خالد بن سنان عبسی

آشنایی اجمالی

پیامبر قوم بنوعبس است پیش از بعثت پیامبر خدا(ص). او فرزند سنان بن غیث، از تیره بنوعبس بن بغیض^[۱] از قبیله غطفان^[۲] بود. مطابق نقل منابع شیعه و سنی، خالد در فاصله زمانی میان نبوت حضرت عیسی(ص) و بعثت پیامبر اسلام(ص) در میان قبیله‌اش، بنوعبس به پیامبری مبعوث شد^[۳]. دختر او، محیاة^[۴] در سنین پیری به محضر رسول خدا(ص) رسید و حضرت از پدرش با عنوان «پیامبری که قومش، او را ضایع کردند»، یاد کرد^[۵]. البته قضایای مربوط به نبوت او مانند بسیاری از قضایای دوران جاهلیت رنگ قصصی به خود گرفته است^[۶].

خالد به طور قطع صحابی نیست و در میان صحابه‌نگاران، تنها ابوموسی مدینی^[۷] نام او را به استناد یاد کردن پیامبر(ص) از او، در شمار صحابه آورده است. این در حالی است که خود ابوموسی از عبدان^[۸] نقل می‌کند که خالد نه تنها صحابی نیست، بلکه به هیچ روی دوره پیامبر(ص) را درک نکرده است^[۹].

این عمل ابوموسی سبب شده تا ابن اثیر^[۱۰]، ذهبی^[۱۱] و ابن حجر^[۱۲] به شدت به او اعتراض کنند، تا جایی که ابن اثیر می‌گوید: «در اینکه خالد صحابی نیست، جای هیچ سخنی نیست؛ سخن بر سر این است که چرا ابوموسی نام او را در شمار صحابه آورده است؟ آیا چون پیامبر(ص) از نبوت او یاد کرده، سبب می‌شود او را صحابی بدانیم؟ که در این صورت نام حضرت عیسی(ع) و دیگر پیامبرانی را که رسول خدا(ص) از آنان یاد کرده است را، باید در شمار اصحاب بیاوریم!».^[۱۳]

جستارهای وابسته

منابع

قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن سنان عبسى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن کلبی، جمهره النسب، ج۲، ص۱۶۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۲۶.
↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۵۰.
↑ صدوق، کمال الدین، ص۶۵۹؛ طبرسی، تفسیر جوامع الجامع، ج۱، ص۴۸۷؛ زمخشری، کمال الدین، ج۱، ص۶۰۳؛ فخر رازی، تفسیر الکبیر، ج۱۱، ص۱۹۴؛ عینی، عمدة القاری فی شرح صحیح البخاری، ج۱۷، ص۷۲.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۸، ص۳۱۴.
↑ کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۴۲؛ ابن‌ابی‌شیبه، المصنف، ج۷، ص۵۶۰؛ ابن شبه نمیری، تاریخ المدینه المنوره، ج۲، ص۴۲۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۱، ص۳۴۹؛ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۲، ص۵۹۸.
↑ بنگرید: ابن قتیبه، المعارف، ص۶۲؛ مسعودی، مروج الذهب، ج۱، ص۸۱ و ج۲، ص۲۱۳.
↑ محمد بن عمر اصفهانی، م ۵۸۱ و مؤلف ذیل اسماء الصحابه.
↑ ابومحمد عبدالله بن محمد مروزی، م ۲۹۳ و مؤلف معرفة الصحابه.
↑ ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۹.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۲۶.
↑ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۵۱.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۹.
↑ قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن سنان عبسى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۸۹-۱۹۰.

[1] ابن کلبی، جمهره النسب، ج۲، ص۱۶۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۲۶.

[2] ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۵۰.

[3] صدوق، کمال الدین، ص۶۵۹؛ طبرسی، تفسیر جوامع الجامع، ج۱، ص۴۸۷؛ زمخشری، کمال الدین، ج۱، ص۶۰۳؛ فخر رازی، تفسیر الکبیر، ج۱۱، ص۱۹۴؛ عینی، عمدة القاری فی شرح صحیح البخاری، ج۱۷، ص۷۲.

[4] ابن حجر، الاصابه، ج۸، ص۳۱۴.

[5] کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۴۲؛ ابن‌ابی‌شیبه، المصنف، ج۷، ص۵۶۰؛ ابن شبه نمیری، تاریخ المدینه المنوره، ج۲، ص۴۲۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۱، ص۳۴۹؛ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۲، ص۵۹۸.

[6] بنگرید: ابن قتیبه، المعارف، ص۶۲؛ مسعودی، مروج الذهب، ج۱، ص۸۱ و ج۲، ص۲۱۳.

[7] محمد بن عمر اصفهانی، م ۵۸۱ و مؤلف ذیل اسماء الصحابه.

[8] ابومحمد عبدالله بن محمد مروزی، م ۲۹۳ و مؤلف معرفة الصحابه.

[9] ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۹.

[10] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۲۶.

[11] ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۵۱.

[12] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۹.

[13] قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن سنان عبسى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۸۹-۱۹۰.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]