عبدالله بن محمد اسدی اشعری

آشنایی اجمالی

عبدالله بن محمد بن عیسی اسدی اشعری قمی، ملقب به بنان، از راویان امامی و از خاندان اشعری‌های قمی است^[۱]. نام وی در کتب رجالی قدما به عنوان یکی از اصحاب ائمه(ع) ثبت نشده است، لکن به قرائنی استظهار می‌شود که دوران امام رضا(ع)، امام جواد(ع) و امام هادی(ع) را درک کرده باشد^[۲]؛ با این حال، مستقیم از آن سه بزرگوار روایت نکرده و در اسناد روایات تنها با واسطه از امام صادق(ع)، امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام جواد(ع) روایت کرده است^[۳]. بنان بن محمد از محدثانی همچون موسی بن القاسم، حسن بن محبوب، عبدالرحمن بن محمد، عبدالله بن محمد^[۴]حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن یحیی، محمد بن علی بن محبوب و محمد بن حسن الصفار^[۵] می‌باشند. همچنین وی از راویان طبقه هفتم به شمار می‌رود^[۶].

نام وی در کتاب‌های رجالی قدما عنوان نشده است و عدم اطلاع از اینکه بنان لقب اوست، سبب گردیده درباره شخصیت وی میان علما و رجال‌نویسان اختلاف باشد: برخی چون مقدس اردبیلی^[۷]، کاظمی^[۸] و تفرشی^[۹] وی را فردی مهمل یا مجهول عنوان کرده‌اند. در مقابل، بزرگانی چون علامه مجلسی او را از راویان ممدوح به شمار آورده‌اند^[۱۰] و دسته‌ای دیگر با استناد به ادله‌ای چون کثرت روایت، شیخ‌الاجازه بودن، روایت اجلای اصحاب از وی و عدم استثنای روایاتش توسط محمد بن الحسن بن ولید^[۱۱]، وی را توثیق کرده‌اند^[۱۲]. کلباسی کثرت روایات و جایگاه شیخ‌الاجازه بودن او را دلیلی بر صحت یا حسن حدیث او دانسته است^[۱۳]. افزون بر این، نام وی در اسناد شماری از روایات کامل‌الزیارات نیز ذکر شده است^[۱۴].

جستارهای وابسته

محمد بن عیسی اشعری قمی (برادر)
احمد بن محمد بن عیسی الأشعری (برادر)

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴

پانویس

↑ ر.ک: رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۱۲، ش۹۸۹.
↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۸۱، ش۲۲، ص۴۱۷، ش۳ و ص۴۰۳، ش۸.
↑ ر.ک: صدوق، الأمالی، ص۵۸۶، ح۶؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۴۲۵، ح۴۵۰؛ الکافی، ج۴، ص۱۷۴، (ح ۲۲)، ص۲۴۲، (ح ۲).
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۳۷۲؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال مع تعلیقات میرداماد، ج۱، ص۱۹۱ و ۳۲۵؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۷۸، (ح۶)؛ الکافی، ج۴، ص۱۷۴، (ح ۲۲)؛ صدوق، الأمالی، ص۵۸۶، (ح۶)؛ علل الشرائع، ج۲، ص۴۴۱؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۲۰۶، (ح۸۰۵)، ص۳۳۸، (ح ۱۳۹۷)، ج۴، ص۹۱، (ح ۲۶۶)، ج۶، ص۲۱۰، (ح۴۸۹) و ج۱۰، ص۵۴، (ح۱۹۹).
↑ ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۳۷۲؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۱۴۳، (ح۲۲۴)؛ مسائل علی بن جعفر و مستدرکاتها، ص۲۷۸، (ح ۶۹۹)؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۷۸، (ح۶).
↑ ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۸۲؛ طبقات رجال التهذیب، ص۱۶۵.
↑ ر.ک: مجمع الفائدة و البرهان، ج۲، ص۴۱۵؛ ج۱۳، ص۱۴۶.
↑ ر.ک: تکملة الرجال، ج۱، ص۳۲۴.
↑ ر.ک: نقد الرجال، ج۱، ص۳۰۳، ش۸۰۹.
↑ ر.ک: الوجیزة فی الرجال، ص۴۰، ش۳۰۹.
↑ ر.ک: تهذیب الأحکام، ج۳، ص۱۶۶، (ح ۳۶۲)، ج۵، ص۱۲۶، (ح ۴۱۵)، ص۲۲۵، (ح۷۶۱).
↑ ر.ک: رجال النجاشی، ص۳۴۸، ش۹۳۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۱۰۰.
↑ ... بل کثرة روایاته. فضلا عن کونه من مشایخ الإجازة، کما ذکره المولی التقی المجلسی - توجب القطع بکونه مغایرا للمطعون بالمطاعن المذکورة، بل کونه من مشایخ الإجازة یقتضی صحة حدیثه أو حُسنه بناء علی دلالة شیخوخة الإجازة علی العدالة، کما جری علیه جماعة، أو دلالتها علی الحُسن، کما نسبه العلامة البهبهانی إلی المشهور کلباسی، الرسائل الرجالیه، ج۳، ص۲۹۲.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۶۳۰-۶۳۷.

