حیان بن ابجر کنانی در تاریخ اسلامی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث حیان بن ابجر کنانی است. حيان بن ابجر كنانی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حیان بن ابجر کنانی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
کنیهاش را «ابوقنشر» و گاه نام او و پدرش را برخلاف مشهور و به احتمال زیاد به سبب تصحیف «حنان و ابحر» نیز گفتهاند[۱]. ابجر زمان جاهلیت را درک کرده است[۲]. طبرانی[۳] و ابن حجر[۴] به نقل از طبری، حیان را صحابی دانستهاند. ابن منده از طریق عبدالله بن جبلة بن حیان بن ابجر از پدرش، از جدش چنین روایت کرده که حیان میگوید: من همراه رسول خدا(ص) بودم و زیر دیگی که گوشت (حیوان) مرداری در آن بود آتش افروخته بودم. آیه تحریم گوشت مرده که نازل شد دیگ را برگرداندم. وی از ابواحمد حاکم از طریق نوۀ دیگر حیان، یعنی عبدالله بن سعید بن حیان نقل کرده که حیان به همراه علی(ع) در صفین حضور داشت[۵]. از اخبار مربوط به او و فرزندانش برمیآید که:
اولا، حیان بن ابجر و دیگر فرزندان و نوادگانش عمری طولانی داشتهاند؛ چراکه حیان در سال ۷۶ق، زنده بوده و برای معالجه زخمیهای سپاه حجاج که از خوارج شکست خورده بودند، مأموریت داشته است[۶].
ثانیا، حیان و آلابجر از خاندان بزرگ بنوعجل در کوفه شمرده شده[۷] و از اطبا بودهاند[۸]؛ ثالثا، این خاندان، از اصحاب امامان شیعه و از خاندان علمی شیعی و صاحب تألیف هستند[۹]. از جمله عبدالله بن جبلة بن حیان (م۲۱۹) از اصحاب امام کاظم(ع) و فقهای واقفی است، اما توثیق شده و کتابهای متعدد، از جمله «کتاب الرجال» داشته[۱۰] و گویند: نخستین کسی بود که در باب توثیق و تعدیل سخن گفت و کتاب نوشت[۱۱]. همچنین عبدالملک بن عبدالله بن سعید بن حیان (م۱۸۱) از ابوالطفیل عامر بن وائله[۱۲] روایت میکند[۱۳] و نیز فرزند وی، عبدالرحمن نیز که مسلم و نسائی از او روایت کردهاند و عجلی به «صاحب سنة» و «ثقه» توصیفش کرده است[۱۴]. عبدالله بن سعید بن حیان نیز عمری طولانی کرد و تا سال ۲۴۰ق، زنده ماند؛ کتابی داشت به نام «کتاب الدیات» داشت که آن را بر امام رضا(ع) عرضه کرده بود[۱۵].[۱۶]
جستارهای وابسته
- عبدالله بن سعید بن حیان (نواده)
منابع
پانویس
- ↑ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۷۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷۶.
- ↑ نجاشی، رجال، ص۲۱۶.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۳۶.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۵.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۵؛ امینی، الغدیر، ج۹، ص۳۶۵.
- ↑ طبری، تاریخ، ج۶، ص۲۳۸-۲۳۹.
- ↑ عسکری، تصحیقات المحدثین، ج۲، ص۴۶۸؛ نجاشی، رجال، ص۲۱۶.
- ↑ بنگرید: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۳۶؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۹، ص۲۰۹؛ عسکری، تصحیقات المحدثین، ج۲، ص۴۶۸؛ نجاشی، رجال، ص۲۱۷.
- ↑ نجاشی، رجال، ص۱۲۸ و ص۲۱۷؛ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۸۷؛ حلی، خلاصة الأقوال، ص۲۰۰؛ اردبیلی، جامع الرواة، ج۱، ص۴۸۵.
- ↑ بنگرید: نجاشی، رجال، ص۲۱۶.
- ↑ سید محسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۹.
- ↑ آخرین صحابی پیامبر(ص) بود که درگذشت.
- ↑ نووی، صحیح مسلم بشرح النووی، ج۳، ص۴۴.
- ↑ بنگرید: ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۶، ص۲۰۱.
- ↑ حلی، خلاصة الأقوال، ص۲۰۰.
- ↑ هدایتپناه، محمدرضا، مقاله «حيان بن أبجر كنانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۶۴.