حکم بن سعید طائفی
آشنایی اجمالی
نسبتش به طائفی گواه بر آن است که وی اهل طائف (از شهرهای حجاز) است که قبیله ثقیف در آنجا زندگی میکرد[۱]. در میان صحابهنگاران تنها ابن حجر[۲] در بخش اول الاصابه (صحابه) به شرح حال او پرداخته و به نقل از طبرانی از طریق ابوامیة بن یعلی طائفی روایتی از وی نقل کرده که بر پایه آن، حکم میگوید: نزد رسول خدا(ص) رفتم تا با ایشان بیعت کنم فرمود نامت چیست؟ عرضه داشتم حکم. فرمود: بلکه نام تو عبدالله است. ابن حجر در ادامه میگوید: طبرانی[۳] این روایت را در زندگینامه حکم بن سعید بن عاص أموی ذکر کرده است، در حالی که به نظر من حکم بن سعید طائفی، کسی غیر از حکم سعید بن عاص است؛ زیرا ابو امیة بن یعلی و جدش، ثقفی هستند و ثقفی غیر از اموی است و همچنین آوردن دو روایت شبیه به هم در شرح حال دو نفر که به حضور پیامبر رسیدهاند و آن حضرت نامشان را تغییر داده دور از انتظار نیست بلکه نمونههای دیگری نیز دارد. هیثمی[۴] روایت پیش گفته را از حکم بن سعید بدون هیچ نسبتی آورده است و میگوید: طبرانی وی و حکم بن سعید اموی را دو نفر دانسته و حکم اولی را از شهیدان جنگ بدر معرفی کرده است. هیثمی به سند روایت اشکال کرده، میگوید: در اسناد آن ابوامیة بن یعلی قرار دارد که متروک است. البته طبرانی[۵] اینها را دو نفر نمیداند، بلکه برداشت هیثمی اشتباه بوده است. به نظر میرسد تمایل ابن حجر به زیاد کردن تعداد صحابه در توجیههای وی بیتأثیر نبوده است.[۶]
جستارهای وابسته
- بنیثقیف (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ سمعانی، انساب، ج۴، ص۳۴.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۸۸.
- ↑ ر.ک: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۳، ص۲۱۴.
- ↑ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۸، ص۵۳.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۳، ص۲۱۴.
- ↑ بانشی، رحمتالله، مقاله «حکم بن سعید طائفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۰۰.