ذواللحیه کلابی

آشنایی اجمالی

نسب وی را شریح، فرزند عامر بن عوف بن کعب، از تیره بنی کلاب، از بنی عامر بن صعصعه، از قبایل مضر^[۱] و ابن عمرو بن قرط بن ابی‌بکر بن عبدالله بن کلاب^[۲] گفته‌اند. مفضل غلابی^[۳] می‌گوید: وی همان ضحاک بن سفیان است^[۴]. به نظر می‌رسد مفضل غلابی اشتباه کرده و منشأ اشتباه، نسب ضحاک است؛ زیرا نسب وی ضحاک بن سفیان بن عوف بن ابی‌بکر کلابی است^[۵] و این نسب با هیچ کدام از دو نسبی که پیش‌تر بیان شد همخوانی ندارد.

وی از اصحاب رسول خدا(ص) است^[۶]. مستند صحابی بودن وی روایتی است در باب قضا و قدر که از طریق یزید بن ابی‌منصور به دست آمده است. روایت چنین است: ذواللحیه می‌گوید: از رسول خدا(ص) پرسیدم: آیا آنچه انجام می‌دهیم در سرنوشت ما نوشته شده و محتوم است یا اینکه بعد از انجام عمل ثبت می‌شود. حضرت فرمود: اعمال شما در لوح سرنوشتتان نگاشته شده است. ذواللحیه پرسید: پس بر چه اساسی عمل می‌کنیم؟ پیامبر(ص) فرمود: عمل کنید که بی‌شک هر کسی در رسیدن به اعمالی که برایش نوشته شده موفق خواهد بود^[۷]. بخش آخر این روایت، یعنی «کل میسر لما خلق له» در منابع شیعی هم آمده است^[۸]. روایت او را اهل شام نقل کرده‌اند^[۹]. ذواللحیه را از اصحاب ساکن بصره دانسته‌اند^[۱۰]. خلیفة بن خیاط^[۱۱] وی را در شمار اصحابی ذکر کرده که به شامات رفته و ساکن آنجا شده‌اند. ^[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «ذواللحیه کلابی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۵۹؛ خلیفة بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۱۱۴؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۲۲۱.
↑ ابونعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۱۰۳۲؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۳۰.
↑ مفضل بن غسان بغدادی، م ۲۴۵، صاحب کتاب تاریخ.
↑ بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۷.
↑ بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۳۸۶.
↑ خلیفة بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۵۵۳؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۰.
↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۵؛ ابن قانع، معجم الصحابة، ج۱، ص۳۴۱؛ رامهرمزی، الحد الفاصل، ص۲۷۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۱۰۳۲؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۳۰.
↑ بنگرید: صدوق، التوحید، ص۳۵۶؛ ابن ابی‌الجمهور، عوالی اللآلی، ج۴، ص۲۲.
↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۰.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۵.
↑ خلیفة بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۱۱۴ و ۵۵۳.
↑ ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «ذواللحیه کلابی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۴.

[1] ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۵۹؛ خلیفة بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۱۱۴؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۲۲۱.

[2] ابونعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۱۰۳۲؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۳۰.

[3] مفضل بن غسان بغدادی، م ۲۴۵، صاحب کتاب تاریخ.

[4] بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۷.

[5] بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۳۸۶.

[6] خلیفة بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۵۵۳؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۰.

[7] بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۵؛ ابن قانع، معجم الصحابة، ج۱، ص۳۴۱؛ رامهرمزی، الحد الفاصل، ص۲۷۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۱۰۳۲؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۳۰.

[8] بنگرید: صدوق، التوحید، ص۳۵۶؛ ابن ابی‌الجمهور، عوالی اللآلی، ج۴، ص۲۲.

[9] ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۰.

[10] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۵.

[11] خلیفة بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۱۱۴ و ۵۵۳.

[12] ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «ذواللحیه کلابی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]