آشنایی اجمالی

ابن حجر[۱] نام وی را در شمار صحابه آورده و به نقل از طبری مطالبی را برای وی آورده است که دیگران درباره زمل بن عمرو عذری گفته‌اند. از جمله حضور او در صفین به همراه معاویه و مأمور خاتم[۲] یزید و نیز بیعت او با مروان در جابیه و ازدواج فرزند وی به نام مدلج، با امینه دختر خالد بن عبدالله قسری. در حالی که همه این مطالب دقیقاً درباره زمل بن عمرو گفته شده است[۳]. تنها گزارشی که اختصاص به شخص مورد بحث دارد آن است که طبری[۴] به نقل از قتاده می‌گوید: در صلح حدیبیه، مشرکان یکی از صحابه به نام زنیم را کشتند و آیه: ﴿وَهُوَ ٱلَّذِى كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنكُمْ...[۵] در این‌باره نازل شد. هر چند این روایت در جریان صلح حدیبیه از سوی سیره‌نویسان نقل نشده، اما این روایت به گونه دیگر نیز نقل شده که مقتول در این ماجرا پسر زنیم بوده است، نه خود زنیم[۶]. مهم‌تر اینکه طبری در تفسیر خود[۷] نام این شخص را «رهم» گفته است. بنابراین، صحابی بودن چنین شخصی که طبری مدعی آن است با توجه به صدر و ذیل مطالب مزبور مبهم است.[۸]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۱.
  2. مهر و انگشتری که نامه‌های حکومتی بدان مهر کنند.
  3. بنگرید: مدخل زمل بن عمرو خدیجی عذری.
  4. ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۱.
  5. «و اوست که پس از آنکه شما را بر آنان پیروز گردانید دست آنان را از شما و دست شما را از آنان در دل مکّه، کوتاه کرد و خداوند به آنچه می‌کنید بیناست» سوره فتح، آیه 24.
  6. مسلم، صحیح، ج۵، ص۱۹۰؛ احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۴۹؛ ابن کثیر، تفسیر ابن کثیر، ج۴، ص۲۰۷.
  7. طبری، جامع البیان، ج۲۶، ص۱۲۲.
  8. هدایت‌پناه، محمدرضا، مقاله «زنیم غیر منسوب»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۹۶.