تفسیر ابن مسعود: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۱۳: خط ۱۳:
همچنین [[روایت]] کرده‌اند که [[عبد الله بن مسعود]] به مردی قرآن می‌آموخت. گفت: {{متن قرآن|إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ طَعَامُ الْأَثِيمِ}}<ref>«بی‌گمان درخت زقّوم خوراک گناهکار است» سوره دخان، آیه ۴۳-۴۴.</ref> آن [[مرد]] چون [[عجم]] بود، می‌گفت: {{عربی|"طعام اليتیم"}}. پس به او گفت: بگو {{عربی|" طعام الفاجر"}}. سپس گفت: [[خطا]] در قرآن این نیست که به جای «[[علیم]]» «[[حکیم]]» قرائت شود؛ بلکه خطا این است که آیه [[رحمت]] به جای [[آیۀ عذاب]] قرار داده شود <ref>فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۱، ص۲۱۳.</ref>.
همچنین [[روایت]] کرده‌اند که [[عبد الله بن مسعود]] به مردی قرآن می‌آموخت. گفت: {{متن قرآن|إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ طَعَامُ الْأَثِيمِ}}<ref>«بی‌گمان درخت زقّوم خوراک گناهکار است» سوره دخان، آیه ۴۳-۴۴.</ref> آن [[مرد]] چون [[عجم]] بود، می‌گفت: {{عربی|"طعام اليتیم"}}. پس به او گفت: بگو {{عربی|" طعام الفاجر"}}. سپس گفت: [[خطا]] در قرآن این نیست که به جای «[[علیم]]» «[[حکیم]]» قرائت شود؛ بلکه خطا این است که آیه [[رحمت]] به جای [[آیۀ عذاب]] قرار داده شود <ref>فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۱، ص۲۱۳.</ref>.


[[صحت]] این نقل‌ها مورد تردید است و معلوم نیست وی چنین تبدیلی را انجام داده باشد و بر فرض صحت نیز نادرستی این کار آشکار و [[بی‌نیاز]] از بیان است؛ همچنین در این فرض، این تبدیل‌ها نقل به معنا کردن [[آیات]] و بیانگر معنای آیات به نظر وی بوده است و ازاین‌رو، آنها را نیز می‌توان از نکات [[تفسیری]] موجود در [[مصحف]] وی دانست و براین‌ اساس، اضافات و تبدیل‌های مصحف [[ابن مسعود]] را نیز از [[آثار تفسیری]] [[عصر حضور]] به شمار آورد و باتوجه به اینکه از باقی ماندن مصحف وی اطلاعی در دست نیست، بلکه برخی گفته‌اند [[عثمان]] آن را از بین برد <ref>زنجانی گفته است: «اخذ عثمان مصاحف ابّی و عبد الله بن مسعود و سالم مولی ابی حذیفة فغسلها» و در پاورقی گفته است: «و فی بعض النصوص انه احرقها» (تاریخ القرآن؛ ص۷۴). سیوطی گفته است: {{عربی|و امر من سواه من القرآن فی کل صحیفة او مصحف ان یحرق}} (الاتقان فی علوم القرآن؛ ج۱، ص۵۹ النوع الثامن عشر فی جمعه و ترتیبه).</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۶۷-۳۶۹.</ref>
[[صحت]] این نقل‌ها مورد تردید است و معلوم نیست وی چنین تبدیلی را انجام داده باشد و بر فرض صحت نیز نادرستی این کار آشکار و [[بی‌نیاز]] از بیان است؛ همچنین در این فرض، این تبدیل‌ها نقل به معنا کردن [[آیات]] و بیانگر معنای آیات به نظر وی بوده است و ازاین‌رو، آنها را نیز می‌توان از نکات [[تفسیری]] موجود در [[مصحف]] وی دانست و براین‌ اساس، اضافات و تبدیل‌های مصحف [[ابن مسعود]] را نیز از [[آثار تفسیری عصر حضور]] به شمار آورد و باتوجه به اینکه از باقی ماندن مصحف وی اطلاعی در دست نیست، بلکه برخی گفته‌اند [[عثمان]] آن را از بین برد <ref>زنجانی گفته است: «اخذ عثمان مصاحف ابّی و عبد الله بن مسعود و سالم مولی ابی حذیفة فغسلها» و در پاورقی گفته است: «و فی بعض النصوص انه احرقها» (تاریخ القرآن؛ ص۷۴). سیوطی گفته است: {{عربی|و امر من سواه من القرآن فی کل صحیفة او مصحف ان یحرق}} (الاتقان فی علوم القرآن؛ ج۱، ص۵۹ النوع الثامن عشر فی جمعه و ترتیبه).</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۶۷-۳۶۹.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۲۲۷٬۸۶۷

ویرایش