خطبه ۱۹۹ نهج البلاغه

این مدخل زیرشاخهٔ بحث نهج البلاغه است. مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

مقدمه

امام(ع) در این گفتار خود به چهار موضوع مهم از تکالیف اسلامی سفارش می‌کند که هرکدام بخشی از خطبه را تشکیل می‌دهد.

1. در بخش اوّل، به مسئله نماز و اهمیّت آن می‌پردازد و به کیفیت عالی و کمیّت کافی آن اشاره کرده، نماز را وسیله نجات در آخرت و سبب پاکی از گناهان در دنیا و شستشوی‌ جان و دل از رذائل اخلاقی می‌شمرد و اهتمام پیغمبر اکرم(ص) و مؤمنان راستین را نسبت به آن یادآور می‌شود.
2. در بخش دوم، به مسئله زکات که بعد از نماز مهم‌ترین رکن ایمان است، می‌پردازد و آن را کفاره گناهان و حجابی در برابر آتش دوزخ می‌شمرد و پرداختن آن را افتخاری بزرگ می‌داند، و کسانی را که از این نکته غافل‌اند، سرزنش می‌کند.
3. در بخش سوم، به سراغ موضوع بسیار مهم دیگری می‌رود که آن ادای امانت است. اهل امانت را سعادتمندان، و خائنان به امانت را شکست‌خوردگان و مأیوسان از رحمت الهی می‌شمرد و به تفسیر کوتاهی از آیه شریفه‌ ﴿إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ﴾. می‌پردازد.
4. در بخش چهارم از موضوعی سخن می‌گوید که ضامن اجرای همه تکالیف و احکام الهی است و آن مراقبت و احاطه علمی پروردگار بر همه اعمال انسان‌هاست. نه تنها خداوند احاطه علمی دارد، بلکه اعضا و جوارح و ضمائر انسان‌ها را نیز ناظران و مراقبان حق بر اعمال او می‌شمرد.

جمله کان یوصی به أصحابه نشان می‌دهد که امام(ع) این سخن را در هر فرصت مناسبی تکرار می‌کرد و به یاران خود درباره به این چهار اصل مهم هشدار می‌داد. سزاوار است پیوندگان راه امام(ع) نیز همین برنامه را ادامه دهند و خود و یاران خود را به این اصول چهارگانه نجات بخش، همواره توصیه کنند.

منابع

1. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۹