تبعیت از اهل بیت

تفاوت اطاعت و تبعیت

• تفاوت اطاعت و تبعیت در این است که تبعیت میوۀ محبت و اطاعت میوۀ عقل و تعقل است. محبت در اطاعت دخالت دارد ولی در روایتی از رسول اکرم(ص) وارد شده است: «العقل طاعة الله و العاقل من یطاع الله» عقل اطاعت خداست و عاقل کسی است که مطیع خدا باشد. کسانی که محبت خدا را دارند تعقیب می‌‌کنند. تبعیت یعنی شکل محبوب شدن و تابع کسی است که مثل محبوب راه می‌‌رود. حرف می‌‌زند، می‌‌خورد، می‌‌پوشد و مثل او تفکر می‌‌کند.
• تبعیت، به معنای پیروی کردن، همراهی کردن، دنباله‌روی و پشت سر کسی رفتن است؛ مثلاً معنای تَبع علیٌ محمداً این است که علی پشت سر محمد راه رفت و حرکت کرد. و «المصلی تَبَعٌ لأمامه»؛ یعنی نمازگزار، تابع و پیرو امام جماعت خود است، اما واژة «اطاعت» به معنای فرمانبرداری و انجام عمل برطبق امر، حکم و دستور دیگری است. بنابراین، تبعیت مربوط به پیروی کردن و دنباله‌روی از اعمال، گفتار و راه و روش دیگران است، اما اطاعت مربوط به فرمانبرداری از اوامر، نواهی، دستورات و فرامین است.

1. در تفاوت اطاعت با «اِتّباع» و «اجابت» گفته‌اند:اطاعت فرمانبری از موجودی برتر است، در حالی‌که اِتّباع، مطلق پیروی با فرمان یا بدون ‌فرمان، و اجابت، پذیرش درخواست موجود زیر دست است.