ام اسماعیل
مقدمه
اماسماعیل مادر اسماعیل (-۱۳۸ق) پسر بزرگ امام صادق(ع) است. نام او فاطمه و به نقل شیخ مفید، دختر حسین فرزند امام سجاد(ع) معروف به «حسینالاصغر» است[۱] و به نقل شیخ طوسی دختر یحیی بن علی بن حسین(ع) است[۲]. در هر دو صورت وی دخترعموی امام صادق(ع) شمرده میشود[۳]؛ ولی در میان فرزندان امام سجاد(ع) فردی به نام «یحیی» در منابع به دست نیامده است. به نقل دیگر، دختر حسین اُثرُم[۴] پسر امام مجتبی(ع) است[۵]. ابنحزم او را دختر حسین بن حسین بن علی بن ابیطالب دانسته[۶] که در واقع «حسین بن علی بن حسین» یا «حسین بن حسن بن علی» بوده که به خطا حسین بن حسین بن علی خوانده شده است؛ چراکه سیدالشهدا پسری به نام حسین نداشت. به هر روی امام صادق(ع) از این زن غیر از اسماعیل دختری به نام امفروه داشت[۷]. او همان زنی است که امام صادق(ع) در سفر حج درباره وی گفته بود حج وی به جهت خردهگیری بر غسل کنیزی از آن حضرت که امام از او کام گرفته بود، تباه شده است[۸]. به نقل قاضی نعمان مغربی، امام صادق(ع) به قدری اماسماعیل را دوست میداشت که تا او زنده بود، با زن دیگری ازدواج نکرد[۹]؛ حتی در بهرهگیری از کنیز هم مراقب بود او متوجه و آزرده نشود[۱۰].[۱۱]
منابع
پانویس
- ↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۰۹؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج۲، ص۱۸۰.
- ↑ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۱، ص۱۳۴؛ محمدتقی تستری، رسالة فی تواریخ النبی و الأل، ص۷۴.
- ↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۰۹؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۱۸۰.
- ↑ اثرم به فردی گویند که افتادگی دندان پیشین یا افتادگی دندان از بن داشته باشد (ابنمنظور، لسان العرب، ج۱۲، ص۷۶).
- ↑ سبط ابنجوزی، تذکرة الخواص، ص۳۱۱؛ ابنعنبه، عمدة المطالب فی انساب آل ابیطالب، ص٢٣٣ (... أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَاطِمَةُ بِنْتُ الْحُسَيْنِ الأَثْرَمِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(ع)).
- ↑ ابنحزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۵۹.
- ↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۰۹؛ مصعب بن عبدالله زبیری، نسب قریش، ص۶۳؛ ابنعنبه، عمدة الطالب فی انساب آل ابیطالب، ص۲۳۳.
- ↑ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۱، ص۱۳۴؛ محمدتقی تستری، رسالة فی تواریخ النبی و الآل، ص۷۴.
- ↑ ابوحنیفه نعمان بن محمد مغربی، شرح الاخبار فی فضائل الائمه الاطهار، ج۳، ص۳۰۹.
- ↑ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۱، ص۱۳۴؛ محمدتقی تستری، رسالة فی تواریخ النبی و الآل، ص۷۴.
- ↑ مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۸۴ ـ ۱۸۶.