ایام الله در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = ایام الله

| عنوان مدخل  = ایام الله

| مداخل مرتبط = [[ایام الله در قرآن]] - [[ایام الله در معارف مهدویت]] - [[ایام الله در معارف و سیره حسینی]]

| پرسش مرتبط  =  

== مقدمه ==

از نام‌های روز عاشوراست، به معنای روز [[خدا]]. گرچه همۀ روزها و مکان‌ها و زمان‌ها از آن خداست، ولی گاهی زمان و مکان خاصّی به [[دلیل]] اهمیّت آن یا [[عظمت]] حادثه‌ای که در آن اتفاق افتاده و قدرت‌نمایی [[خداوند]] در آن روز، به [[خدا]] انتساب پیدا می‌کند و “ماه [[خدا]] یا روز خدا” می‌شود. در [[قرآن]] نیز از “ایام الله” یاد شده و به گرامیداشت آن توصیه شده است، چرا که در [[سرنوشت]] [[اقوام]] و [[ملل]]، تأثیر عمده داشته است ({{متن قرآن|ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ الله}}<ref>«روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.</ref>.<ref>درباره مفهوم و جایگاه ایام الله، ر.ک: «روایت انقلاب»، جواد محدثی، ج۱، ص۱۱، مقاله «نگاهی تازه به مفهوم ایّام الله»؛ و صحیفه نور، ج۹، ص۵۹.</ref>

در [[روز عاشورا]]، حوادث مهمّی اتفاق افتاده که مهمترین آن حماسۀ [[کربلا]] و [[شهادت امام حسین]] {{ع}} است. طبق [[روایات]] فراوان، بخصوص در کتب [[اهل سنت]]، [[عاشورا]] روز مهمی بوده که پیشینیان آن روز را، [[روزه]] می‌گرفتند و [[پیامبر]] {{صل}} هم [[روزه]] می‌گرفت، ولی پس از [[شهادت]] [[حسین بن علی]] {{ع}} در این روز، [[بنی امیه]] بخاطر کینه‌ای که با [[عترت پیامبر]] داشتند، آن روز را روز [[فرخنده]] و [[مبارک]] و [[عید]] قرار دادند و به [[شادمانی]] پرداختند ({{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو أُمَيَّةَ... وَ هَذَا يَوْمٌ فَرِحَتْ بِهِ آلُ زِيَادٍ وَ آلُ مَرْوَانَ بِقَتْلِهِمُ الْحُسَيْنَ}})<ref>مفاتیح الجنان، ص۴۵۱ (زیارت عاشورا).</ref> از این‌رو پس از آن حادثه، [[امامان شیعه]] آن را روز شومی دانسته و از [[روزه]] گرفتن در آن [[نهی]] کردند.

در [[روایات]] عامّه [[نقل]] شده که از [[رسول خدا]] {{صل}} دربارۀ [[عاشورا]] و روزۀ آن پرسیدند، فرمود: [[عاشورا]] یکی از [[ایام الله]] است، هر که خواست [[روزه]] بگیرد و هر که خواست، نگیرد<ref>{{متن حدیث|إنَّ عاشُورا، یَومٌ مِن أیّامِ اللهِ تَعالی فَمَن شاءَ صامَهُ وَ مَن شاءَ تَرَکَهَ}}، کنز العمال، علاء الدین علی الهندی، ج۸، ص۶۵۸؛ المعجم المفهرس لألفاظ الحدیث النبوی، ج۴، ص۲۲۴ واژه «عشر».</ref>. از [[امام صادق]] {{ع}} [[روایت]] است که [[آل امیه]] و شامیانی که در کشتن [[حسین]] {{ع}} آنان را [[یاری]] کرده بودند، [[نذر]] کرده بودند که اگر [[حسین]] {{ع}} کشته شود و [[سپاه کوفه]] سالم از جبهۀ [[کربلا]] برگردند و [[خلافت]] در [[دودمان]] [[آل ابی سفیان]] مستقرّ گردد، آن روز را روز [[عید]] و [[جشن]] بگیرند و به شکرانه‌اش، آن روز، [[روزه]] بگیرند. از این‌رو [[روزه]] گرفتن [[عاشورا]] تا امروز در میان [[آل ابی سفیان]] رسم شده است و [[مردم]] از آنان [[تبعیّت]] می‌کنند و [[روزه]] می‌گیرند و در این روز، به [[خانواده]] و بستگان خویش، [[شادی]] می‌رسانند<ref>بحارالانوار، ج۴۵، ص۹۵، ح۴۱.</ref>.

