ابوبکر جوهری در تاریخ اسلامی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث ابوبکر جوهری است. ابوبکر جوهری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ابوبکر جوهری در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابوبکر احمد بن عبدالعزیز جوهری بصری بغدادی (م ۳۲۳) از اخباریان و مورخانی است که آثار وی از میان رفته اما فقرات فراوانی از آنها در کتابها برجای مانده است. دو تن از مشایخ برجسته وی، یکی عمر بن شبه مؤلف تاریخ المدینة المنورة و دیگری محمد بن زکریا الغلابی (م ۲۹۸) است. وی خود استاد ابوالفرج اصفهانی است که اخباری از وی را در الاغانی و مقاتل الطالبیین[۱] از او نقل کرده است. کتابی که از وی در مآخذ یاد شده کتاب السقیفة و فدک است. این کتاب در اختیار ابن ابی الحدید بوده و او به این نکته تصریح کرده است[۲]. این کتاب همچنین در دست علی بن عیسی اربلی (م ۶٩٢) بوده و در کشف الغمه از آن استفاده کرده است[۳]. فقرات نقل شده از آن در شرح نهج البلاغه بسیار فراوان است. استاد محمد هادی امینی، این فقرات را گردآوری و کتاب السقیفة و فدک ابوبکر جوهری را بازسازی کرده است[۴]. از روایات کتاب، چنین برمیآید که او جامع اخبار بوده و در این جهت، جانبداری از فرقهای خاص نکرده است. وی به هیچ روی در منابع به عنوان فردی شیعه معرفی نشده است.
کتاب السقیفه و فدک، حاوی روایات فراوانی از عمر بن شبه است. به نظر میرسد این اخبار از بخش مفقود کتاب تاریخ المدینة ابن شبه بوده که اخبار سقیفه در آن بوده است. بدین ترتیب بخشی از قسمت مفقود تاریخ المدینة ابن شبه میتواند بازسازی شود. نام ابوزید عمر بن شبه در مدخل بسیاری از اسناد موجود در کتاب دیده میشود. نیز روایاتی از غلابی در این کتاب آمده که آنها نیز باید از آثار همو باشد که خود از اخباریان برجسته است.[۵]
منابع
پانویس
- ↑ موارد نقل شده از ابوبکر جوهری در مقاتل بسیار فراوان است. نک: فهرست اعلام مقاتل.
- ↑ شرح نهج البلاغه، ج١۶، ص۲۱۰.
- ↑ علی بن عیسی اربلی و کتاب کشف الغمه، ص۱۱۲.
- ↑ شهران، مکتبة تینوی، ١۴٠١.
- ↑ جعفریان، رسول، منابع تاریخ اسلام، ص ۲۷۰.