خطبه پنجم نهج البلاغه
مقدمه
این خطبه از معدود خطبههایی است که از «علی»(ع) در غیر زمان خلافتش نقل شده است. از مجموع این خطبه و مقدمهای که «سیّد رضی» برای آن آورده، به خوبی استفاده میشود که بعد از رحلت «رسول خدا»(ص)، «ابو سفیان» و «عباس» خدمت آن حضرت آمدند (و شاید عباس به تحریک ابو سفیان آمده بود) و امام(ع) را به قیام تشویق کردند و تقاضا کردند با او به عنوان خلیفه بیعت کنند ولی امام(ع) با آگاهی کاملی که از شرایط زمان داشت و دلسوزی خاصّی که برای بقای اسلام و در هم شکستن توطئههای منافقان مینمود نه تنها این بیعت را نپذیرفت بلکه با عباراتی روشن به آنها هشدار داد که از این گونه کارها بپرهیزند. از آنجا که میدانست افراد ناآگاه یا مغرض به او خردهگیریهایی به خاطر سکوتش میکنند به آنها پاسخ داد و در پایان، عشق خود را به مرگ و شهادت و لقای پروردگار بیان میکند و به علم و آگاهی فراوانی اشاره مینماید که از اسرار است و اجازه پردهبرداری از آن را ندارد[۱].