حذیفة بن اسید غفاری
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. حذیفة بن اسید غفاری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حذیفة بن اسید غفاری در تراجم و رجال - حذیفة بن اسید غفاری در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد| حذیفة بن اسید غفاری | |
|---|---|
 تصویر قدیمی از مسجد کوفه | |
| نام کامل | حذیفة بن اسید غفاری |
| جنسیت | مرد |
| کنیه | ابوسریحه |
| از قبیله | بنیغفار |
| از تیره | بنیحرام |
| پسر | خفاف بن حذیفة بن اسید غفاری |
| محل زندگی | |
| درگذشت | ۴۲ هجری، کوفه |
| از اصحاب | |
| فعالیتهای او | حضور در صلح حدیبیه |
آشنایی اجمالی
حذیفة بن اسید با کنیه ابوسریحه و نسب غفاری، از اصحاب شجره[۱] و بیعت رضوان[۲] بوده و در زمره اصحاب پیامبر(ص)[۳]، امام علی(ع) و امام مجتبی(ع)[۴] قرار دارد. نام وی در منابع رجالی شیعه و سنی با عناوین مختلفی ذکر شده و کنیه او در میان عالمان تراجم از نامش معروفتر است[۵]. وی از راویان احادیث متواتر و مهمی چون غدیر[۶]، ثقلین[۷]، سفینه[۸] و سد ابواب[۹] میباشد. او از آن سه بزرگوار[۱۰] و از محدثانی همچون ابوذر غفاری و ابوبکر حدیث آموخته و روایت کرده است[۱۱]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان ابوالطفیل عامر بن واثله و ابوعمره شعبی میباشند[۱۲].
درباره شخصیت حذیفة بن اسید، بزرگانی چون ابنداوود وی را در بخش راویان ممدوح ذکر کرده[۱۳] و علامه مجلسی[۱۴] و مامقانی[۱۵] نیز او را ممدوح شمردهاند؛ همچنین برخی بر وثاقت وی تأکید کردهاند[۱۶]. کشی او را در زمره حواریان امام مجتبی(ع) دانسته است[۱۷]. در بررسی مفهوم حواری، علامه مجلسی نوشته است: حواریون یاران خالص پیامبران هستند که از هر عیبی پاکیزه شدهاند[۱۸]. همچنین بنابر حدیثی از امام رضا(ع) نقل شده که فرمود: حواریون کسانی هستند که هم نفوس خویش را از هر آلودگی خالص کردهاند و هم دیگران را با پند و اندرز از آلودگی گناه برحذر داشتهاند[۱۹]. هرچند برخی رجالیان سند حدیث حواریون را به واسطه حضور علی بن سلیمان بن داوود رازی ضعیف دانستهاند[۲۰]، اما در مقابل، بزرگانی چون صاحب مجمع الرجال و محدث نوری بر اعتبار و مقبولیت این حدیث تأکید کردهاند[۲۱]. بر این پایه، قرار گرفتن وی در شمار حواریان نشاندهنده ملکه عدالت بوده و از راویان ثقه شمرده میشود. وی به سال ۴۲ هجری قمری درگذشت[۲۲].[۲۳]
جستارهای وابسته
- بنیغفار (قبیله)
- بنیحرام (قبیله)
- خفاف بن حذیفة بن اسید غفاری (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ الإستیعاب، ج۴، ص۱۶۷۷-۱۶۸۸، ش۲۹۸۸؛ عمدة القاری، ج۱۹، ص۱۶۶، ح۵۲۸۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۲۵۳، ش۱۲۳۰.
- ↑ پیمان مجدد گروهی از صحابه با پیامبر(ص) است که در سال ششم هجری در نزدیکی مکه و پیش از صلح حدیبیه انجام گرفت. آیه شریف ﴿لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا﴾ [به راستی خداوند از مؤمنان خشنود شد هنگامی که با تو در زیر آن درخت بیعت میکردند پس آنچه در دل داشتند معلوم داشت، از این رو آرامش را بر آنها فرو فرستاد و به پیروزی زودرسی پاداششان داد سوره فتح، آیه ۱۸] به این واقعه اشاره دارد.
- ↑ رجال الطوسی، ص۳۵، ش۱۷۹: حذیفة بن أسید الغفاری، أبو سریحة، صاحب النبی، و هو ابن أمیة.
