حنظلة بن حذیم تمیمی

آشنایی اجمالی

نسب وی حنظلة بن حذیم (جذیم) بن حنیفة بن جبیر بن حی، از تیره بنی مالک بن سعد^[۱] از قبیله تمیم است^[۲]. برخی او را از قبیله بنی‌اسد بن خزیمه دانسته‌اند^[۳]. أبوعبید کنیه اوست^[۴]. ابن شاهین (م۳۸۵) در طریق روایت، «ذیال بن عبید^[۵] بن حنظله عن جدی»^[۶] «جدی» را به «جذیه» تصحیف کرده است و همین منشأ اشتباهِ ابن شاهین سبب شده تا برخی تراجم‌نویسان به پیروی از او، مدخلی با نام «جذیه» آورده‌اند^[۷]. ابن اثیر^[۸] و ابن حجر^[۹] مدخل دیگری با نام «حنظله غیرمنسوب» آورده‌اند، در حالی که این همان حنظله مورد بحث ماست. او، پدر و جدش هر سه صحابی هستند^[۱۰]. وی از پدرش حذیم حدیثی درباره کیفیت زکات شتران نقل کرده است^[۱۱] که بدان استناد فقهی شده است^[۱۲].

حنظله در ادامه روایت می‌گوید: من کوچک‌ترین فرزند پدرم بودم که به حضور پیامبر(ص) رسیدم و پدرم از رسول خدا(ص) خواست برای من دعا کند. آن حضرت دعا کرد و دستی بر سرم کشید و فرمود: خدا شادمانت بدارد و برکت دهد. ذیال بن عبید راوی این حدیث می‌گوید: من دیدم مردی که چهره‌اش متورم شده یا گوسفندی که پستانش ورم کرده، حنظله به نام خدا و به یاد رسول خدا(ص) دست می‌کشید و آن ورم برطرف می‌شد^[۱۳].

وی در باب خواندن و صدا زدن افراد به بهترین نام، و چهارزانو نشستن (تربیع) رسول خدا(ص) از آن حضرت روایت کرده است^[۱۴]. تنها راوی از او ذیال بن عبید است^[۱۵].^[۱۶]

جستارهای وابسته

بنی تمیم (قبیله)
حذیم بن حنیفه (پدر)

منابع

مرادی‌نسب، حسین، مقاله «حنظلة بن حذیم تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ خلیفة بن خیاط، ص۹۰.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۱۵.
↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۵۲.
↑ عتبه؛ احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۶۷.
↑ ر.ک: طبرانی، المعجم، ج۴، ص۱۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۲۳؛ متقی هندی، کنز العمال، ج۳، ص۱۷۸.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۲۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۶۴۵.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۹۰.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۴.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۱۵.
↑ ابن سعد، الطبقات، ج۷، ص۵۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۴-۱۳.
↑ ر.ک: ابن قدامه، الشرح الکبیر، ج۱۰، ص۵۰۱.
↑ ابن سعد، الطبقات، ج۷، ص۵۱؛ بخاری، تاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۷؛ ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۷۱؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۸۲.
↑ بخاری، الادب المفرد، ص۱۷۷ و ص۲۵۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۵۷؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۸، ص۵۵.
↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۵۲.
↑ مرادی‌نسب، حسین، مقاله «حنظلة بن حذیم تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۱.

[1] خلیفة بن خیاط، ص۹۰.

[2] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.

[3] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۱۵.

[4] ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۵۲.

[5] عتبه؛ احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۶۷.

[6] ر.ک: طبرانی، المعجم، ج۴، ص۱۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۲۳؛ متقی هندی، کنز العمال، ج۳، ص۱۷۸.

[7] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۲۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۶۴۵.

[8] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۹۰.

[9] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۴.

[10] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۱۵.

[11] ابن سعد، الطبقات، ج۷، ص۵۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۴-۱۳.

[12] ر.ک: ابن قدامه، الشرح الکبیر، ج۱۰، ص۵۰۱.

[13] ابن سعد، الطبقات، ج۷، ص۵۱؛ بخاری، تاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۷؛ ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۷۱؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۸۲.

[14] بخاری، الادب المفرد، ص۱۷۷ و ص۲۵۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۵۷؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۸، ص۵۵.

[15] ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۵۲.

[16] مرادی‌نسب، حسین، مقاله «حنظلة بن حذیم تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]