ولایت فقیه در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۵۵: خط ۱۵۵:
== [[شبهه]] ولایت فقیه و خطر [[دیکتاتوری]] ([[شبهه استبداد ولی فقیه]]) ==
== [[شبهه]] ولایت فقیه و خطر [[دیکتاتوری]] ([[شبهه استبداد ولی فقیه]]) ==
{{اصلی|شبهه استبداد ولی فقیه}}
{{اصلی|شبهه استبداد ولی فقیه}}
برخی بر این باورند که [[ولایت فقیه]] به ویژه از نوع مطلقه آن که همان [[حاکمیت]] بی چون و چرای یک [[فقیه]] بر [[جامعه اسلامی]] است، فرقی با [[حکومت]] [[دیکتاتوری]] که در آن [[اداره جامعه]]، بی توجه به خواست و نظر دیگران است ندارد. از منظر ایشان، مادام العمر بودن [[حکومت]] [[فقیه]] یکی از ملاک‌های [[دیکتاتوری]] است و با این فرض، نه تنها [[ولایت فقیه]]، بلکه [[حکومت]] [[انبیا]] و [[ائمه]]{{ع}} نیز با علامت سوال بزرگی مواجه می‌شود؟
[[ولایت فقیه]] بهترین و [[صالح‌ترین]] مرکز [[تصمیم‌گیری]] برای [[جامعۀ اسلامی]] است منتها یکی از اشکالات عمده‌ای که از ناحیه منتقدین به “ولایت مطلقه فقیه”، وارد می‌شود، امکان تبدیل شدن [[نظام]] ولایت فقیه به [[حکومت استبدادی]] [[فقیه]] است. [[اعمال]] [[سلطه]] [[استبدادی]] از طرف [[حکومت]]، می‌تواند ناشی از عوامل متعددی باشد که عبارت‌اند از: [[بحران]] [[مشروعیت]]؛ جدایی از [[مردم]]؛ نارسایی [[قوانین]]؛ فشار عوامل [[بیگانه]] و عوامل درونی مانند: [[خودخواهی]]؛ [[دنیاطلبی]] و عدم [[خداترسی]] و [[تقوی]].


حال آنکه با توجه به ویژگی‌هایی که برای [[فقیه]] بیان شد، [[ولایت فقیه]] [[بهترین]] و [[صالح‌ترین]] مرکز [[تصمیم‌گیری]] برای [[جامعه اسلامی]] است و تمرکز [[قدرت]] در او به هیچ‌وجه به [[دیکتاتوری]] نمی‌انجامد، زیرا دیکتاتور نه در چارچوب [[قوانین الهی]] که بر اساس برداشت‌ها و سلایق شخصی خویش [[حکم]] کرده و [[حرص]] او به [[مقام]] و [[حکومت]]، مانع از [[پرهیزکاری]] و رعایتِ مصالحِ [[مردم]] است. روشن است که نتیجۀ این دو [[رفتار]]، [[ضعف]] [[مدیریت]] [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] او نیز خواهد بود؛ در حالی که [[ولی فقیه]] پس از اِحراز سه ویژگی مهم و اساسی بر [[مردم]] [[ولایت]] پیدا کرده است:
اما باید دانست [[ولی فقیه]] پس از اِحراز سه ویژگی مهم و اساسی بر مردم [[ولایت]] پیدا کرده است و آن سه عبارت است از: ۱. [[فقاهت]] تا بتواند جامعۀ اسلامی را براساس [[احکام الهی]] اداره کند و نه مطابق آراء شخصی یا گروهی. ۲. [[عدالت]] و [[پرهیزکاری]] که سبب می‌گردد [[تمایلات]] شخصی و حزبی را در [[ادارۀ جامعه]] دخالت ندهد و ۳. [[تدبیر]] درست [[سیاسی]] و مدیریّت بهترِ [[جامعه]] که به وسیلۀ [[مشورت]] با صاحب‌نظران [[علمی]] و سیاسی متعهّد به آن دست یافته است. علاوه بر اینها عوامل درونی مانند خداترسی و [[تقوا]] و عوامل بیرونی یعنی نظرات‌ها و قوانین مختلف مانع [[خودکامگی]] [[ولی‌فقیه]] می‌شود<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص۳۲۲ ـ ۳۲۶؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، ج۲، ص۲۱۱-۲۲۰.</ref>.
 
#ویژگی‌ اول [[فقاهت]] است تا بتواند [[جامعۀ اسلامی]] را براساس [[احکام الهی]] اداره کند و نه مطابق آراء شخصی یا گروهی.  
#ویژگی دوم [[عدالت]] و [[پرهیزکاری]] است که سبب می‌گردد [[تمایلات]] شخصی و حزبی را در [[ادارۀ جامعه]] دخالت ندهد و در پی [[جاه‌طلبی]] و [[دنیاگرایی]] نباشد
#ویژگی سوم [[تدبیر]] درست [[سیاسی]] و مدیریّت بهترِ [[جامعه]] است که به وسیلۀ [[مشورت]] با صاحب‌نظران [[علمی]] و [[سیاسی]] متعهّد به آن دست یافته است.
 
[[بدیهی]] است ولایتِ [[فقیه]] بر [[جامعۀ اسلامی]] تا زمانی است که این شرائط در او موجود باشد. با توجه به آنچه بیان گردید روشن است ولایتِ [[فقیه]] محدود به ملاک مادام العمری یا زمان خاصی نیست بلکه تا وقتی که شرائط لازم برای [[ولایت]] در [[فقیه]] [[حاکم]] وجود داشته باشد [[ولایت]] او بر [[جامعۀ اسلامی]] [[استمرار]] دارد و همگان [[مکلف]] به [[اطاعت]] و [[پیروی]] از او هستند<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، ج۲، ص۲۱۱-۲۲۰.</ref>.


==پرسش مستقیم==
==پرسش مستقیم==
۱۳۳٬۹۱۵

ویرایش