رفاعة بن قرظه قرظی

آشنایی اجمالی

با توجه به نسبت وی می‌توان او را از بنی‌قریظه یهود دانست؛ اگرچه بغوی[۱]، نسبت وی را «جهنی» آورده و با تردید «قرظی» هم گفته است. به گفته ابن حجر[۲]، ابوحاتم می‌گوید: وی رسول خدا(ص) را دیده است. تنها خبری که از وی داریم آن است که برخی منابع او را یکی از ده نفری دانسته‌اند که آیه ﴿وَلَقَدْ وَصَّلْنَا لَهُمُ ٱلْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ[۳]، درباره آنان نازل شد[۴]. گذشته از اختلافی که درباره یکی بودن وی با «رفاعة بن سموال» وجود دارد[۵]، با توجه به آنکه در صحابی بودن وی تردید شده است[۶] و نزول این آیه را درباره چند نفر می‌دانند، اگر درباره وی نیز نازل شده باشد می‌توان او را صحابی دانست و گرنه تنها با تکیه بر نقل ابوحاتم، حکم به صحابی بودن وی دشوار است.[۷]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۳۹.
  2. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۱.
  3. «و ما برای آنان این گفتار را به هم پیوستیم باشد که پند گیرند» سوره قصص، آیه۵۱؛ که اشاره به نزول پی در پی آیات قرآن برای متذکر شدن دارد.
  4. ابن ابی‌حاتم، تفسیر، ج۹، ص۲۹۸۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۵؛ ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ج۳، ص۴۰۴.
  5. ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۸۸.
  6. ر.ک: بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۳۹.
  7. خانجانی، قاسم، مقاله «رفاعة بن قرظه قرظی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۵۱-۳۵۲.