ابوایوب خزاز

آشنایی اجمالی

ابراهیم بن عثمان بن زیاد کوفی خزاز با کنیه ابوایوب، از اصحاب امام صادق(ع) بود^[۱]. وی از امام باقر(ع)، امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) روایت کرده است^[۲]. ابراهیم خزاز افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون محمد بن مسلم، ابوبصیر، برید عجلی، ابان بن تغلب^[۳]حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان حسن بن محبوب، عثمان بن عیسی، صفوان بن یحیی، محمد بن ابی عمیر می‌باشند.

درباره شخصیت ابراهیم بن عثمان، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است: برخی چون علامه مامقانی وی را مجهول‌الحال دانسته و مدعی شده‌اند که تنها شیخ طوسی او را در شمار رجال امام صادق(ع) آورده است^[۴]. در مقابل، بزرگانی چون کشی، شیخ طوسی، نجاشی، علامه حلی، ابن داوود و وحید بهبهانی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۵]. نجاشی نوشته است: وی فردی موثق و بلندمرتبه بود^[۶].

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده است. او دارای تألیفاتی چون کتاب نوادر و یک اصل بوده است^[۷].^[۸]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱

پانویس

↑ ابراهیم بن زیاد، أبوأیوب الخراز الکوفی. رجال الطوسی، ص۱۵۹، ش۱۷۷۵؛ شیخ طوسی: إبراهیم بن عیسی، کوفی خراز، و یقال ابن عثمان. رجال الطوسی، ص۱۶۷، ش۱۹۳۵. نجاشی: إبراهیم بن عیسی أبوأیوب الخراز و قیل إبراهیم بن عثمان؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵. از آنجا که نجاشی اضبط از دیگر رجالیان شمرده می‌شود و هنگام تألیف کتاب رجال به آثار رجالی شیخ طوسی دسترسی داشته و بعضی از مطالب رجال نجاشی ناظر به دیدگاه شیخ طوسی و در پی تصحیح آن است، می‌‌توان گفت که عنوان ابراهیم بن عیسی ترجیح دارد، هرچند در اسناد روایات هر دو عنوان یافت می‌شود؛ بالخاء المعجمة؛ والراء بعدها؛ والزای بعد الألف وقیل قبلها أیضا؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۵، ش۱۳؛ رجال الطوسی، ص۱۶۷، ش ۱۹۳۵ و ۱۵۹، ش ۱۷۷۵.
↑ تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۲۳۶، ح۹۳۸؛ الکافی، ج۲، ص۱۹۷، ح۶؛ الکافی، ج۴، ص۵۰۵، ح۳.
↑ الإختصاص، ص۳۱۹.
↑ تنقیح المقال، ج۴، ص۱۰، ش۲۶۴.
↑ "قال محمد بن مسعود، عن علی بن الحسن: أبوأیوب کوفی، اسمه إبراهیم بن عیسی، ثقة" رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۳۶۶، ش۶۷۹؛ طوسی، الفهرست، ص۱۸ - ۱۹، ش۱۳؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۵، ش۱۳؛ ابن داوود، الرجال، ص۱۴، ش۱۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۰.
↑ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵.
↑ ر.ک: الفهرست، طوسی، ص۱۸ - ۱۹، ش۱۳؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵؛ طوسی، الفهرست، ص۱۸ - ۱۹، ش۱۳؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵.
↑ جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱، ص ۲۹۲-۲۹۹.

[1] ابراهیم بن زیاد، أبوأیوب الخراز الکوفی. رجال الطوسی، ص۱۵۹، ش۱۷۷۵؛ شیخ طوسی: إبراهیم بن عیسی، کوفی خراز، و یقال ابن عثمان. رجال الطوسی، ص۱۶۷، ش۱۹۳۵. نجاشی: إبراهیم بن عیسی أبوأیوب الخراز و قیل إبراهیم بن عثمان؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵. از آنجا که نجاشی اضبط از دیگر رجالیان شمرده می‌شود و هنگام تألیف کتاب رجال به آثار رجالی شیخ طوسی دسترسی داشته و بعضی از مطالب رجال نجاشی ناظر به دیدگاه شیخ طوسی و در پی تصحیح آن است، می‌‌توان گفت که عنوان ابراهیم بن عیسی ترجیح دارد، هرچند در اسناد روایات هر دو عنوان یافت می‌شود؛ بالخاء المعجمة؛ والراء بعدها؛ والزای بعد الألف وقیل قبلها أیضا؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۵، ش۱۳؛ رجال الطوسی، ص۱۶۷، ش ۱۹۳۵ و ۱۵۹، ش ۱۷۷۵.

[2] تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۲۳۶، ح۹۳۸؛ الکافی، ج۲، ص۱۹۷، ح۶؛ الکافی، ج۴، ص۵۰۵، ح۳.

[3] الإختصاص، ص۳۱۹.

[4] تنقیح المقال، ج۴، ص۱۰، ش۲۶۴.

[5] "قال محمد بن مسعود، عن علی بن الحسن: أبوأیوب کوفی، اسمه إبراهیم بن عیسی، ثقة" رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۳۶۶، ش۶۷۹؛ طوسی، الفهرست، ص۱۸ - ۱۹، ش۱۳؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۵، ش۱۳؛ ابن داوود، الرجال، ص۱۴، ش۱۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۰.

[6] رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵.

[7] ر.ک: الفهرست، طوسی، ص۱۸ - ۱۹، ش۱۳؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵؛ طوسی، الفهرست، ص۱۸ - ۱۹، ش۱۳؛ رجال النجاشی، ص۲۰، ش۲۵.

[8] جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱، ص ۲۹۲-۲۹۹.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]