خطبه ۱۱۹ نهج البلاغه
مقدمه
امام(ع) این خطبه را در جریان یکی از حملات و غارتگریهای لشکر معاویه در اطراف عراق، بیان فرموده است. امام(ع) در این خطبه از بیتفاوتی و سکوت مردم نسبت به این حوادث ایذایی که روحیه مردم و سربازان را تضعیف میکرد، به شدت انتقاد میکند و هنگامی که بعضی گفتند: «اگر شما حرکت کنید، ما نیز با شما حرکت خواهیم کرد!»، امام(ع) آنها را مورد سرزنش بیشتری قرار داد و بر آن بیخبران، فریاد زد که وظیفه امام و پیشوای یک جمعیّت این نیست که برای دفع هر شورش و غارتی، شخصا به تعقیب دشمن پردازد و مرکز حکومت اسلامی را رها سازد و وظایف مختلف خویش را تعطیل کند؛ امام(ع) باید چنین کاری را در حوادث بسیار مهم، انجام دهد و حوادث کوچکتر را، فرماندهان جزء با گروهی از مردم دنبال کنند. این یکی از اصول مسلّم مدیریت و فرماندهی است که متأسفانه، مردم «کوفه» یا نمیدانستند و یا نمیخواستند بدانند![۱]