خدیج بن رافع اوسی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی‌حارثة بن حارث، از اوس و پدر رافع بن خدیج (صحابی) بود[۱]. بغوی[۲] وی را در شمار صحابه آورده است، اما مزی[۳]، صحابی دانستن خدیج را توهم می‌داند. ابن حجر[۴]، نیز از وی یاد کرده و می‌گوید: بغوی و کسانی که از وی پیروی کرده‌اند خدیج را از صحابه شمرده و حدیثی از او نقل کرده‌اند که در آن اشتباه وجود دارد. بغوی[۵]، روایتی از او درباره تقسیم غنایم در ذوالحلیفه و احکام برخی اعضای شتر ذبح‌ شده نقل کرده است، اما می‌گوید: درست آن است که این روایت از طریق فرزندش «عبایة بن خدیج بن رافع» از جدش «رافع بن خدیج» نقل شده باشد[۶]. ابن حجر[۷]، نیز به اقوال و روایات متعددی از طرق متعدد و اختلاف در آنها اشاره کرده و آنها را از رافع دانسته است. از این رو، نمی‌توان با اطمینان «خدیج» را از صحابه دانست، به ویژه آنکه صحابه‌نگاران دیگر، نام خدیج را در شمار صحابه نیاورده‌اند، به علاوه آنکه ابن حجر مدخل‌های مستقلی با عنوان‌های «رفاعه، ابوعبایه»[۸] و «رفاعه انصاری»[۹] آورده و با تردید در صحابی بودن آنان، دلیل آن را به مدخل «خدیج بن رافع» ارجاع داده است که بیانگر این است که خدیج صحابی نیست و این نام‌ها تصحیف در نام فرزندش رافع بن خدیج است.[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۴۰.
  2. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۸۶.
  3. مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۳۳۴.
  4. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۹.
  5. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۸۶.
  6. ر.ک: بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۸۷.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۹-۲۳۰.
  8. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۴۷.
  9. ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۲.
  10. خانجانی، قاسم، مقاله «خدیج بن رافع اوسی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۲۶.