خطبه ۴۸ نهج البلاغه
مقدمه
این خطبه در واقع دارای دو بخش است: بخش اوّل طبق معمول بسیاری از خطبهها، حمد و ثنای الهی است در برابر نعمتهای بیپایانش که به بندگانش ارزانی داشته است، و امام(ع) با تعبیراتی بسیار زیبا و روحپرور از آنها یاد میکند و خدا را به خاطر آنها میستاید. در بخش دوم لشکریان خود را از برنامهای که در پیش دارند آگاه میسازد، و مسیرشان را به آنها نشان میدهد که از کجا باید بگذرند تا به مقدمه لشکر که از پیش فرستاده شده است بپیوندند.سپس قبایلی را که در اطراف دجله زندگی میکنند بسیج نموده و به همراهی هم به سوی دشمن حرکت کنند، ظاهرا امام(ع) میخواهد به یارانش در نخیله که جمعیت زیادی نبودند، این نکته را یادآور شود که تنها شما نیستید که به سوی صفّین میروید، گروه زیادی در مسیر راهند که آنها را بسیج میکنیم و به شما میپیوندند و جزء عدّه و عدّه شما میشوند.
توضیح اینکه حضرت(ع) مقدمه لشکر خود را به نقطهای از ساحل فرات فرستاد و دستور داد آنجا بمانند تا امام(ع) با گروه دیگری به آنجا برسد. سپس از فرات عبور کنند و ساکنان اطراف دجله را برای مبارزه با لشکر شام بسیج نمایند و هر سه گروه به سوی شامیان حرکت کنند[۱].