- ↑ رجال الطوسی، ص۳۵، ش۱۷۹: حذیفة بن أسید الغفاری، أبو سریحة، صاحب النبی، و هو ابن أمیة.
رجال الطوسی، ص۹۳، ش۹۲۶: حذیفة بن أسید الغفاری. - ↑ الإستیعاب، ج۱، ص۳۳۵، ش۴۹۳.
- ↑ مناقب الإمام أمیرالمؤمنین(ع) (محمد بن سلیمان کوفی)، ج۲، ص۱۵۰: خطبة النبی(ص) بغدیر خم بروایة الصحابی حذیفة بن أسید الغفاری. (المعجم الکبیر، ج۳، ص۱۸۰، ح۳۰۵۲).
- ↑ کنز العمال، ج۵، ص۲۸۹، ح۱۲۹۱۱.
- ↑ إختیار معرفة الرجال، رجال الکشی، ج۱، ص۱۱۵، ح۵۲.
- ↑ مناقب علی بن أبی طالب (ابن المغازلی)، ص۲۰۷، ح۲۷۱.
- ↑ بصائر الدرجات، ج۱، ص۷۳، ح۷: ...عن حذیفة بن أسید الغفار قال: قال رسول الله(ص): ما تکاملت النبوة لنبی فی الأظلة حتی عرضت علیه ولایتی و ولایة أهل بیتی و مثلوا له فأقروا بطاعتهم و ولایتهم.
المصنف (ابن أبی شیبه)، ج۲، ص۱۰۶، ح۵؛ کنز العمال، ج۸، ص۳۸، ح۲۱۷۵۵: ... عن حذیفة بن أسید قال: رأیت علیا إذا زالت الشمس صلی أربعا طوالا.
بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۷۲، ح۶: ...عن حذیفة بن أسید الغفاری قال: لما وادع الحسن(ع) معاویة و انصرف إلی المدینة صحبته فی منصرفه.... این روایت در بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۷۱، ح۳ از حذیفه از امام سجاد(ع) گزارش شده است: ...حدثنی حذیفة بن أسید الغفاری صاحب النبی(ص) قال: دخلت علی علی بن الحسین(ع) فرأیته یحمل شیئا.... - ↑ تهذیب الکمال، ج۵، ص۴۹۳-۴۹۴، ش۱۱۴۵: روی عن النبی(ص)، و عن علی بن أبی طالب، و أبی بکر الصدیق، و أبی ذر الغفاری؛ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۹۲، ش۴۰۳: روی عن النبی(ص) و عن أبی بکر و علی و أبی ذر.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۹۲، ش۴۰۳؛ تهذیب الکمال، ج۵، ص۴۹۳-۴۹۴، ش۱۱۴۵.
- ↑ الرجال (ابن داود)، ص۱۰۱، ش۳۸۴.
- ↑ الوجیزة فی الرجال، ص۵۲، ش۴۵۱.
- ↑ تنقیح المقال، ج۱۸، ص۱۱۰-۱۱۲، ش۴۷۵۴.
- ↑ تنقیح المقال، ج۱۸، پانوشت ص۱۱۲، ش۴۷۵۴.
- ↑ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۹-۱۰، ش۲۰؛ الإختصاص، ص۶۱: ...قال أبو الحسن موسی بن جعفر(ع): إذا کان یوم القیامة نادی مناد... أین حواری الحسن بن علی بن فاطمة بنت محمد بن عبدالله رسول الله فیقوم... و حذیفة بن أسید الغفاری.
- ↑ بحار الأنوار، ج۷۰، ص۸۰، ذیل ح۴۱؛ نیز ر.ک: مرآة العقول، ج۲۶، ص۲۶۶.
- ↑ علل الشرائع، ج۱، ص۸۰-۸۱؛ عیون أخبار الرضا(ع)، ج۲، ص۷۹، ح۹.
- ↑ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۵۷، ش۱: و هذه الروایة فیها توقف؛ التحریر الطاووسی، ص۸۹ و ۱۲۱: إن فی الطریق من لم استثبت عدالته.
- ↑ مجمع الرجال، ج۲، پانوشت ص۲۴۹؛ مستدرک الوسائل، الخاتمة ج۴، ص۳۷۲.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۹۲، ش۴۰۳؛ الثقات، ج۳، ص۸۱: حذیفة بن أسید أبو سریحة الغفاری سکن الکوفة روی عنه أهلها مات بأرمینیة سنة اثنتین و أربعین.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ۲۱۹-۲۲۷.