زید بن عمر بن خطاب قرشی عدوی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

ابن حجر[۱]، در بخش دوم الاصابه (صغار صحابه) از وی یاد کرده و می‌گوید: وی برادر عبدالله بن عمر و مادرشان ام‌كلثوم بنت جرول بود که با ظهور اسلام و نزول آيه ﴿... وَلَا تُمْسِكُوا۟ بِعِصَمِ ٱلْكَوَافِرِ...[۲] میان او و عمر جدایی افتاد و این دلالت بر آن دارد که زید در زمان رسول خدا(ص) به دنیا آمده است، پس در شمار صغار صحابه است. اما به نظر می‌رسد، با توجه به اینکه جدایی ام‌کلثوم بنت جرول در اوایل بعثت و قبل از اسلام عمر اتفاق افتاده است، بنابراین زید، در همان اوایل بعثت، یا حتی پیش از آن به دنیا آمده است و باید وی را جزء صحابه بزرگسال و نه صغار صحابه، به شمار آورد. نکته دیگر اینکه برخی ام‌کلثوم دختر امام علی(ع) را مادر زید دانسته‌اند[۳] که در اصل این ازدواج و فرزند داشتن ام کلثوم و جزئیات دیگر، اختلاف بسیاری وجود دارد[۴]. بر پایه نکته دوم، این زید را به هیچ روی نمی‌توان در شمار صحابه آورد؛ زیرا عمر در دوران خلافتش با ام‌کلثوم (در صورت تأیید) ازدواج کرده است.[۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۹.
  2. «ای مؤمنان! چون زنان مؤمن هجرت‌کنان نزد شما بیایند، (ایمان) آنان را بیازمایید، خداوند به ایمان آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه (آن کافران) هزینه کرده‌اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید و (اگر زنان شما نزد آنها بروند) کابین آنان را بخواهید و آنها نیز می‌توانند کابینی که (به زنانشان) داده‌اند (از شما) بخواهند؛ این حکم خداوند است که در میان شما داوری می‌کند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره ممتحنه، آیه ۱۰.
  3. برای نمونه ر.ک: ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۶۸.
  4. برای اطلاع بیشتر ر.ک: مفید، المسائل السرویه، ص۸۶-۹۰.
  5. خانجانی، قاسم، مقاله «زید بن عمر بن خطاب قرشی عدوى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۴۸.