ایوب بن اعین

آشنایی اجمالی

ایوب بن اعین کوفی که با عنوان مولی بنی‌طریف یا بنی‌ریاح شناخته می‌شود^[۱]، از خاندان سرشناس آل اعین در کوفه است^[۲]. وی بنابر نظر آیت‌الله بروجردی در طبقه پنجم راویان قرار دارد^[۳] و در منابع رجالی همچون آثار برقی و شیخ طوسی از اصحاب امام صادق(ع)^[۴] و امام کاظم(ع)^[۵] برشمرده شده است. وی افزون بر این، از محدثانی همچون ابوحمزه ثمالی و ولید بن صبیح روایت کرده است^[۶] و راویانی نظیر علی بن یحیی، حکم بن مسکین و وشاء از شاگردان او محسوب می‌شوند^[۷].

نام وی در کتب رجالی متقدم ذکر نشده و مهمل یا مجهول به شمار می‌رود^[۸]. با این حال، به دلیل انتساب به خاندان آل اعین و مضامین روایاتش، او را امامی دانسته‌اند^[۹]. مجلسی اول به عدم وجود مدح و ذم برای وی در کتب شیخ طوسی اشاره کرده، اما تأکید نموده که مصنف (شیخ صدوق) کتاب او را معتمد دانسته است^[۱۰]. نمازی شاهرودی نیز تصریح کرده که شیخ صدوق وی را در مشیخه کتاب فقیه از اصحاب اصول قرار داده و به صحت روایاتش حکم کرده است^[۱۱]. به عقیده محققان، قدمای اصحاب به روایات راویان مهمل عمل کرده و ایشان را به راویان ممدوح ملحق می‌کردند^[۱۲].^[۱۳]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴

پانویس

↑ رجال الطوسی، ص۱۶۴، ش۱۸۶۷.
↑ ر.ک: الفوائد الرجالیه، ج۱، ص۲۴۸ - ۲۴۹.
↑ ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۷۵.
↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۶۴، ش۱۸۶۷.
↑ ر.ک: رجال البرقی، ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۱، ش۴۹۳۳.
↑ ر.ک: برقی، المحاسن، ج۲، ص۳۶۲، ح۹۴؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۹۷.
↑ ر.ک: برقی، المحاسن، ج۲، ص۳۶۲، ح۹۴؛ الکافی، ج۶، ص۲۱۸، ح۱۶.
↑ ر.ک: مستدرک الوسائل، ج۲۵، ص۱۷۷؛ بهجة الآمال، ج۱، ص۴۴۸؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۵۸ (چاپ رحلی): امامی مجهول، ج۱۱، ص۳۵۳، ش۲۸۱۱: و ظاهره کونه إمامی إلا أن حاله مجهول.
↑ الکافی، ج۶، ص۲۱۸، ح۱۶: «محمد بن یحیی عن محمد بن أحمد عن یعقوب بن یزید عن أحمد بن المبارک عن صالح بن أعین عن الوشاء عن أیوب بن أعین عن أبی عبدالله(ع) قال: قلت له جعلت فداک! ما تقول فی حیة ابتلعت سمکة ثم طرحتها وهی حیة تضطرب أفأکله؟ فقال(ع): إن کانت فلوسها قد تسلخت فلا تأکلها و إن کانت لم تتسلخ فکلها»؛ تنقیح المقال، ج۱۱، ص۳۵۳.
↑ "ذکره الشیخ فی أصحاب الصادق و الکاظم(ع) من غیر مدح ولا ذم ویظهر من المصنف أن کتابه معتمد" روضة المتقین، ج۱۴، ص۶۴.
↑ "عده الصدوق فی مشیخة یه من صواحب الأصول التی اعتمد علیها، وحکم بصحتها واستخرج أحادیث کتابه منها" مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۷۱۰، ش۶۲۵.
↑ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۴: أن القدماء کانوا یعملون بالمهمل کالممدوح.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۳۷۸-۳۸۱.

[1] رجال الطوسی، ص۱۶۴، ش۱۸۶۷.

[2] ر.ک: الفوائد الرجالیه، ج۱، ص۲۴۸ - ۲۴۹.

[3] ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۷۵.

[4] ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۶۴، ش۱۸۶۷.

[5] ر.ک: رجال البرقی، ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۱، ش۴۹۳۳.

[6] ر.ک: برقی، المحاسن، ج۲، ص۳۶۲، ح۹۴؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۹۷.

[7] ر.ک: برقی، المحاسن، ج۲، ص۳۶۲، ح۹۴؛ الکافی، ج۶، ص۲۱۸، ح۱۶.

[8] ر.ک: مستدرک الوسائل، ج۲۵، ص۱۷۷؛ بهجة الآمال، ج۱، ص۴۴۸؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۵۸ (چاپ رحلی): امامی مجهول، ج۱۱، ص۳۵۳، ش۲۸۱۱: و ظاهره کونه إمامی إلا أن حاله مجهول.

[9] الکافی، ج۶، ص۲۱۸، ح۱۶: «محمد بن یحیی عن محمد بن أحمد عن یعقوب بن یزید عن أحمد بن المبارک عن صالح بن أعین عن الوشاء عن أیوب بن أعین عن أبی عبدالله(ع) قال: قلت له جعلت فداک! ما تقول فی حیة ابتلعت سمکة ثم طرحتها وهی حیة تضطرب أفأکله؟ فقال(ع): إن کانت فلوسها قد تسلخت فلا تأکلها و إن کانت لم تتسلخ فکلها»؛ تنقیح المقال، ج۱۱، ص۳۵۳.

[10] "ذکره الشیخ فی أصحاب الصادق و الکاظم(ع) من غیر مدح ولا ذم ویظهر من المصنف أن کتابه معتمد" روضة المتقین، ج۱۴، ص۶۴.

[11] "عده الصدوق فی مشیخة یه من صواحب الأصول التی اعتمد علیها، وحکم بصحتها واستخرج أحادیث کتابه منها" مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۷۱۰، ش۶۲۵.

[12] قاموس الرجال، ج۱، ص۴۴: أن القدماء کانوا یعملون بالمهمل کالممدوح.

[13] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۳۷۸-۳۸۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]