خطبه ۸۸ نهج البلاغه
(تغییرمسیر از خطبه ۸۸)
مقدمه
این خطبه در واقع از «دو بخش» تشکیل شده:
- «در بخش اوّل» امام(ع) به سراغ این حقیقت میرود که عذابهای الهی ناگهانی نیست، بلکه خداوند به جبّاران و ستمکاران و امّتهای فاسد و مفسد، مدّتها مهلت میدهد و در مجازات آنها عجله نمیکند، شاید به خود آیند و توبه کنند و به سوی حق بازگردند. به تعبیر دیگر: مجازاتهای الهی هرگز جنبه انتقامجویی ندارد، بلکه هدف از آن، تعلیم و تربیت و عبرت است، ولی متأسّفانه گوش شنوا و چشم بینا که حق را بشنود و صحنههای عبرتآموز را درست بنگرد، تا مایه بیداری دلها شود، بسیار کم است.
- در بخش دوم: اشاره به اقوام منحرفی میفرماید که برای حلّ اختلافات دینی خود، به جای اینکه از منبع وحی و کتب آسمانی و سخنان پیامبر(ص) الهام بگیرند، به افکار ناقص خود و آرای باطله و بیپایه و گمانها و پندارها، بسنده کرده و در وادی ظلمات اوهام، پیش میروند و هلاکت خود را تسریع میکنند[۱].