ذومخبر

آشنایی اجمالی

نام وی را ذومخمر نیز گفته‌اند^[۱]. برخلاف قول ابن سعد که اعتقاد دارد نام ذومخمر بیشتر به کار رفته^[۲] و کلام اوزاعی^[۳] که معتقد است نامی غیر از ذومخمر برای او دیده نشده است^[۴]، بیشتر صحابه‌نگاران نام وی را ذومخبر دانسته‌اند. ترمذی به صحیح بودن ذومخبر تصریح کرده است^[۵]. وی برادرزاده^[۶] نجاشی، پادشاه حبشه است^[۷].

وی صحابی و از خادمان رسول خدا(ص) بود^[۸]. روایاتی از طریق او نقل شده است. در روایتی گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که این امر (رهبری) در قبیله حمیر بود، اما خدای متعال آن را در میان قریش قرار داد^[۹]. روایت دیگر وی در مورد قضا شدن نماز صبح رسول خدا(ص) به همراه مسلمان‌ها هنگام برگشتن از یکی از سریه‌هاست که ذومخبر خود در آن حضور داشت و در همان شبی که نماز صبح قضا شد وی از طرف رسول خدا(ص) نگهبان بود، اما خواب بر او غلبه کرد و تا صبح در خواب بود^[۱۰]، که البته هیچ کدام از دو روایت یاد شده با مبانی شیعه سازگاری ندارد؛ از این رو، مورد تردید است. روایتی دیگر نیز در باب پیش‌بینی رسول خدا(ص) درباره صلح میان مسلمانان و رومیان از طریق وی نقل شده است^[۱۱].

او در شمار ۷۲ مردی است که از حبشه خدمت رسول خدا(ص) رسیدند و حضرت از آنان خواست تا نسب خود را بیان کنند^[۱۲]. ابن کثیر^[۱۳] می‌گوید: نجاشی او را سوی پیامبر(ص) فرستاد تا به نیابت از وی خادم حضرت باشد^[۱۴]. وی در شمار اصحابی است که در شام ساکن بوده‌اند^[۱۵]. ابن سعد^[۱۶] وی را از اهالی یمن دانسته که بعدها ساکن شام شده است. روایات وی از طریق شامیان نقل شده است^[۱۷]. وی در حدود سال ۶۰ هجری^[۱۸] در شام^[۱۹] درگذشت.^[۲۰]

جستارهای وابسته

نجاشی (عمو)

منابع

ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «ذومخبر»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۰۴؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۳۶.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷.
↑ عبدالرحمن بن عمرو، م ۱۵۷، صاحب کتاب السنن.
↑ بنگرید: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۶؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۳۱.
↑ بنگرید: ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۹۴.
↑ برخی گفته‌اند: خواهرزاده، بنگرید: ابن سید الناس، عیون الأثر، ج۲، ص۳۹۵.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۴؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۷.
↑ ابن حبان، تاریخ الصحابه، ص۹۵؛ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۳، ص۱۰۴۶؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۳۶.
↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۴؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۰۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۴.
↑ ابوداود، سنن، ج۱، ص۱۰۹؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۱۴۵.
↑ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۱۲۱؛ ابن حبان، صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۱۰۱.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۴ از طریق ابن منده، ابوعبدالله محمد بن اسحاق اصفهانی، م۳۹۵.
↑ ابن کثیر، السیره النبویه، ج۴، ص۶۵۸.
↑ ابن کثیر، السیره النبویه، ج۴، ص۶۵۸.
↑ خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۵۵۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۶.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷.
↑ ابن حبان، تاریخ الصحابه، ص۹۵؛ خطیب تبریزی، الإکمال، ص۶۱.
↑ صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۳۵.
↑ ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۴، ص۲۰۴.
↑ ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «ذومخبر»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۶-۲۸۷.

[1] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۰۴؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۳۶.

[2] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷.

[3] عبدالرحمن بن عمرو، م ۱۵۷، صاحب کتاب السنن.

[4] بنگرید: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۶؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۳۱.

[5] بنگرید: ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۹۴.

[6] برخی گفته‌اند: خواهرزاده، بنگرید: ابن سید الناس، عیون الأثر، ج۲، ص۳۹۵.

[7] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۴؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۷.

[8] ابن حبان، تاریخ الصحابه، ص۹۵؛ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۳، ص۱۰۴۶؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۳۶.

[9] بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۶۴؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۰۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۳۴.

[10] ابوداود، سنن، ج۱، ص۱۰۹؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۱۴۵.

[11] ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۱۲۱؛ ابن حبان، صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۱۰۱.

[12] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۴۴ از طریق ابن منده، ابوعبدالله محمد بن اسحاق اصفهانی، م۳۹۵.

[13] ابن کثیر، السیره النبویه، ج۴، ص۶۵۸.

[14] ابن کثیر، السیره النبویه، ج۴، ص۶۵۸.

[15] خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۵۵۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۶.

[16] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷.

[17] ابن حبان، تاریخ الصحابه، ص۹۵؛ خطیب تبریزی، الإکمال، ص۶۱.

[18] صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۳۵.

[19] ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۴، ص۲۰۴.

[20] ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «ذومخبر»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۶-۲۸۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]