اوس بن ثابت انصاری (پاسپان مدینه)
اوس بن ثابت انصاری (پاسپان مدینه) از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: اوس بن ثابت انصاری - پاسپان مدینه در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابن فتحون نام او را در شمار صحابه آورده و مستند او روایت ابن عمر است که در آن آمده: رسول خدا(ص) ابن عمر را به دلیل سن کم (چهارده سالگی) از شرکت در جنگ احد بازداشت و او را با جمع دیگری، از جمله «اوس بن ثابت» مأمور نگهبانی از مدینه کرد[۱] در برخی نقلها به جای اوس بن ثابت، زید بن ثابت آمده است[۲] و ابن حجر[۳] گوید: شاید همین روایت نیز به این طریق محفوظ[۴] باشد.[۵]
تمییز صحابی همنام
برخی از دانشمندان رجالی، از جمله ابنحجر عسقلانی، میان برادر حسان بن ثابت و فرد دیگری با همین نام تمایز قائل شدهاند. شخصیت دوم، که ابنفتحون او را در شمار صحابه استدراک کرده، بر اساس روایت ابنعمر، جوانی بود که در جریان غزوه بدر (یا به نقلی احد) به دلیل صغر سن، اجازه حضور در میدان نبرد را نیافت و به همراه گروهی مأمور پاسبانی از مدینه گماشته شد. ضرورت این تمییز رجالی از آنجا ناشی میشود که «اوس بن ثابت» مشهور (برادر حسان)، در زمان وقوع این غزوهها مردی کامل و از جنگجویان حاضر در قلب نبرد بود؛ لذا نمیتوان او را با آن جوانی که به دلیل کمیِ سن از نبرد بازمانده، یکی دانست. این تفکیک، خطای برخی گزارشهای تاریخی که این دو هویت متفاوت را در هم آمیختهاند، اصلاح میکند.
منابع
پانویس
- ↑ ابن حجر، ج۱، ص۲۹۳.
- ↑ ابن سید الناس، ص۴۱۰-۴۱۱.
- ↑ ابن حجر، ج۱، ص۲۹۳.
- ↑ مقابل حدیث شاذ، ر. ک: نورالدین عتر، ص۴۲۸.
- ↑ هدایتپناه، محمد رضا، مقاله «اوس بن ثابت انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۲، ص:۱۵۶.