به هر حال، در [[تاریخ اسلام]]، واقعۀ خونین [[عاشورا]]، عظیم‌ترین جلوۀ [[فداکاری]] خالصانه در راه [[دین]] و [[فدا]] شدن گرامی‌ترین [[انسان]] آن روزگار در راه [[حق]] و [[عدالت]] و [[احیای اسلام]] بود و تأثیرات مهمّی در [[بیداری]] [[ملّت‌ها]] در طول [[تاریخ]] و [[الهام]] گرفتن افراد و [[امّت‌ها]] در راه مبارزه با ستم داشته است و اگر در [[اسلام]]، چند روز بسیار مهم و به یاد ماندنی و ستودنی داشته باشیم، یکی هم عاشوراست که [[راز]] و رمز [[کرامت]] بخشیدن [[انسان]] بر [[فرشتگان]] از سوی [[خدا]] را نشان می‌دهد و برای [[امّت]] [[محمد]] {{صل}} همین بس که اسوه‌هایی چون [[سیدالشهدا]] {{ع}} و [[شهدای کربلا]] دارد که [[جهان]] را در [[مکتب]] [[شرافت]] و [[آزادی]] خود، [[تربیت]] می‌کند. در [[حدیثی قدسی]] آمده است که [[حضرت موسی]] به [[خداوند]] عرض کرد: پروردگارا، چرا و به چه خاطر [[امّت]] [[محمّد]] {{صل}} را بر سایر [[امّت‌ها]] [[فضیلت]] بخشیدی؟ فرمود: به خاطر ده [[خصلت]] و ویژگی آنان را [[برتری]] دادم. [[موسی]] {{ع}} پرسید: آن ده [[خصلت]] چیست که [[امّت]] [[محمدی]] به آن عمل می‌کنند، تا من هم [[بنی اسرائیل]] را [[فرمان]] دهم تا به آنها عمل کنند؟ [[خدای متعال]] فرمود: آنها عبارت است از: [[نماز]]، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]]، [[نماز جمعه]]، [[نماز جماعت]]، [[قرآن]]، [[دانش]] و [[عاشورا]]!<ref>{{متن حدیث|الصَّلاَةُ وَ الزَّكَاةُ وَ الصَّوْمُ وَ الْحَجُّ وَ الْجِهَادُ وَ الْجُمُعَةُ وَ الْجَمَاعَةُ وَ الْقُرْآنُ وَ الْعِلْمُ وَ الْعَاشُورَاءُ}}، مجمع البحرین، طریحی، واژه «عشر»؛ مستدرک سفینة البحار، نمازی شاهرودی، ج۷، ص۲۳۴.</ref>. شگفتا که [[عاشورا]] در کنار [[نماز]] و [[حج]] و [[جهاد]] و [[قرآن]] و... از خصلت‌های امتیازبخش [[امّت اسلام]] بر امّت‌های دیگر است و این [[راز]] [[عظمت]] [[عاشورا]] و [[یوم الله]] بودن آن است. در ادامۀ [[حدیث]] فوق، [[حضرت موسی]] از مفهوم “عاشورا” می‌پرسد، [[خداوند]] در پاسخ به روز [[گریه]] و تباکی بودن [[عاشورا]] در سوگ [[فرزند]] [[پیغمبر]] و [[فضیلت]] [[گریستن]] و [[اطعام]] و [[خرج]] در راه زادۀ [[زهرا]] و ماتم آن [[شهید]] بزرگوار اشاره می‌فرماید و بر چشم‌های گریان در [[روز عاشورا]] و قطرات [[اشک]]، [[پاداش]] [[بهشت]] را [[وعده]] می‌دهد.

[[امام خمینی]] نیز روزهایی همچون ۲۲ بهمن، ۱۵ خرداد، ۱۷ شهریور را “یوم الله” می‌داند و به [[تکریم]] و احیای آنها [[دستور]] می‌دهد و تعبیر “عاشورا و ۱۷ شهریور و دیگر [[ایام الله]]... ”<ref>صحیفه نور، ج۱۶، ص۱۸۱.</ref> نشان می‌دهد که [[عاشورا]] را نیز از [[ایام الله]] می‌داند و در جایی هم ۱۵ خرداد را با [[عاشورا]] مقایسه می‌کند و هر دو را “روز الهی” می‌داند که همان [[یوم الله]] است: “بزرگداشت روز [[حماسه]] آفرین ۱۵ خرداد، [[بزرگداشت]] ارزش‌های [[انسانی]] در طول تاریخ است، همان‌سان که [[بزرگداشت]] روز [[سرنوشت]] ساز [[عاشورا]]، [[بزرگداشت]] [[اسلام]] و [[قرآن کریم]] است. [[ملّت]] [[شریف]] ما، بلکه ملّت‌های [[مظلوم]]، از هر چه [[غفلت]] کنند، از این دو روز [[الهی]] نباید [[غفلت]] کنند. [[عاشورا]] با “نه” خود، [[یزیدیان]] را در طول [[تاریخ]] [[نفی]] کرد و به گورستان فرستاد، ۱۵ خرداد پهلویان و پهلوی صفتان و [[ابر]] قدرت‌ها را مدفون کرد... ” و در پایان این [[پیام]]، می‌فرماید: “درود بر [[عاشورا]]، [[درود]] بر ۱۵ خرداد و ۲۲ بهمن، [[درود]] بر ایام الله”<ref>صحیفه نور، ج۱۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۵۱۸.</ref>

== منابع ==

== پانویس ==

[[رده:اصطلاحات قرآنی]]