[1] ر.ک: رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۱۲، ش۹۸۹.

[2] ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۸۱، ش۲۲، ص۴۱۷، ش۳ و ص۴۰۳، ش۸.

[3] ر.ک: صدوق، الأمالی، ص۵۸۶، ح۶؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۴۲۵، ح۴۵۰؛ الکافی، ج۴، ص۱۷۴، (ح ۲۲)، ص۲۴۲، (ح ۲).

[4] تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۳۷۲؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال مع تعلیقات میرداماد، ج۱، ص۱۹۱ و ۳۲۵؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۷۸، (ح۶)؛ الکافی، ج۴، ص۱۷۴، (ح ۲۲)؛ صدوق، الأمالی، ص۵۸۶، (ح۶)؛ علل الشرائع، ج۲، ص۴۴۱؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۲۰۶، (ح۸۰۵)، ص۳۳۸، (ح ۱۳۹۷)، ج۴، ص۹۱، (ح ۲۶۶)، ج۶، ص۲۱۰، (ح۴۸۹) و ج۱۰، ص۵۴، (ح۱۹۹).

[5] ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۳۷۲؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۱۴۳، (ح۲۲۴)؛ مسائل علی بن جعفر و مستدرکاتها، ص۲۷۸، (ح ۶۹۹)؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۷۸، (ح۶).

[6] ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۸۲؛ طبقات رجال التهذیب، ص۱۶۵.

[7] ر.ک: مجمع الفائدة و البرهان، ج۲، ص۴۱۵؛ ج۱۳، ص۱۴۶.

[8] ر.ک: تکملة الرجال، ج۱، ص۳۲۴.

[9] ر.ک: نقد الرجال، ج۱، ص۳۰۳، ش۸۰۹.

[10] ر.ک: الوجیزة فی الرجال، ص۴۰، ش۳۰۹.

[11] ر.ک: تهذیب الأحکام، ج۳، ص۱۶۶، (ح ۳۶۲)، ج۵، ص۱۲۶، (ح ۴۱۵)، ص۲۲۵، (ح۷۶۱).

[12] ر.ک: رجال النجاشی، ص۳۴۸، ش۹۳۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۱۰۰.

[13] ... بل کثرة روایاته. فضلا عن کونه من مشایخ الإجازة، کما ذکره المولی التقی المجلسی - توجب القطع بکونه مغایرا للمطعون بالمطاعن المذکورة، بل کونه من مشایخ الإجازة یقتضی صحة حدیثه أو حُسنه بناء علی دلالة شیخوخة الإجازة علی العدالة، کما جری علیه جماعة، أو دلالتها علی الحُسن، کما نسبه العلامة البهبهانی إلی المشهور کلباسی، الرسائل الرجالیه، ج۳، ص۲۹۲.

[14] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۶۳۰-۶۳۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]