسان]]، [[زندگی]] [[دنیا]] را [[دوست]] دارد، و نیز [[علت]] دیگر علاقه به [[جاودانگی]]، نقد بودن و مشهود بودن کارآییهای [[دنیا]] در گستره [[زندگی]] [[انسان]] و برآوردن نیازهای او است<ref>ر.ک: علی اصغر ابراهیمیفر، مبانی، اصول، روشها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه، معرفت، ۵۷ (شهریور ۸۱) ص۳۱.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۹۳.</ref> | ||