احمد بن اعثم کوفی
آشنایی اجمالی
احمد ـ کوفی (م. حدود ۳۱۴ق): ابومحمد احمدبن علی بن اعثم کوفی معروف به ابن اعثم کندی: در نام و نسب وی اختلاف است. یاقوت نام وی را احمد[۱] و بروکلمان و برخی دیگر محمد و علی آوردهاند[۲]. همچنین لفظ اعثم را که لقب یا جد او بوده است گاهی درباره خود ابن اعثم به کار بردهاند. وی از مردمان کوفه بود[۳]. یاقوت او را تاریخ نگار شیعی دانسته که نزد اصحاب حدیث ضعیف شمرده شده و تصریح دارد که خود، کتاب ابن اعثم را دیده است[۴]. اما شوشتری او را شافعی مذهب و از ثقات متقدمین دانسته است[۵]. مجلسی نیز نام وی را در زمره مخالفان شیعه ذکر کرده است[۶]. ابن اعثم شعر نیز میسرود و یاقوت، ابیاتی از اشعار او را آورده که برای ابوالحسین بن سلامی بیهقی انشاء کرده است[۷]. ابن حجر شعر او را متوسط میشمارد[۸]. وی دارای آثار و تألیفاتی نیز بوده که عبارتاند از: «الفتوح»[۹] که با نامهای تاریخ الفتوح[۱۰] و فتوحات الشام[۱۱] نیز معرفی شده است. کتاب دیگرش کتاب التاریخ است که به گفته یاقوت به احتمال قریب به یقین ذیلی بر کتاب نخست، یعنی کتاب الفتوح است[۱۲]؛ چون به تصریح ابن حجر کتاب الفتوح شامل حوادث تاریخی تا زمان هارون الرشید است[۱۳]. آثار دیگر وی المألوف[۱۴] و ابتداء خبر وقعة صفّین[۱۵] هستند. برخی از پژوهشگران ابن اعثم را از تاریخنگاران قرن دوم و سوم قمری و معاصر با ابوالحسن مدائنی، درگذشته به سال ۲۲۵ قمری دانستهاند که مطالب بسیاری از وی نقل کرده است[۱۶]. تاریخ دقیق درگذشت وی دانسته نیست؛ ولی در حدود سال ۳۱۴ هجری از دنیا رفته است[۱۷].[۱۸]
جستارهای وابسته
منابع
جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۲
پانویس
- ↑ معجم الادبا، ج۲، ص۲۳۰ ـ ۲۳۱
- ↑ تاریخ الادب العربی، ج۳، ص۵۵؛ الموسوعة العربیه العالمیه، ج۲، ص۲۸۰
- ↑ الموسوعة العربیه العالمیه، ج۲، ص۲۸۰
- ↑ معجم الادبا، ج۲، ص۲۳۰ ـ ۲۳۱
- ↑ مجالس المؤمنین، ج۱، ص۲۷۸
- ↑ بحارالانوار، ج۱، ص۲۵
- ↑ معجم الادبا، ج۲، ص۲۳۰ ـ ۲۳۱
- ↑ لسان المیزان، ج۱، ص۱۳۸
- ↑ لسان المیزان، ج۱، ص۱۳۸؛ معجم المؤلفین، ج۱۱، ص۲۷
- ↑ بحارالانوار، ج۱، ص۲۵
- ↑ کشف الظنون، ج۲، ص۱۲۳۷
- ↑ معجم البلدان، ج۲، ص۲۳۰
- ↑ لسان المیزان، ج۱، ص۱۳۸
- ↑ دایره المعارف الاسلامیه، ج۱، ص۳۰۳
- ↑ الموسوعة العربیة العالمیه، ج۲، ص۲۸۰؛ تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۱۷۰
- ↑ دانشنامه ایران و اسلام، ج۳، ص۴۲۴
- ↑ تاریخ الادب العربی (بروکلمان)، ج۳، ص۵۵؛ معجم المؤلفین، ج۱۱، ص۲۷؛ دایره المعارف الاسلامیه، ج۱، ص۳۰۳
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۲، ص ۱۲۰.