ذوالاصابع جهنی

(تغییرمسیر از ذوالأصابع جهنی)

آشنایی اجمالی

با توجه به نسبتش او از جهینه[۱] است. نسبت وی را تمیمی و خزاعی نیز آورده‌اند[۲]. ابن سعد[۳] نام وی را «ثوبان بن یمرد» آورده است، اما او را معاویه هم گفته‌اند[۴]. طبرانی[۵] او را همان «ذوالزوائد» دانسته است، اما ابن حجر[۶]، ذوالزوائد را در مدخلی مستقل آورده و نظر طبرانی را نپذیرفته است[۷]. ذوالاصابع را در شمار صحابه آورده و گفته‌اند در بیت‌المقدس[۸] سکونت گزید. ابن سعد[۹] او را اهل یمن و از نیروهای کمکی دانسته است که در شام و در بیت‌المقدس ساکن شدند. از این رو نسبت وی را شامی نیز آورده‌اند[۱۰].

روایتی از او در فضیلت بیت‌المقدس و شام نقل کرده‌اند که براساس آن وی از رسول خدا(ص) درباره محل سکونت پرسید و آن حضرت او را به سکونت در بیت‌المقدس سفارش کرد[۱۱] و فرمود: شاید در آنجا برای تو نسلی به وجود آید که[۱۲] هر صبح و شام به آن مسجد رفت و آمد کنند[۱۳]. البته احتمال اینکه این روایت ساختگی باشد دور از انتظار نیست. افزون بر آنکه در اسناد آن هم خدشه است[۱۴]. گفته‌اند از وی نسلی باقی نماند و او را جز به این روایت نمی‌شناسند[۱۵]. با این حال، نام وی در شمار کسانی که دو حدیث از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند، آمده است[۱۶]. روایت او را اهل شام نقل کرده و قبر او نیز در بیت‌المقدس است[۱۷].[۱۸]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. از قضاعه، ر.ک: ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۴۴ و ۴۸۶.
  2. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۱۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۰.
  3. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۶.
  4. ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۰.
  5. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۸.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۴.
  7. ر.ک: ذوالزوائد جهنی.
  8. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۱۲.
  9. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۶.
  10. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۶.
  11. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۱۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۰.
  12. آن مسجد را بسازند و ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۶.
  13. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۶؛ و به اختصار، احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۶۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۸.
  14. ر.ک: ابن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۳، ص۱۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۰.
  15. ابن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۳، ص۱۱۹-۱۲۰.
  16. ابن حزم، اسماء الصحابه الرواه، ص۳۲۶؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۳۷۶.
  17. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۹.
  18. خانجانی، قاسم، مقاله «ذوالأصابع جهنى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۰-۲۸۱.