زید بن مربع انصاری

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی‌حارثه، از قبیله اوس^[۱] و از اهالی حجاز دانسته شده است^[۲]. به ظاهر مستند صحابی بودن وی روایتی است که در آن یزید بن شیبان به نقل از زید می‌گوید: ایام حج، دور از مکانی که رسول خدا(ص) وقوف کرده بود، وقوف کردیم، آن حضرت زید بن مربع را به سراغ اشخاصی که در نقاط دور عرفات وقوف کرده بودند، فرستاد و فرمود: «کونوا علی مشاعرکم، فإنکم علی إرث من إرث إبراهیم(ع)؛ به جایگاه‌های خود بیایید که شما هم بر میراثی از میراث ابراهیم(ع) هستید»^[۳]. رسول خدا(ص) در این روایت وقوف به عرفات را از احکامی دانسته است که از ابراهیم(ع) به میراث رسیده است. نام ابن‌مربع به اختلاف زید، یزید و عبدالله گفته شده است^[۴]؛ اما ابن معین^[۵]، بخاری^[۶] و برخی دیگر^[۷]، برآنند که نام وی زید است؛ از این رو، مدخلی را با نام زید بن مربع به وی اختصاص داده‌اند. برای ابن‌مربع سه برادر به نام‌های عبدالله، عبدالرحمن و مراره ذکر شده^[۸]، که همه آنان را در شمار صحابه رسول خدا(ص) دانسته‌اند و پدرشان مربع بن قیظی بن عمرو، یکی از منافقان مدینه و از بانیان مسجد ضرار بود^[۹] و در حالی که کور شده بود، آمدن رسول خدا(ص) به مدینه را عیب می‌گرفت و می‌گفت: «لو کنتَ نبیّا ما دخلتَ حائِطی بِغِیر اِذنِی»^[۱۰]. رسول خدا(ص) به هنگام ورود به مدینه با راهنمایی ابوحثمه از قبیله بنی‌حارثه وارد مدینه شد و از زمین‌های مربع بن قیظی عبور کرد^[۱۱].^[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

محمدی، رمضان، مقاله «زيد بن مربع انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن ماکولا، الاکمال، ج۷، ص۲۳۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۶.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۷۴.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۱۷۹.
↑ عینی، عمدة القاری فی شرح صحیح بخاری، ج۱۰، ص۴.
↑ ابن معین، تاریخ، ج۱، ص۱۱۰.
↑ بخاری، التایخ الکبیر، ج۸، ص۴۴۵.
↑ بنگرید: خلیفة بن خیاط، الطبقات الکبری، ص۱۴۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۲.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۷۴.
↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲، ص۳۹.
↑ طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۰۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۴۴۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۵، ص۱۳۰.
↑ طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۰۶؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۳۹.
↑ محمدی، رمضان، مقاله «زيد بن مربع انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۵۴.

[1] ابن ماکولا، الاکمال، ج۷، ص۲۳۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۶.

[2] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۷۴.

[3] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۱۷۹.

[4] عینی، عمدة القاری فی شرح صحیح بخاری، ج۱۰، ص۴.

[5] ابن معین، تاریخ، ج۱، ص۱۱۰.

[6] بخاری، التایخ الکبیر، ج۸، ص۴۴۵.

[7] بنگرید: خلیفة بن خیاط، الطبقات الکبری، ص۱۴۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۲.

[8] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۷۴.

[9] ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲، ص۳۹.

[10] طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۰۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۴۴۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۵، ص۱۳۰.

[11] طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۰۶؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۳۹.

[12] محمدی، رمضان، مقاله «زيد بن مربع انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۵۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]