خداش بن سلامه

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

در نام، نسب و کنیه او اختلاف است. وی را خداش (خراش) بن ابی‌سلامه، خداش بن ابی‌مسلمه و کنیه‌اش را ابوسلامه، ابوسلمه، ابوسلاله، و به قول ضعیفی ابونضر گفته‌اند. چنان‌که نسبتش را سلامی، سلمی و اسلمی نیز دانسته‌اند[۱] که به یقین این اختلاف‌ها ناشی از تصحیف‌های معمول است. به سبب انتسابش به حبیب، پدر عبدالرحمن سلمی[۲] او را حبیبی هم نسبت داده‌اند[۳] که ابن اثیر[۴] آن را اشتباه می‌داند و در عوض آن حنینی گفته است. در این میان ابوسلامه سلامی یا سلمی از بقیه مشهورتر به نظر می‌رسد[۵]. اگرچه ابن حجر[۶] در بخش کنیه‌ها ابوسلامه سلامی را به ابوسلاله اسلمی ارجاع داده و در ترجمه ابوسلاله به اختلاف‌های بالا اشاره کرده است، ولی به نام خداش هیچ اشاره‌ای نمی‌کند، چنان که در بخش نام‌ها نیز در ذیل شرح حال خداش بن سلامه، ابوسلامه را به عنوان کنیه خداش نام نمی‌برد[۷] که نشان می‌دهد بر خلاف دیگران، از نگاه ابن حجر ابوسلامه کنیه خداش نیست. همان‌گونه که در مدخل ابوسلاله اسلمی که مدخل ابوسلامه سلامی را به اشتباه به آن ارجاع داده‌اند هیچ اشاره‌ای به نام خداش نشده است[۸]

به هرحال، بر پایه دیدگاه بیشتر منابع، عنوان مدخل موضوع بحث، ابوسلامه خداش بن سلام سلامی یا سلمی است که از صحابه بوده[۹] و روایتی در باب احترام به والدین و حق داران، به ویژه مادر از او نقل شده است[۱۰]. وی بعدها به کوفه رفت[۱۱] و تنها روایت او را عرفطه سلمی[۱۲] گزارش کرده است[۱۳]. البته بخاری[۱۴] شنیدن حدیث او از رسول خدا(ص) را ثابت نمی‌داند.[۱۵]

منابع

پانویس

  1. ر.ک: دولابی، الکنی والاسماء، ج۱، ص۵۶ و ۱۲۹؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۰۷ و ۱۱۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۱ و ج۵، ص۲۹۱۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۲۳۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۸.
  2. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۹۰.
  3. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۲۴۳
  4. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۶، ص۱۴۸.
  5. ر.ک: منابع پیش گفته.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۵۶.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۸.
  8. ر.ک: مدخل ابو سلاله اسلمی.
  9. دولابی، الکنی والاسماء، ج۱، ص۱۲۹؛ صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۳، ص۱۸۰.
  10. احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۳۱۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۱۹؛ حاکم، المستدرک، ج۲، ص۱۵۰.
  11. ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۶.
  12. اختلاف در تمام راوی را بنگرید: ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۱.
  13. طبرانی، المعجم الأوسط، ج۳، ص۵۳.
  14. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۲۰.
  15. بانشی، رحمت‌الله، مقاله «خداش بن سلامه»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۲۵-۲۲۶.