بشارت پیامبر
- اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل بشارت پیامبر (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
بشارت پیامبر به معنای اخبار پیامبری به پیامبری شخص دیگری که خود بر صدق مدعای او گواهی دهد و سفارت الهی او را تأیید می کند.
بشارت پیامبر راهی برای اثبات نبوت
- یکی از راههای اثبات حقانیت مدعی پیامبری از طریق معرفی سایر پیامبران است. یعنی یکی از پیامبران الهی بر آمدنش بشارت داده و یا بر صدق مدعای او گواهی دهد و سفارت الهی او را تأیید نماید؛ زیرا همانگونه که خواهد آمد، همه پیامبران الهی از مقام عصمت برخوردارند و یکی از مراتب آن، عصمت از گناه و خطاست. براین اساس، درباره شهادت و گواهی پیامبران نه احتمال خطا وجود دارد و نه احتمال کذب و دروغ بلکه شهادت آنان عین واقعیت است[۱].
- اعتبار این راه وابسته به وجود دو شرط است:
- آنکه گواهی پیامبر مزبور از طریقی معتبر رسیده باشد، مانند آنکه بدون هیچ واسطهای، شهادت و گواهی پیامبر را بشنویم، یا گواهی او بهصورت متواتر برای ما بازگو شود. در تاریخ زندگی انبیا مواردی دیده میشود که پیامبر پیشین به فرمان الهی در زمان حیات خود پیامبر بعدی را به مردم معرفی کرده است. مانند حضرت داوود که به امر خداوند فرزند خود حضرت سلیمان را بهعنوان جانشین و پیامبر پس از خود معرفی کرد. [۲] البته در موارد دیگر، معمولاً این بشارت با یک فاصله زمانی به مردم میرسیده است، مثل بشارت حضرت یحیی به پیامبری حضرت عیسی. [۳]
- آن است که اوصاف و نشانههای شخصی که به پیامبری او بشارت داده شده است بر شخص مدعی پیامبری بهروشنی تطبیق کند. مانند بشارت حضرت موسی (ع) و عیسی (ع) بر نبوت رسول اکرم (ص)؛ چنانکه در قرآن حکایت شده است: ﴿﴿وَ إِذْ قالَ عيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يا بَني إِسْرائيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ﴾﴾ [۴]. و "به یاد آر" وقتی را که عیسی پسر مریم گفت: ای بنیاسرائیل، من فرستاده خدا بهسوی شما هستم و تصدیقکننده توراتم که در پیش رویم است و بشارتدهندهام به پیامبری که پس از من میآید و نام او احمد است.
- از آیات قرآن و قرائن تاریخی چنین برمیآید که اوصاف نبی مکرم اسلام در بین بزرگان یهود چنان آشکار بوده است که آنها در شناسایی ایشان بهعنوان پیامبر آخرین هیچگونه تردیدی نداشتند: ﴿﴿الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ وَإِنَّ فَرِيقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ﴾﴾ [۵]. اهل کتاب همچنانکه فرزندان خود را میشناسند، او را میشناسند، ولی گروهی از ایشان در عین آگاهی حقیقت را پنهان میدارند.
البته، این شیوه، از عمومیت راه اعجاز برخوردار نیست، بهویژه آنکه در مورد نخستین پیامبر از سلسله انبیا، کارایی ندارد.
- بنابر این، این راه دو شرط دارد: اولاً نسبت به حقانیت پیامبر معرفی کننده اطمینان داشته باشیم. ثانیاً سخن او به نحو مطمئنی به ما برسد [۶].
- پیامبران الهی از هرگونه گناه و خطا معصومند پس گواهی عین واقعیت است. البته اعتبار این راه وابسته به وجود دو شرط است: اول، گواهی پیامبر مزبور، از طریقی معتبر به ما رسیده باشد. دوم، نشانههای شخصی که به پیامبری او گواهی داده شده بر شخص مدعی پیامبری تطبیق کند. البته این راه در مورد نخستین پیامبر از سلسله انبیا، کارایی ندارد. همچنین با گواهی انسان معصوم یا کتابی آسمانی که الهی بودن آن مسلم است میتوان پیامبر بودن شخصیتی در تاریخ را فهمید [۷].
منابع
- معارف و عقاید ۱
جستارهای وابسته
- پیامبر (نبی)
- نبوت در قرآن
- نبوت در حدیث
- نبوت در کلام اسلامی
- نبوت در حکمت اسلامی
- نبوت در عرفان اسلامی
- نبوت در فلسفه دین
- نبوت از دیدگاه بروندینی
- نبوت مطلق
- نبوت مقید
- نبوت خاصه
- نبوت عامه
- نبوت تشريعى
- نبوت تبلیغی
- شؤون نبوت
- کارکردهای نبوت
- تکثر نبوت
- اهداف نبوت
- اثبات نبوت
- مقام نبوت
- درجه نبوت
- فلسفه بعثت
- وجوب بعثت
- ضرورت نبوت
- نبوت زن
- نبوت مشترکه
- اتصال نبوت ها
- اجتبای نبوت
- ادعای نبوت
- انقطاع نبوت
- آیات نبوت
- احادیث نبوت
- بقای نبوت
- تجدید نبوت
- تعلیم غیبی به غیر نبی
- احکام نبوت
- خصایص نبوت
- ضروریات نبوت
- ضرورت نبوت
- قدم نبوت
- کمال نبوت
- ختم نبوت
- مدعی نبوت
- فعل پیامبر
- ويژگی پیامبر
- مقامهای پیامبر
- نبوت برادران یوسف پیامبر
- معجزه
- وحی
- ولایت
- نبوغ عقلی
پرسشهای وابسته
منبعشناسی جامع بشارت پیامبر
پانویس
- ↑ معارف و عقاید، ص ۱۸۱ و ۱۸۲.
- ↑ کمال الدین، ج ۱، ص ۱۵۵.
- ↑ کمال الدین، ج ۱، ص ۱۵۸.
- ↑ سوره صف؛ آیه: ۶.
- ↑ سوره بقره؛ آیه: ۱۴۶.
- ↑ انسانشناسی، ص ۱۲۷.
- ↑ آموزش کلام اسلامی، ج ۲، ص ۵۱ و ۵۲.