ربیعة بن عمرو بن عمیر

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی عقدة بن غیره، از قبیله بنی‌ثقیف است^[۱]. ابن حجر^[۲] و ابن اثیر^[۳] وی را «برادر ابوعبیده ثقفی» و «عموی مختار ثقفی» گفته‌اند، در حالی که وی در اصل برادر مسعود بن عمرو و «عموی پدر مختار» است^[۴].

بر پایه منابع تفسیری، وی و برادرانش در جاهلیت با بنی‌مغیره از قریش، معامله ربوی داشتند که پس از ظهور اسلام، آیه‌های ۲۷۸ و ۲۷۹ سوره بقره نازل شد و آنان را از این کار منع کرد^[۵]. بر اساس این گزارش ربیعه و برادرانش در زمان رسول خدا(ص) به اسلام گرویده‌اند^[۶]. از این رو ابن حجر^[۷] در بخش اول الاصابه (صحابه) از او یاد کرده است. فرزندش «حبیب»^[۸] و نواده‌اش «ابوحکم بن حبیب»^[۹] در شمار صحابه نوشته شده‌اند که هر دو در جنگ جسر (سال سیزدهم در نبرد با ایرانیان) کشته شدند. گفتنی است، حبیب یکی از افرادی بود که در صورت کشته شدن ابوعبید، به عنوان فرمانده سپاه انتخاب شده بود^[۱۰].^[۱۱]

↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۶۸.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۱.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۶.
↑ ر.ک: ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۹۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۸۱.
↑ ابن ابی‌حاتم، تفسیر، ج۲، ص۵۴۸؛ طبری، جامع البیان، ج۳، ص۱۴۷؛ طوسی، التبیان، ج۲، ص۳۶۵.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۸۱.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۱.
↑ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۱۷.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۷۸.
↑ خلیفه بن خیاط، التاریخ، ص۸۳.
↑ بانشی، رحمت‌الله، مقاله «ربيعة بن عمرو بن عمير»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۳۰.